IV SA/Gl 874/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-09-30
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) są spełnione, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, są spełnione, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W analizowanej sprawie, mimo braku pełnego udokumentowania wszystkich wydatków, sytuacja materialna skarżącej, jej dochody z alimentów oraz obciążenia finansowe uzasadniały przyznanie prawa pomocy w tej części.Stan faktyczny
Skarżąca P.T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym, dochodach i utrzymaniu, wskazując na samotne gospodarowanie i utrzymanie się z alimentów. Sąd wezwał do złożenia wniosku na urzędowym formularzu i uzupełnienia danych. Skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata, podając szczegóły swojej sytuacji materialnej, w tym opiekę nad niepełnosprawną matką i podział kosztów utrzymania lokalu z bratem. Dołączyła wyciągi bankowe i pisma procesowe doprecyzowujące koszty.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej;
Wraz ze skargą z dnia 30 lipca 2014 r. P.T. złożyła do Sądu pismo procesowe, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Wywiodła bowiem, że gospodaruje samotnie i utrzymuje się wyłącznie z alimentów, w kwocie 950 zł miesięcznie. Do powyższego pisma strona dołączyła wypełniony formularz "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania" (obowiązujący w postępowaniu przed sądami powszechnymi), gdzie dodatkowo oświadczyła, że zamieszkuje w lokalu komunalnym i ponosi miesięczne wydatki z tytułu czynszu (84 zł), opłat za energię elektryczną i gaz (odpowiednio 50 zł i 25 zł) oraz za telewizję (25 zł).
Zarządzeniem z dnia 16 września 2014 r. stronę wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", według wzoru obowiązującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Równocześnie, mając na uwadze oświadczenia podnoszone przez skarżącą, wezwano ją do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych dotyczących jej sytuacji materialnej.
W dniu 19 września 2014 r. P. T. nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż domaga się tylko ustanowienia adwokata (wcześniejszym pismem z dnia 11 września 2014 r. poinformowano ją, iż jest w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych mocy samego prawa).
W formularzu tym powtórzyła swoje wcześniejsze oświadczenia podnosząc, iż gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 52 m2 i utrzymuje się z alimentów, w kwocie 950 zł miesięcznie. Nadto dodała, że opiekuje się niepełnosprawną matką (osoba pobierająca alimenty w kwocie 400 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł), zaś kosztami związanymi z zamieszkiwanym lokalem dzieli się z bratem P.T. (zamieszkuje on pod tym samym adresem i utrzymuje się z alimentów w wysokości 650 zł miesięcznie).
Dodatkowo strona nadesłała wyciągi bankowe dokumentujące otrzymanie alimentów za trzy ostatnie miesiące oraz pismo procesowe datowane na 25 września 2014 r., gdzie doprecyzowała oświadczenia dotyczące kosztów ponoszonych przez nią i brata w związku z zamieszkiwanym lokalem oraz wywiodła, że pozostała część ich dochodów przeznaczana jest na bilety miesięczne, środki czystości, wyżywienie i zakup niezbędnej odzieży.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do wniosku P.T. godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jedynym źródłem utrzymania są przy tym dla niej alimenty w kwocie 950 zł miesięcznie (vide: nadesłane wyciągi bankowe), co zważywszy rozmiar obciążających ją kosztów utrzymania (patrz: pismo procesowe z dnia 25 września 2014 r.) nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru bez uszczerbku w jej koniecznych potrzebach. W tym miejscu godzi się odnotować, że choć strona nie udokumentowała wydatków dokonywanych w związku z zamieszkiwanym lokalem, to jednak brak ten nie jest na tyle istotny aby powodować oddalenie jej wniosku. Po pierwsze bowiem, wysokość tych kosztów jawi się wiarygodna, zaś po drugie - skoro w pozostałym zakresie objętym wezwaniem z dnia 16 września 2014 r. skarżąca wystarczająco uprawdopodobniła okoliczności dotyczące swej sytuacji materialnej, uznano iż wykazała ona w sposób dostatecznie przekonujący, że zachodzi w jej przypadku przesłanka, o której mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło