IV SA/Gl 883/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może być ona wykonana. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. orzeczono o zwrocie kwoty 1400 zł wypłaconej z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej D. W. w okresie od 1 października 2012 r. do 9 stycznia 2013 r. oraz zobowiązano B. W do zwrotu tej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami, które ustalone zostaną w dniu całkowitej spłaty należności głównej. Rozstrzygnięcie to oparto na przepisie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), zgodnie z którym dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Organ wskazał, że decyzją z dnia [...][...]zostały przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz D. W. w kwocie 350 zł miesięcznie w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. w związku z wyrokiem podwyższającym alimenty z dnia 20 kwietnia 2012 r. sygn. akt [...]. Decyzja ta została uchylona z dniem 10 stycznia 2013 r. Od powyższej decyzji B. W. wniosła odwołanie domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia. Argumentowała, że syn D. przebywał u niej i utrzymywała go od 13 października 2013 r. W listopadzie złożyła pismo do MOPS o wstrzymanie wypłaty świadczeń R. W., u którego syn nie przebywał. Mimo to świadczenia te nadal były wypłacane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr[...], w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając zawarte w niej ustalenia i wnioski. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że podniesione w odwołaniu okoliczności, nie mają wpływu na rozpatrzenie sprawy, gdyż ugoda Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] sygn. akt [...] nie została uchylona. Oznacza to, że na B. W. ciążył i nadal ciąży obowiązek alimentacyjny względem syna D. W., ustalony na podstawie orzeczenia sądu, którego egzekucja okazała się bezskuteczna. W skardze na powyższą decyzję B. W. powtórzyła argumentacje zawartą w odwołaniu ponownie akcentując, że syna utrzymuje od 13 października 2012 r. o czym powiadomiła MOPS w piśmie z dnia 28 listopada 2012 r. wnosząc o wstrzymanie wypłacania alimentów R. W., co jednak nie nastąpiło. Jednocześnie wniosła o uchylenie nałożonych na nią płatności w kwocie 1 400 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Ponadto w piśmie procesowym z dnia 3 lutego 2014 r. organ powiadomił Sąd o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej alimentów na rzecz D. W. w związku z wydanym prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] sygn. akt [...] uchylającym obowiązek alimentacyjny z dniem 1 grudnia 2012 r. Natomiast na rozprawie pełnomocnik skarżącej podniósł, że już w styczniu 2013 r. (a więc przed wszczęciem postępowania w sprawie zwrotu świadczeń) skarżąca zwróciła się do Sądu Rejonowego w C. z wnioskiem o uchylenie obowiązku alimentacyjnego począwszy od października 2012 r. Sprawa z tego wniosku zakończona została ugodą zawartą w dniu[...] , w której skarżąca zgodziła się na uchylenie obowiązku od dnia 1 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej w skrócie P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Jednocześnie po myśli art. 134 §1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiot zaskarżenia stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji ustalającą należność do zwrotu z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej D. W. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W pierwszej kolejności należy podnieść, że stosownie do treści art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. W związku z tym po myśli art. 27 ust. 2 organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przywołana regulacja bez wątpienia nakłada na organ wierzyciela obowiązek wydania wobec dłużnika alimentacyjnego decyzji o zwrocie wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, jeżeli wypłata tych świadczeń nastąpiła na podstawie uprzednio wydanej decyzji o przyznaniu takiej pomocy osobie uprawnionej. Należy jednak podkreślić, że każda sprawa administracyjna, w tym sprawa mająca za przedmiot zwrot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, wymaga indywidualnego potraktowania. Nie ma tu miejsca na żaden automatyzm. Treść art. 25 ustawy, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, implikuje obowiązek podjęcia przez organ administracji (również z urzędu) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...][...] zostały przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz D. W. w kwocie 350 zł miesięcznie w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. na podstawie ugody z dnia [...] akt[...]. Decyzja ta została uchylona z dniem 10 stycznia 2013 r. W związku z tym za wskazany okres tj. od 1 października 2012 do 9 stycznia 2013 r. organ I instancji w dniu [...] orzekł o zwrocie przez skarżącą, na której ciążył obowiązek alimentacyjny względem syna, wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednakże, co istotne, skarżąca już w piśmie z dnia 28 listopada 2012 r. domagała się wstrzymania wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej kwestionując zasadność dokonywania takiej wypłaty. W piśmie tym podniosła między innymi, że "został złożony wniosek do Sądu Rodzinnego w C., by syn został umieszczony w placówce opiekuńczo-wychowawczej oraz terminie późniejszym uchylony wyrok alimentacyjny". Pomimo to organ I instancji nie dokonał żadnych czynności celem ustalenia czy toczy się postępowanie w przedmiocie uchylenia obowiązku alimentacyjnego ciążącego na skarżącej. Nie uczynił tego także organ odwoławczy, mimo iż wygaśnięcie takiego obowiązku może mieć wpływ na prawa wierzyciela alimentacyjnego do świadczeń z funduszu w okresie za jaki ustalono obowiązek zwrotu tych świadczeń. Czynienie ustaleń w tym przedmiocie było tym samym istotnym elementem postępowania w sprawie zwrotu należności przez skarżącą z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Powyższe mogło mieć bowiem istotny wpływ na przebieg postępowania i w konsekwencji wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w kwestii zwrotu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych W tej sytuacji doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni, że na podstawie prawomocnej ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w C. w dniu[...] sygn. akt [...] uchylony został obowiązek alimentacyjny strony z dniem 1 grudnia 2012 r. , co dotyczy okresu objętego decyzją o zwrocie świadczeń. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" jak w sentencji. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.