IV SA/Gl 872/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W dniu 4 maja 2017 r. J.R. nadał do sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w sprawie przez tutejszy Sąd. Skarżący oświadczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwojgiem małoletnich dzieci - własną córką O.R. oraz jej siostrą – N.B., w stosunku do której sprawuje pieczę zastępczą. Równocześnie zadeklarował, że jest bezrobotny, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, zaś na dochód jego rodziny składają się świadczenia "MOPS", w kwocie 647 zł i 190 zł, zasiłki rodzinne, w wysokości ogółem 248 zł i świadczenie wychowawcze w ramach programu "Rodzina 500+", w kwocie 500 zł. Zarządzeniem z dnia 16 maja 2017 r. zwrócono się do skarżącego o uprawdopodobnienie danych, na które powołał się we wniosku. W tym zakresie wezwano go o: - nadesłanie aktualnego (to jest wydanego w roku 2017) zaświadczenia właściwego powiatowego urzędu pracy potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku; - nadesłanie zeznania w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) za rok 2016. Wskazano przy tym, że o ile skarżący nie składał takiego zeznania, należy przedłożyć zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego potwierdzające ten fakt; - przedłożenie kopii wszystkich decyzji administracyjnych, na mocy których skarżący pobiera aktualnie świadczenia z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej (zasiłki rodzinne na dzieci, świadczenia w kwotach 647 zł i 190 zł - które wymienił we wniosku oraz ewentualne inne świadczenia). W wyznaczonym terminie, który upłynął z dniem 16 czerwca 2017 r. skarżący nie udzielił na to wezwanie żadnej odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi J.R. jest decyzja wydana w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego w ramach programu "Rodzina 500+", które stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 maja 2017 r. - karta nr 31 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba podkreślić, że treść przywołanego unormowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uprawdopodobnił swoich oświadczeń, które podniósł we wniosku, nie potwierdzając stosownym dokumentem faktu, iż jest osobą bezrobotną ani też nie nadsyłając żadnych dokumentów źródłowych obrazujących jego aktualną sytuację dochodową (zeznanie podatkowe za 2016 rok i decyzje o przyznaniu pobieranych obecnie świadczeń, które wymienił we wniosku). Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że J.R. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 16 maja 2017 r. Wezwanie to zostało doręczone wnioskodawcy w trybie wskazanym w art. 73 p.p.s.a. Zawierająca je przesyłka, którą wysłano na wskazany przez stronę we wniosku adres ([...], ul. [...]), została zwrócona do Sądu z wzmianką o niepodjęciu w terminie, zaś z widniejących na niej adnotacji wynika, że była ona awizowana w dniu 25 maja 2017 r., a następnie powtórnie, w dniu 2 czerwca 2017 r. W tym stanie rzeczy, wobec treści art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a., skuteczne doręczenie rzeczonej przesyłki nastąpiło z dniem 8 czerwca 2017 r. - to jest 14 dni licząc od daty pierwszego awizowania. W konsekwencji, wyznaczony w treści wezwania siedmiodniowy termin upłynął z dniem 16 czerwca 2017 r. (15 czerwca 2017 r. był dniem wolnym od pracy). W terminie tym strona nie udzieliła jakiejkolwiek odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymóg, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 16 maja 2017 r. skarżący nie zachował przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 przywołanej ustawy.