IV SA/Gl 877/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, NSA Szczepan Prax, Protokolant referent Agnieszka Janecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie opłacania składek na ubezpieczenia zdrowotne 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 18 ust. 1, art. 106 ust. 1 w związku z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9 ust. 1 pkt 25, art. 17 ust. 11, art. 21 ust. 1, art. 23 ust. 9, art. 28 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) odmówił przyznania M. Z. pomocy w formie opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżący nie posiada uprawnień do zasiłku stałego, a świadczenie w formie opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne jest świadczeniem współzależnym. Pismem z dnia [...] r. odwołanie od tej decyzji wniósł M. Z., który wyraził wobec niej swoje niezadowolenie. Wskazał, że w następstwie decyzji o odmowie przyznania zasiłku stałego pozostaje bez środków do życia, a z uwagi na zły stan zdrowia ponosi duże wydatki na zakup leków, podobnie zresztą jak jego matka. Jego zdaniem nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką. Zaprzeczył także by występował w jego przypadku problem [...], ponieważ nie był nigdy notowany przez policję, a także sąsiedzi nie mogą mu nic zarzucić. Podniósł, że skutkiem tej decyzji pozbawiony został opieki zdrowotnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 1270 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 25, art. 28 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że M. Z. nie nabył prawa do zasiłku stałego a tylko osoby dysponujące takim prawem podlegają tej formie ubezpieczenia. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł M. Z.. W skardze tej zarzucił organom administracji, iż jest nieprawdą by otrzymywał ze strony matki kwotę [...] zł. Zakwestionował także zarzucanie mu [...], jak również zaznaczył, że o występowaniu [...] mogą wypowiadać się jedynie lekarze. Wskazał także na zły stan zdrowia i niezbędność posiadania środków na leki i leczenie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosi o oddalenie skargi i przytacza analogiczną argumentację do tej jaką zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organy administracji publicznej prowadzące postępowanie w administracji obowiązane są stosownie do postanowień art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego działać na podstawie przepisów prawa, co oznacza przestrzeganie przepisów prawa materialnego jak również prawa procesowego. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Po myśli art. 8 tegoż Kodeksu organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Przytoczenie powyższych przepisów jest niezbędne ponieważ organy administracji obu instancji prowadząc przedmiotowe postępowanie dopuściły się ich naruszenia. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że przewidziane art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne określonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, realizowane jest w drodze czynności materialno-technicznej, ponieważ po myśli art. 9 ust. 1 pkt 25 z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające zasiłek stały, natomiast zgodnie z art. 16 pkt 9 tej ustawy ubezpieczenie to obejmuje okres od dnia przyznania zasiłku do dnia jego utraty, z kolei stosownie do brzmienia art. 17 ust. 11 powyższej ustawy osoby te zgłaszane są do ubezpieczenia przez właściwy ośrodek pomocy społecznej. Oznacza to, że objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, natomiast w przypadku zgłoszenia żądania objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i wystąpienia braku przesłanek organ administracji zobligowany będzie zakończyć postępowanie wydaniem decyzji administracyjnej. W rozpatrywanej sprawie sytuacja wygląda w ten sposób, że w dniu [...] r. organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu objęcia go ubezpieczeniem społecznym i powołał się na okoliczność związaną z odmową przyznania skarżącemu zasiłku stałego, jednakże decyzja w tym zakresie wydana została dopiero w dniu [...] r. zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji, tym samym w dniu jej wydania nie istniała przesłanka uzasadniająca podjęcie takiego rozstrzygnięcia. Zatem uzasadnienie tego rozstrzygnięcia nie spełnia wymagań wynikających z postanowień art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak również stanowi przejaw naruszenia zasady ogólnej postępowania administracyjnego sformułowanej w art. 8 wyżej wymienionego Kodeksu – zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zaskarżona decyzja stanowi wyraz nie wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, gdyż organ pierwszej instancji powołuje się na rozstrzygnięcie nieistniejące, a tym samym występuje naruszenie zasady sformułowanej w art. 7 wskazanego Kodeksu – zasady prawdy obiektywnej. Okoliczność ta także wyczerpuje znamiona uwzględnienia skargi przewidziane treścią wskazanego powyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skutkiem niniejszego wyroku sprawa trafia ponownie do organu pierwszej instancji, przy czym rozstrzygnięcie w tej sprawie uzależnione jest w znacznym stopniu od decyzji podjętej w zakresie przyznania bądź odmowy przyznania skarżącemu zasiłku stałego. Z tego też powodu Sąd nie może wskazać organom administracji jakie mają podjąć rozstrzygnięcie poza tym, że w swoich działaniach winny kierować się naprowadzeniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonywana. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.