IV SA/Gl 885/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-10-17

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mogą uzyskać ustanowienie adwokata z urzędu na podstawie art. 243 i nast. p.p.s.a. w sprawie dotyczącej zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawcy, będący w trudnej sytuacji materialnej i nieposiadający środków na pokrycie kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznych potrzeb rodziny, mają prawo do ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 243 i 246 p.p.s.a. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż świadczenia z funduszu alimentacyjnego zwalniają ich z tych kosztów z mocy prawa.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy, reprezentowani przez matkę W.I., złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W.I. wskazała na trudną sytuację materialną, będąc bezrobotną samotnie wychowującą troje dzieci, utrzymującą się z alimentów i zasiłków rodzinnych. Przedstawiła dokumenty potwierdzające bezrobocie i wysokość dochodów oraz brak majątku wartościowego.
Rozstrzygnięcie
Ustanowił adwokata dla skarżących na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.I. i B.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżących; W treści skargi z dnia 17 lipca 2013 r., W.I., działająca jako przedstawiciel ustawowy małoletnich skarżących – K. i B. I. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia 3 września 2013 r. wyżej wymieniona nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż zakres zgłoszonego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie adwokata lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskująca podkreśliła, że jest bezrobotną matką samotnie wychowującą troje małoletnich dzieci, zaś jedynym źródłem utrzymania jej rodziny są alimenty oraz zasiłki rodzinne wraz z dodatkami, które otrzymuje na dwóch synów (skarżący) i córkę, w miesięcznej kwocie ogółem 1.839 zł. Równocześnie oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni 56,45 m2. Zarówno ona jak i jej dzieci nie posiadają natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W dniu 11 października 2013 r., odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 23 września 2013 r.), W.I. nadesłała dokumenty potwierdzające złożone przez nią oświadczenia. Przedstawiła mianowicie kopię decyzji administracyjnej, mocą której przyznano jej zasiłki rodzinne wraz z dodatkami, kopię wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 6 listopada 2012 r., zasądzającego na rzecz jej dwojga dzieci alimenty w kwocie ogółem 1.300 zł miesięcznie oraz zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w M., potwierdzające, że od 16 grudnia 2011 r. jest ona osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że decyzja stanowiąca przedmiot skargi wydana została w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, których charakter nie pozostawia wątpliwości co do tego, że stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tym samym, skarżący są w niniejszej sprawie zwolnieni od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji, wniosek o zwolnienie ich z obowiązku uiszczenia tych kosztów, jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń W.I. wynika, że jest ona osobą długotrwale bezrobotną (co potwierdza stosowne zaświadczenie właściwego powiatowego urzędu pracy), a równocześnie zarówno ona jak i pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie domowym małoletni skarżący nie posiadają żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Miesięczny dochód netto tej rodziny, uzyskiwany w ramach alimentów i świadczeń rodzinnych wynosi przy tym 1.839 zł, co w przeliczeniu na jedną, osobę daje zaledwie nieco ponad 450 zł. Nie budzi zatem wątpliwości, że wnioskująca oraz reprezentowani przez nią skarżący nie są w stanie wygenerować środków wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w swoich koniecznych potrzebach życiowych. Tym samym uznano, że przesłanka określona w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. została spełniona i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło