IV SA/Gl 880/04

WyrokWSA w Gliwicach2006-02-13

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Szczepan Prax

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił skład gospodarstwa domowego dla potrzeb przyznania dodatku mieszkaniowego, nie badając wpływu tymczasowego aresztowania jednego z członków rodziny na jego status w gospodarstwie domowym?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej dopuściły się uchybień proceduralnych, nie badając wpływu tymczasowego aresztowania syna strony na jego status jako członka gospodarstwa domowego. Brak takich ustaleń mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając prawidłową ocenę kryteriów przyznania dodatku mieszkaniowego, w tym liczby członków gospodarstwa domowego i wysokości wydatków na mieszkanie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania E. G. dodatku mieszkaniowego z uwagi na przekroczenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że E. G. prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z córką, pomimo zameldowania syna, który przebywał w areszcie śledczym. Skarżąca podnosiła, że syn jest członkiem jej gospodarstwa domowego i że grozi jej eksmisja.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz Michalik NSA Szczepan Prax Protokolant stażystka Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2006 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; Decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] r., Prezydent Miasta K. odmówił przyznania E. G. dodatku mieszkaniowego. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś jej materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). W uzasadnieniu organ orzekający powołał się na okoliczność, że wnioskująca zamieszkuje w lokalu o powierzchni użytkowej wynoszącej [...] m2, a zatem większej od określonej w ustawie o dodatkach mieszkaniowych powierzchni normatywnej ustalonej dla dwuosobowego gospodarstwa w wysokości 40 m². Organ pierwszej instancji odnotował, że powierzchnia użytkowa lokalu wnioskującej przekracza o więcej niż 30 % i mniej niż 50 % powierzchnię normatywną, a udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekroczył 60 %. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., E. G. wskazała na jej nietypową sytuację rodzinną, jako że jest osobą "samotnie gospodarującą na zasiłku przedemerytalnym", a jej syn od dłuższego czasu przebywa w areszcie. Podkreśliła dalej, że starała się o w spółdzielni mieszkaniowej o przeliczenie powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zarzuciła organowi pierwszej instancji, że rozpoznał jej wniosek w terminie 8 tygodni a powinien to zrobić w ciągu jednego miesiąca. Do odwołania dołączyła dwa pisma Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w K., w których wyjaśniono odwołującej, że powierzchnia jej mieszkania nie może zostać zmieniona i że przez powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego należy rozumieć powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek, oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób użytkowania. W piśmie Spółdzielni z dnia [...] 2004 r. wyjaśniono również odwołującej, że zasady obmiaru i obliczania powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych zostały określone postanowieniami Polskiej Normy [...] jak i poprzednio obowiązującej normy [...] oraz ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji akcentując, iż powierzchnia użytkowa mieszkania zajmowanego przez odwołującą przekracza powierzchnię normatywną przewidzianą dla dwuosobowego gospodarstwa domowego o więcej niż 30% zaś udział pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu jest większy niż 60%. Kolegium odnotowało zatem, że E. G. prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe zamieszkując z córką w mieszkaniu o powierzchni użytkowej [...] m², gdzie powierzchnia pokoi i kuchni wynosi [...] m², a powierzchnia normatywna dla tego typu rodziny wynosi 40,00 m², co wynika z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zauważono wprawdzie, iż w mieszkaniu odwołującej zameldowany jest również jej syn – G. Z., jednakże w chwili obecnej nie przebywa on wspólnie z pozostałymi członkami rodziny i nie prowadzi w nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Kolegium podniosło, że odwołująca mogłaby się skutecznie ubiegać o przyznanie dodatku mieszkaniowego gdyby powierzchnia jej mieszkania wynosiłaby [...] m², a powierzchnia kuchni i pokoi w zajmowanym lokalu mieszkalnym nie przekraczała [...] m². W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. G. wyraziła niezadowolenie z decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosząc o jej uchylenie. Podkreśliła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z córką i synem, który obecnie przebywa w areszcie. Zauważyła jednak, iż "główne centrum życia syna jest w miejscu zameldowania gdzie przebywał od urodzenia do nadal." Podkreśliła dalej, że kwota [...] zł, którą otrzymuje tytułem zasiłku przedemerytalnego, wystarcza tylko na niezbędne opłaty. W treści uzasadnienia skargi E. G. zaakcentowała nadto, iż obecnie grozi jej eksmisja z zajmowanego mieszkania. Podniosła dalej, że dokumentacja złożona przed organem pierwszej instancji nie uwzględniała syna chociaż jest z nim w stałym kontakcie i w tych ramach udziela mu niezbędnej pomocy. Po rozmowie z pracownikiem wydziału lokalowego, po dwukrotnej odmowie dofinansowania, zasugerowano jej żeby do gospodarstwa nie wliczać syna, co też uczyniła w tej sprawie. W dalszej części skargi ponownie w tej sprawie poruszyła kwestię metrażu zajmowanego lokalu. Zarzuciła, że normy wskazane jej przez spółdzielnię nie są aktami prawnymi rangi ustawowej i że pomiary kubatury mieszkania powinny uwzględniać wymiary "w świetle ścian wprawionych, otynkowanych z fizami itp." W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywodząc, iż przyczyną odmowy przyznania stronie dodatku mieszkaniowego było przekroczenie ustawowego kryterium powierzchni użytkowej mieszkania. Kolegium zauważyło nadto, że w zaskarżonej decyzji wyjaśniło, iż rozumie trudną sytuację materialną strony, jednakże okoliczność ta nie może mieć wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Tym bardziej, że stanowisko Kolegium ugruntowane zostało już wcześniej przez orzecznictwo NSA (por. wyrok NSA O/Z w Katowicach z dnia 2 lutego 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 834/99; "wprawdzie wyrok ten zapadł pod rządami ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. i najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych – Dz. U. Nr 120, poz. 787, jednakże w obowiązującym stanie prawnym nie stracił on na aktualności"). Odnośnie zaś wniosku o dokonanie pomiarów zajmowanego lokalu mieszkalnego stwierdzono, że E. G. powinna z wnioskiem tym wystąpić do zarządcy domu i jeżeli okaże się, że są rozbieżności pomiędzy tymi pomiarami a wielkością mieszkania określoną w stosownych dokumentach, wystąpić do wynajmującego o zmianę treści tych dokumentów w przedmiocie określenia powierzchni użytkowej wynajmowanego mieszkania. Dopiero wówczas strona będzie mogła skutecznie wykazać, iż zajmowane przez nią mieszkanie ma powierzchnię mniejszą, od przyjętej w przydziale mieszkania. W toku rozprawy, przeprowadzonej w dniu 10 lutego 2006 r., skarżąca złożyła do akt pismo, w którym powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1996 r., sygn. akt OPK 12/96 podkreśliła, że jej sprawa również powinna być przez sąd uwzględniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej w skrócie: P.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. – rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Tytułem wstępu należy podkreślić, że zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). W myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy, który ma zastosowanie w tej sprawie z uwagi na ramy czasowe toczącego się nim postępowania, w latach 2003 i 2004 dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 160% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 110% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym. Podstawowym kryterium, od którego w/w ustawa uzależnia przyznanie dodatku, jest zatem poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad przyjętych w art. 3 ust. 3 i 4 tej ustawy. Drugą przesłanką stanowi kryterium powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Uwzględniając nadto treść art. 6 ustawy należało zaznaczyć, że wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od następujących czynników: 1) łącznego dochodu gospodarstwa domowego, 2) wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, 3) liczby członków gospodarstwa domowego, 4) powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu. Nawiązując do drugiego z wyżej wymienionych kryteriów przyznania dodatku mieszkaniowego należało odnotować, że stosownie do treści art. 5 ust. 5 przywołanej ustawy, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, dodatek mieszkaniowy przysługiwał, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez zainteresowaną osobę nie przekraczała normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo o ponad 50% lecz tylko w przypadku, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu nie był większy niż 60%. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 1) 35 m² - dla 1 osoby, 2) 40 m² - dla 2 osób, 3) 45 m² - dla 3 osób, 4) 55 m² - dla 4 osób, 5) 65 m² - dla 5 osób, 70 m² - dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym większej liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię tego lokalu o 5 m² (art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Z kolei przez gospodarstwo domowe należy rozumieć lokatora samodzielnie zajmującego lokal lub lokatora, jego małżonka i inne osoby wspólnie z nim zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora (art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Trzeba przy tym podkreślić, iż formuła cytowanych przepisów nie pozostawia wątpliwości co do tego, że ustalone w nich wymogi mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, a tym samym przyznanie dodatku mieszkaniowego możliwe było wyłącznie w przypadku ich spełnienia. Mając na uwadze przytoczony wyżej stan prawny przyszło stwierdzić, że zagadnieniem kluczowym dla rozstrzygnięcia sporu pomiędzy E. G. a organami administracji publicznej jest ustalenie liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskującą o dodatek mieszkaniowy. W toku postępowania administracyjnego przyjęto, że E. G. tworzy wraz z córką dwuosobowe gospodarstwo domowe w lokalu o powierzchni użytkowej [...] m². Zauważono wprawdzie, że w lokalu, w którym zamieszkuje skarżąca, zameldowany jest nadto jej syn, który w dacie orzekania w tej sprawie przez organ nie przebywał wspólnie z pozostałymi członkami rodziny z uwagi na zastosowany wobec niego areszt. Dokonane przez organy ustalenia faktyczne skutkowały wykluczeniem G. Z. (syna wnioskującej o dodatek mieszkaniowy) ze wspólnego gospodarstwa domowego, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że powierzchnią uprawniającą do przyznania dodatku mieszkaniowego jest w tym przypadku [...] m². Ustalono alternatywnie, że skarżąca mogłaby się ubiegać o przyznanie tego świadczenia gdyby powierzchnia pokoi i kuchni w zajmowanym lokalu mieszkalnym nie przekraczała [...] m². Organ odwoławczy sugerował skarżącej, że ta powinna zamienić zajmowane mieszkanie na mniejsze, co pozwoli jej skutecznie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Odnotowano w treści zaskarżonej decyzji, że "zajmując tak duże mieszkanie strona nie może liczyć na przyznanie dodatku mieszkaniowego, chyba że dopiero po powrocie syna. W tych ramach należało stwierdzić, że już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji E. G. sygnalizowała, że z uwagi na to, iż jej syn jest zameldowany w lokalu mieszkalnym to bez jego decyzji nie może zamienić mieszkania. Fakt przebywania G. Z. w areszcie podnoszony był już w na etapie składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W tym też kontekście sąd dopatrzył się uchybień proceduralnych, których dopuściły się w tej sprawie organy orzekające. Przechodząc do omówienia zajętego wyżej stanowiska sądu, przyszło w tym miejscu zauważyć, że w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania szeregu zasad, w tym zasady prawdy obiektywnej i oficjalności. Zgodnie z pierwszą w wymienionych, unormowaną w art. 7 K.p.a., organy administracji publicznej są zobowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie administracyjne ma obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego tak, aby ustalić niewątpliwy stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Z kolei dochodzenie do prawdy obiektywnej, to jest do określania rzeczywistego stanu stosunków faktycznych, powinno odbywać się według reguł postępowania dowodowego określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. I tak zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W postępowaniu administracyjnym brak jest jednak odpowiednika art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym strony zobowiązane są wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Z przepisów K.p.a. wynika z kolei druga z wymienionych wyżej zasad, tj. zasada oficjalności. Nakłada ona na organy administracji publicznej obowiązek gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Przy prowadzeniu postępowania dowodowego organ administracji publicznej musi mieć na uwadze i to, czy dana okoliczność będąca przedmiotem wniosku dowodowego ma znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (art. 78 § 1 K.p.a.), a także to, czy dany fakt wymaga udowodnienia (art. 77 § 4 K.p.a.), oraz to, czy dany dowód nie został zgłoszony na okoliczność stwierdzoną innymi dowodami (art. 78 § 2 K.p.a). Nadto należy podkreślić, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z przyjętą w K.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.). Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ administracji publicznej powinien poddać ocenie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, ocena winna zostać oparta na wszechstronnej analizie całokształtu dowodowego i wreszcie organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącego się postępowania (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 2 lipca 2002 r., sygn. akt I SA 169/02, LEX nr 157661). Na kanwie przytoczonych wyżej zasad postępowania administracyjnego stwierdzono w toku rozpoznania tej sprawy, że organom orzekającym umknął uwadze fakt odosobnienia G. Z. i wpływ tej okoliczności na zasadnicze kryteria przyznania świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego oraz okres na jaki to świadczenie jest przyznawane. W tych ramach organy orzekające nie zbadały okoliczności wskazanych w oświadczeniu E. G. z dnia [...] 2004 r., w którym podniosła, że jej syn przebywa w "areszcie śledczym od ponad [...] do nadal" (vide akta administracyjne sprawy – karta nr [...]). Organy orzekające w tej sprawie winny mieć na uwadze, że tymczasowe aresztowanie jest środkiem zapobiegawczym o charakterze izolacyjnym, a zatem służącym pozbawieniu wolności. Zastosowanie tego środka może nastąpić tylko na mocy postanowienia sądu (art. 250 § 1 Kodeksu karnego). Takie postanowienie sądu określa czas jego trwania, a ponadto oznacza termin, do którego aresztowanie ma trwać (art. 251 § 2 K.k). Co do zasady, w postępowaniu przygotowawczym sąd, stosując tymczasowe aresztowanie, oznacza jego termin na okres nie dłuższy niż 3 miesiące (art. 263 § 1 K.k.). Jeżeli ze względu na szczególne okoliczności sprawy nie można było ukończyć postępowania przygotowawczego w terminie 3 miesięcy, na wniosek prokuratora, sąd pierwszej instancji właściwy do rozpoznania sprawy, gdy zachodzi tego potrzeba, może przedłużyć tymczasowe aresztowanie na okres, który łącznie nie może przekroczyć 12 miesięcy (art. 263 § 2 K.k.). Zaś łączny okres stosowania tymczasowego aresztowania do chwili wydania pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji nie może przekroczyć 2 lat (art. 263 § 3 K.k). W wyjątkowych sytuacjach określonych w stosownych przepisach K.k. okres tymczasowego aresztowania może zostać dodatkowo wydłużony. W toku postępowania administracyjnego organy orzekające nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń dotyczących środka zapobiegawczego zastosowanego wobec G. Z.. Nie ustalono przede wszystkim na jaki okres zastosowano wobec niego tymczasowe aresztowanie, co mogło mieć wpływ na badanie kryteriów przyznania dodatku mieszkaniowego w kontekście wysokości wydatków ponoszonych na mieszkanie, a przede wszystkim liczby członków gospodarstwa domowego. Tym bardziej, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku (art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Niezależnie od zarzuconych wyżej uchybień, których organy orzekające dopuściły się w toku postępowania administracyjnego, przyszło stwierdzić, że nie podjęto w tej sprawie nawet próby dokonania oceny znaczenia i wartości dla toczącego się postępowania faktu, że jedna z osób formalnie zameldowana w lokalu jest osobą czasowo pozbawioną wolności. W tych ramach należało odnotować, że na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509) sformułowano w doktrynie stanowisko, że żaden z obowiązujących wówczas przepisów ustawy ani aktów wykonawczych nie ograniczały prawa osobie odbywającej karę pozbawienia wolności do otrzymywania dodatków mieszkaniowych (por. W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Elementy administracyjno-prawne najmu lokali oraz dodatki mieszkaniowe, Samorząd Terytorialny Nr 9/95, s. 69). Również w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji żaden przepis prawa nie przesądzał o tym, czy osobie pozbawionej wolności można ograniczyć prawo do otrzymywania dodatku mieszkaniowego, ani nie przesądzały w sposób jednoznaczny, czy osoba taka może być zaliczona do osób stale zamieszkujących i gospodarujących wspólnie z ubiegającym się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Uznano w tej sprawie, że organy orzekające winny podjąć próbę oceny takiego stanu faktycznego przede wszystkim pod kątem ratio legis przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W orzecznictwie przyjmuje się, że głównym zadaniem instytucji dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów regulowanych (por.: uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lutego 1997 r., sygn. akt P. 4/96, OTK 1997, r 1, poz. 3, wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt SA/Rz 898/00 niepubl.). Należało w tej sprawie ocenić, czy osoba czasowo pozbawiona wolności w dalszym ciągu jest członkiem gospodarstwa domowego, w którym zachowuje prawo do mieszkania wspólnie z rodziną. W tych ramach należało nadto odnotować, że z materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny, czy wnioskująca o dodatek mieszkaniowy ponosiła de facto wydatki związane z zajmowaniem lokalu przez G. Z.. Brak jest informacji o ewentualnym odstąpieniu od naliczania opłat za użytkowanie mieszkania przez tą osobę. Podniesione spostrzeżenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy gdyż brak dokładnych ustaleń w powyższym zakresie mógł spowodować nieuzasadnioną odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Dopiero bowiem wyjaśnienie wszystkich okoliczności umożliwi dokonanie prawidłowej oceny co do możliwości odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia na podstawie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 132 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie działając w trybie art. 152 P.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło