IV SA/Gl 874/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi D. Ż. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] r. Nr [...] orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u D. Ż. przewlekłej choroby narządu [...] spowodowanej [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu wskazano, iż decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające oraz orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. Nr [...] i Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. Nr [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyła D. Ż. podnosząc, iż nie zgadza się z orzeczeniami lekarskimi i brakiem rozpoznania choroby zawodowej narządu [...] oraz wnosząc o przeprowadzenie kolejnych badań lekarskich i ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia [...]r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości W uzasadnieniu wskazał, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby -zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. W sprawie D. Ż. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/wym. pracując na stanowisku [...],[...] i [...] -w latach [...] do nadal w "A" w C. -była narażona na [...]. Pracowała więc w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej narządu [...]. Podniesiono, iż D. Ż. była badana w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. Nr [...]) i w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. Nr [...]). Lekarze, specjaliści. obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń wykluczyli u w/wym. istnienie choroby zawodowej narządu [...]. Charakter stwierdzonych u D. Ż. zmian nie ma cech [...] związanej z [...], tym samym nie można zakwalifikować rozpoznanego schorzenia do poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 132, poz.1115). Podkreślono, iż przy rozpoznawaniu choroby zawodowej narządu [...] niezmiernie istotne jest narażenie zawodowe ,to jednak brak istnienia określonych skutków zdrowotnych tego narażenia takich jak [...] uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej. Rozpoznane u D. Z. zmiany -przewlekły [...] - nie przedstawiają klinicznie cech organicznej patologii narządu [...] wywołanej [...]. W tym stanie rzeczy, wobec braku rozpoznania choroby zawodowej narządu [...] u D. Ż. -w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) -przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych (WOMP i IMPiZŚ w S.) -Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie miał podstaw by uwzględnić odwołanie w/wym., tym samym utrzymał w całości w mocy decyzję pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej został uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach i został zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej D. Ż. -zachowany. Zgodnie z -zawartą w § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia -definicją choroby zawodowej konieczną przesłanką jej stwierdzenia jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do tego aktu prawnego. Do medycznego rozpoznawania chorób zawodowych właściwymi są lekarze zatrudnieni w upoważnionych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia wymienieni w § 5 powyższego rozporządzenia. Odpowiadając na zarzuty odwołania wskazano, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uznał za bezsporny fakt pracy D. Ż. w ekspozycji na [...] w latach [...] do nadal, a zawarte w uzasadnieniu orzeczenia IMP i ZŚ w S. zdanie o braku udokumentowanego [...] zawodowego narażenia na [...] od 5 lat nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Nadto wyjaśnił, że nie można ponowić badania lekarskiego D. Ż. ze względu na wyczerpanie dwuszczeblowego trybu diagnostyczno-orzeczniczego przewidzianego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym chorób zawodowych. Podkreślono, iż D. Ż. była badana w dwóch kompetentnych placówkach diagnostycznych, które w wydanych orzeczeniach lekarskich stwierdziły brak podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby narządu [...] spowodowanej [...] i nie ma podstaw by te orzeczenia lekarskie wydane przez kompetentne placówki służby zdrowia I i II szczebla oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich ([...] i [...]) -kwestionować. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. Ż. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuciła jej naruszenie prawa administracyjnego, które miało wpływ na treść wydanej decyzji poprzez pominięcie wniosku skarżącej przez zbadanie jej przez inny Ośrodek Medycyny Pracy; nie wyjaśnienie w orzeczeniach lekarskich z dnia [...] r. i z dnia [...] r. sprzeczności wynikających z ustaleń lekarzy leczących skarżącą, a wnioskami wynikającymi z opinii oraz przyjęcie przez Inspektorat Medycyny Pracy założenia, że skarżąca nie udokumentowała przez 5 lat [...] narażenia na [...]. Skarżąca zarzuciła , iż opinie jednostek diagnostycznych są lakoniczne, w żaden sposób nie odnoszą się do ustaleń innych lekarzy. O braku rzetelności orzeczenia IMP i ZŚ – zdaniem skarżącej - może świadczyć fakt, że skarżąca była badana przez jednego lekarza, zaś jest ono podpisane przez trzech lekarzy. W opinii tej także w sposób bezpodstawny przyjmuje się, że skarżąca od 5 lat nie udokumentowała narażenia zawodowego na [...] co także mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji w tych granicach nie sposób dostrzec istotnego naruszenia przepisu prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając opisane wyżej decyzje organy działały zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do jej zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132 poz. 1115). W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy przyjął w swojej decyzji, że skarżąca bezspornie w toku pracy zawodowej, pracując w latach [...] do nadal na stanowisku [...] była narażona na [...], a zatem pracowała w warunkach potencjalnego ryzyka powstania choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu [...]. Jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych wymienione są w § 5 wymienionego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2002 r. W myśl ust. 2 wspomnianego przepisu jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: 1) poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; 2) katedry, poradnie i kliniki chorób zawodowych akademii medycznych; 3) przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i inwazyjnych; 4) jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby; zaś w myśl ust. 3 tego przepisu prawa jednostkami orzeczniczymi II stopnia: 1) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, są przychodnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy; 2) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 3, są katedry, poradnie i kliniki chorób zakaźnych i inwazyjnych akademii medycznych, a w odniesieniu do gruźlicy także jednostki badawczo-rozwojowe prowadzące rozpoznawanie i leczenie gruźlicy. Zatem nie wszystkie jednostki służby zdrowia , a tylko te wymienione w wyżej cyt. przepisie prawa są uprawnione do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych. Takimi jednostkami są również Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., na których opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W orzeczeniach wyżej wymienionych i uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek służby zdrowia stwierdzono , że brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu [...] spowodowane [...] trwającym co najmniej 15 lat wymienionej w pkt. [...] ppkt. [...]-[...] załącznika do wyżej już cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Jednostka diagnostyczna I szczebla w swoim orzeczeniu wskazała, iż przeprowadzone u skarżącej badania nie wykazały istnienia w narządzie [...] zmian patologicznych w postaci [...]. Również jednostka diagnostyczna II szczebla nie stwierdziła u skarżącej klinicznych cech zawodowego uszkodzenia [...], rozpoznając występowanie [...]. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, iż jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie bezwzględnie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Zarówno palcówka diagnostyczna I stopnia , jak i placówka diagnostyczna II stopnia nie rozpoznały u skarżącej choroby figurującej w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych , a to przewlekłej choroby narządu [...] spowodowanej [...] wymienionej w poz. [...] ppkt. [...]-[...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). Wykryte u skarżącej schorzenia nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Zatem zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowymi z uwagi na dokonane przez uprawnione jednostki diagnostyczne rozpoznanie – nie występowanie u skarżącej choroby wymienionej w pkt. [...]/[...]-[...] załącznika do rozporządzenia. Brak przesłanki w postaci rozpoznania określonej w rozporządzeniu choroby przez upoważnione placówki diagnostyczne uniemożliwia stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia odczucie pokrzywdzenia zapadłymi rozstrzygnięciami. Brak jest także uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, albowiem § 7 wspomnianego rozporządzenia przewiduje dwuszczeblowy tryb badań (wyczerpany w niniejszej sprawie), a ponadto wnioski zaprezentowane w obu opiniach lekarskich zasadniczo korelują z sobą wzajemnie. W kwestii zarzutu skargi, iż "Inspektorat Medycyny Pracy" przyjął założenie, iż "skarżąca nie udokumentowała przez 5 lat [...]", przyjdzie zauważyć, iż z treści zaskarżonej decyzji wynika wprost, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uznał za bezsporny fakt pracy D. Ż. w ekspozycji na [...] w latach [...] do nadal, a zawarte w uzasadnieniu orzeczenia IMP i ZŚ w S. zdanie o braku udokumentowanego [...] zawodowego narażenia na [...] od 5 lat nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Co do podnoszonej w skardze kwestii, iż orzeczenie IMPiZŚ podpisało trzech lekarzy, gdy tymczasem badał skarżącą jeden lekarz wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że skarżąca już w toku postępowania zapoznała się z opinią IMPiZŚ z dnia [...] r. ( wynika to wprost z pisma skarżącej złożonym w organie I instancji w dniu [...] r.) i w ogóle nie podnosiła jakichkolwiek zastrzeżeń w tej mierze, co więcej w piśmie tym mówi wprost (używając liczby mnogiej) o opinii "specjalistów z Instytutu Medycyny Pacy". Omawianej kwestii nie podniosła też w toku całego postępowania administracyjnego, będąc każdorazowo przed wydaniem decyzji wzywana przez organy administracji do złożenia oświadczenia w trybie art. 10 k.p.a.. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).