IV SA/Gl 88/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-03-15
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika procesowego ustanowionego z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w sytuacji gdy postępowanie pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia regulującego te kwestie?Ratio decidendi
Pełnomocnik procesowy ustanowiony z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma prawo do wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną. W przypadku, gdy postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wysokość opłaty ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia, uwzględniając stopień zawiłości sprawy i nakład pracy pełnomocnika, a następnie podwyższa o podatek od towarów i usług.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. wniósł skargę na decyzję Wojewody Śląskiego dotyczącą statusu osoby bezrobotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę wyrokiem z dnia 7 września 2016 r. Następnie przyznano skarżącemu prawo pomocy i ustanowiono pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną, od której Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r. Sąd administracyjny rozpoznawał wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu B. S. kwotę 221,40 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać radcy prawnemu B. S. kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden zł 40/100) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu;
Wyrokiem z dnia 7 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie.
Następnie, postanowieniem z dnia 8 grudnia 2016 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w Katowicach wyznaczyła radcę prawnego B. S.
W dniu 15 lutego 2017 r. wspomniana pełnomocnik nadała do Sądu skargę kasacyjną od powyższego wyroku podnosząc, iż orzeczenie to narusza prawo materialne oraz przepisy postępowania. Równocześnie wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one zapłacone w całości ani w części.
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r. (sygn. akt I OSK 1054/17) wydanym na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił rzeczoną skargę kasacyjną.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Należy w tym miejscu podnieść, że chociaż problematyka objęta niniejszym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715 ze zm.), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie (które nastąpiło z dniem 1 listopada 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego pierwszej instancji (czyli wydanie wyroku przez tutejszy Sąd), miało miejsce 7 września 2016 r., czyli nastąpiło jeszcze pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Dlatego przyznając pełnomocnikowi opłatę za sporządzenie skargi kasacyjnej od wspomnianego orzeczenia, należało zastosować przepisy dotychczasowe, czyli ten akt wykonawczy.
Zgodnie zatem z § 2 niniejszego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie do § 4 ust. 1 rzeczonego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 tego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnik strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., przyznano jej zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w wysokości 221,40 zł, na którą składa się wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej ustalone na podstawie § 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, w kwocie 180 zł - jako ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego aktu (wynoszącej 360 zł - czyli odpowiadającej 75 % stawki maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c).
Kwotę tą podwyższono - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 41,40 zł; Niniejsze rozstrzygnięcie podjęto nadto na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło