IV SA/Gl 879/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.O. na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie żołnierzy zawodowych p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z dnia [...] r. T. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na "decyzje administracyjne dotyczące waloryzacji emerytury wydane po [...]r. przez dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K.". W uzasadnieniu skargi wskazał, iż nie zgadza się z zaskarżonymi decyzjami oraz wniósł o ich uchylenie w całości, stwierdzenie ich nieważności, uznanie, że organ administracji ma obowiązek z urzędu ustalić na nowo podstawę świadczeń emerytalnych skarżącego, uznanie jego materialnych praw nabytych na podstawie prawomocnej decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w C. z dnia [...]r., zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty wynikającej z zaniżonej emerytury oraz zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W obszernym uzasadnieniu, powołując przepisy ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, wskazał, że organ zaniechał wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a polegającego na ustaleniu z urzędu na nowo podstawy wymiaru świadczeń emerytalnych skarżącego zgodnie z grupą uposażenia, którą posiadał w dniu zwolnienia ze służby. Zaznaczył ponadto, iż wielokrotnie zwracał się do organu emerytalnego o wydanie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie, jednakże organ jedynie pismami informował go o obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa. Podkreślił dodatkowo, że waloryzacyjne decyzje administracyjne wydane przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K. zawierały błędne pouczenie o prawie ich zaskarżenia do Sądu Okręgowego, a nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ emerytalny wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zgodnie z regulacja art. 476 § 2 pkt 2 i § 4 pkt 3 oraz art. 4778 § 1 i art. 461 § 2 1 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy dotyczące rent i emerytur należą do zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, a odwołania od decyzji w tym zakresie wydawanych rozpoznają Sądy Okręgowe właściwe ze względu na siedzibę Wojskowego Biura Emerytalnego. Zarządzeniem z dnia [...] r. skarżący został wezwany do sprecyzowania skargi z dnia [...]r. poprzez wskazanie, czy dotyczy ona bezczynności organu w przedmiocie ponownego ustalenia podstawy wymiaru emerytury wojskowej, czy też jest skargą na konkretną decyzję wydaną przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K. w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że skarga dotyczy decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K. z dnia [...] r., nr [...]. Skarżący został ponadto pouczony, że jeżeli przedmiotem skargi jest decyzja organu winien ją dokładnie wskazać poprzez oznaczenie organu, który ją wydał oraz wskazanie daty i numeru skarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wyżej powołane wezwanie T.O. w piśmie z dnia [...] r. wskazał, iż skarga dotyczy decyzji o zmianie wysokości emerytury wojskowej wydanej przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K. z dnia [...] r. i wszystkich następnych decyzji tego organu dotyczących waloryzacji emerytury. Zaznaczył ponadto, że kserokopie skarżonych rozstrzygnięć dołączył do omawianego pisma. Wśród tych decyzji znajdowało się również rozstrzygnięcie organu będące przedmiotem niniejszego postępowania, to jest decyzja z dnia [...] r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego bowiem obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie między innymi legitymacji skarżącego, zachowania terminu do wniesienia skargi, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym miejscu przyjdzie wskazać, że w przedmiocie waloryzacji świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych orzekają właściwe organy na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz. 66). W myśl natomiast art. 31 ust. 1 i 3 wskazanej ustawy prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny. Od decyzji tej przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznawania stosownie do treści art. 2 wskazanej ustawy powołane są sądy powszechne, chyba, że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Z kolei art. 461 § 2 K.p.c. wskazuje, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy, chyba, że odrębny przepis stanowi inaczej. Skoro zatem powołane przepisy ustaw wyraźnie wskazują na właściwość sądów powszechnych w sprawach z zakresu świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym również w sprawach związanych z prawem żołnierzy zawodowych do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tego zaopatrzenia zatem brak jest podstaw do przyjmowania właściwości we wskazanym zakresie sądów administracyjnych. Zakres kognicji sądu administracyjnego został unormowany w art. 3 § 2 i 3 , art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 53, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. W myśl art. 3 powołanej ustawy sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż zasadą jest dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej jedynie wówczas, gdy organy administracyjne realizują zadania administracji publicznej w formach władczych lub stanowiących, a więc właściwych dla działania administracyjnoprawnego. W niniejszym postępowaniu skarżący przedmiotem skargi uczynił decyzję organu rentowego dotyczącą waloryzacji jego świadczenia emerytalnego. Decyzja ta, jak wyżej już wskazano, została poddana kontroli sądów powszechnych – sądów ubezpieczeń społecznych. W tym miejscu zaznaczyć jedynie należy, że powoływanie się przez skarżącego na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II UZP 3/10 jest nietrafione, na kanwie niniejszej sprawy. Z powyższej uchwały wynika bowiem, że kognicji sądów administracyjnych poddana jest decyzja wydana przez wojskowe biuro emerytalne, której przedmiotem jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji tego organu wydana na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, nie natomiast decyzje dotyczące zaopatrzenia emerytalnego wydane w trybie zwykłym, w tym decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. Konkludując żądanie zgłoszone przez skarżącego w niniejszej sprawie nie mieści w zakresie kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 oraz art. 4 P.p.s.a. Na marginesie jedynie, odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wyjaśnić należy, że zgodnie z regulacją art. 239 pkt 1 lit. d i e P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych oraz z zakresu ubezpieczeń społecznych, a więc w niniejszej sprawie skarżący objęty był ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych dlatego Sąd nie rozpoznawał wskazanego wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o regulację art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.