IV SA/Gl 88/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-12-08
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy student studiujący za granicą, pozostający na utrzymaniu babci pobierającej emeryturę, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, mimo posiadania pewnych oszczędności i współwłasności samochodu, w sytuacji gdy koszty studiów znacznie przekraczają jego możliwości finansowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okoliczności sprawy uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący, będący studentem dziennym za granicą i pozostający na utrzymaniu babci z emeryturą niewystarczającą na oszczędności, nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomimo posiadania pewnych oszczędności i współwłasności samochodu, wysokie koszty studiów, które znacznie przekraczają jego możliwości finansowe, przemawiają za przyznaniem pomocy prawnej.Stan faktyczny
Skarżący J.Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej. Skarżący studiuje medycynę za granicą w trybie dziennym, jest na utrzymaniu babci pobierającej emeryturę, posiada niewielkie oszczędności i jest współwłaścicielem samochodu. Koszty studiów, w tym czesne, znacznie przekraczają jego możliwości finansowe, co wymaga zaciągnięcia pożyczki. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i koszty związane ze studiami.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu;
W dniu 1 grudnia 2016 r. J. Z. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie określił, iż domaga się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W treści tego formularza oświadczył, że pozostaje aktualnie we wspólnym gospodarstwie domowym z babcią i posiada zgromadzone środki pieniężne na dwóch rachunkach bankowych, w kwocie ogółem 1.347,27 zł, a nadto jest współwłaścicielem (udział wynoszący 1/2) czternastoletniego samochodu osobowego marki [...]. Nie posiada natomiast żadnych nieruchomości ani innego majątku.
Wnioskodawca dodał, że od lat nie pozostaje już na utrzymaniu rodziców i dotychczas samodzielnie opłacał koszty swojej edukacji. Aktualnie jednak nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu, gdyż studiuje medycynę w trybie dziennym i jest na utrzymaniu babci pobierającej emeryturę, w kwocie netto 2.152,71 zł. Podkreślił przy tym, że obecnie studia odbywa za granicą ([...]), rozpoczął je w roku ubiegłym i wiążą się one z wysokimi wydatkami (w tym z czesnym wynoszącym aż 2.050 USD), które pochłonęły jego dotychczasowe oszczędności. Termin na uiszczenie kolejnej raty czesnego upływa w styczniu 2017 r. i będzie musiał zaciągnąć na ten cel pożyczkę.
Do wniosku J. Z. dołączył między innymi decyzję ZUS potwierdzającą wysokość emerytury pobieranej przez babcię oraz wyciągi bankowe obrazujące stan środków na należących do niego rachunkach bankowych (wynika z nich, że kwota 169,88 zł zdeponowana jest na jego rachunku, z kolei kwota 1.177,46 zł - na koncie wspólnym z T Z). Nadto przedstawił dokumenty potwierdzające fakt, iż studiuje na terenie [...] oraz, że ponosi z tego tytułu znaczne koszty (w tym potwierdzenie wpłaty na kwotę 54.181,50 [...] [...]w ramach raty czesnego uiszczonej w dniu 14 września 2016 r.).
Wśród pozostałych kosztów utrzymania skarżący wymienił wydatki związane z zamieszkiwanym wraz z babcią lokalem w G. (780 zł), koszty wynajmu mieszkania na [...] (800 [...], co daje ok. 130 zł) oraz wydatki na wyżywienie (ok. 500 [...]).
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się natomiast do wniosku J.Z. należy wskazać, że po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Skarżący jest bowiem osobą pozbawioną dochodów, studiującą w trybie dziennym za granicą i pozostaje na utrzymaniu swojej babci pobierającej emeryturę w kwocie 2.152,71 zł, która nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie radcy prawnego bez uszczerbku w ich koniecznym utrzymaniu. Jakkolwiek przy tym strona posiada środki pieniężne, w kwocie 1.347,27 zł, to jednak, zdaniem rozpoznającego wniosek, nie umożliwia to pokrycia kosztów jakie mogą wiązać się z opłaceniem udziału profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w postępowaniu sądowoadministracyjnym zwłaszcza, że wnioskodawca jest obowiązany do uiszczenia w niedalekiej przyszłości raty czesnego za naukę w szkole wyższej, która to należność znacznie przekracza wartość zgromadzonych przezeń środków.
Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło