IV SA/Gl 887/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a), art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm. - w dacie wydania decyzji obowiązywał tekst jednolity opublikowany w Dz. U. z 2008 r., nr 69, poz. 415 ze zm.), Prezydent Miasta C. orzekł o utracie przez H. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 21 maja 2013 r. W uzasadnieniu decyzji podano, że wyżej wymieniona nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W odwołaniu do Wojewody [...] H. S. dała wyraz swojemu niezadowoleniu z powyższego rozstrzygnięcia podkreślając, że ostatnim pismem, jakie otrzymała z Powiatowego Urzędu Pracy w C. była informacja o umieszczeniu jej na liście rezerwowej w ramach projektu dotyczącego rozpoczęcia działalności gospodarczej, natomiast informacji o wezwaniu na kolejną wizytę w tej instytucji "nigdzie nie miała zanotowanej" i prawdopodobnie o niej zapomniała, co stanowiło efekt kłopotów z pamięcią, jak również problemów zdrowotnych (schorzenie neurologiczne w związku z którym została uznana za osobę niepełnosprawną), a także stresów związanych z kłopotami finansowymi oraz z trudną sytuacją materialną i życiową w jakiej znajduje się jej rodzina. Mając powyższe na względzie, odwołująca się wyraziła ubolewanie z powodu wspomnianego niedopatrzenia oraz wniosła o przywrócenie jej statusu bezrobotnej wywodząc, iż w przeciwnym wypadku straci prawo do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oraz możliwość uczestnictwa w programie umożliwiającym podjęcie działalności gospodarczej. Decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że H. S. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. w dniu 1 czerwca 2012 r. uzyskując status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku (mocą decyzji z dnia [...] r., nr [...]). Następnie, to jest podczas pobytu w tej instytucji w dniu 30 stycznia 2013 r. wyznaczono jej termin kolejnego stawiennictwa przypadający na 21 maja 2013 r. celem potwierdzenia gotowości do podjęcia zatrudnienia. Termin ten został wpisany w części "D" karty rejestracyjnej i potwierdzony podpisem bezrobotnej. W tym miejscu Wojewoda [...] zaakcentował, że rejestrując się w organie zatrudnienia, strona została prawidłowo pouczona o obowiązkach bezrobotnego, w tym o wynikającej z art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, konieczności zgłaszania się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie celem przyjęcia propozycji pracy lub innej formy proponowanej pomocy lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd, w tym potwierdzania gotowości do podjęcia pracy oraz o obowiązku informowania, w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa (część "C" karty rejestracyjnej). Nadto otrzymała pisemną informację zawierającą zbiór obowiązków i uprawnień wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia, zobowiązała się do zapoznania się z jej treścią i do przestrzegania pod rygorem ujemnych skutków prawnych. Pomimo to, wyżej wymieniona nie zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. w terminie przypadającym na 21 maja 2013 r., o którym została powiadomiona podczas pobytu w tej instytucji w dniu 30 stycznia 2013 r., ani nie poinformowała w ciągu 7 dni o przyczynie niestawiennictwa, a w rezultacie okoliczności sprawy uzasadniały pozbawienie jej statusu osoby bezrobotnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach H. S. oświadczyła, iż nie zgadza się z decyzją organu odwoławczego. Strona zaakcentowała, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym oraz w sposób obszerny zaprezentowała okoliczności związane z trudną sytuacją materialną, życiową i zdrowotną swojej rodziny. Podkreśliła przy tym, że pomimo wielu przeciwności usilnie stara się podejmować działania zmierzające do poprawy tej sytuacji, w tym poprzez podjęcie działalności gospodarczej, w czym może jej pomóc wsparcie organu zatrudnienia. Mając na względzie powyższe skarżąca zażądała przywrócenia jej statusu osoby bezrobotnej podnosząc, iż "bardzo żałuje, że tak się stało z tym niedopatrzeniem terminu". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w swojej decyzji raz jeszcze podkreślając, że skoro strona nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i w ciągu 7 dni nie powiadomiła o przyczynach niestawiennictwa, to zachodziła przesłanka pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej, wskazana w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie przy tym do treści art. 134 §1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem należało ją wyeliminować z obrotu prawnego. Problematyka związana ze statusem osoby bezrobotnej uregulowana została w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.). Zgodnie zatem z definicją sformułowaną w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, pod pojęciem bezrobotnego należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j, l wskazanej regulacji lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w systemie niestacjonarnym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Warunkiem posiadania statusu bezrobotnego jest nadto zachowanie wymogów wymienionych w lit. a - l przywołanego art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Brzmienie przytoczonego wyżej unormowania nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zasadniczą przesłanką warunkującą posiadanie statusu osoby bezrobotnej jest gotowość do podjęcia pracy. Wyrazem tej gotowości jest realizacja nałożonego na osobę bezrobotną obowiązku zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Obowiązek ten został sformułowany w art. 33 ust. 3 powyższej ustawy, z kolei konsekwencje jego niewykonania określa ust. 4 pkt 4 cytowanego przepisu, obligujący starostę powiatowego do pozbawienia statusu bezrobotnego osoby, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Zarówno o wspomnianym obowiązku jak i o konsekwencjach jego niedopełnienia strona została prawidłowo pouczona, co wynika z podpisanych przez nią dokumentów, a mianowicie z karty rejestracyjnej z dnia 1 czerwca 2012 r. (część "C") oraz z "Informacji dla osób rejestrujących się i zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy". W sprawie jest przy tym poza sporem, że strona nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. w dniu 21 maja 2013 r. ani też nie powiadomiła o przyczynie braku stawiennictwa w ciągu 7 dni od tej daty. Pomimo stwierdzenia powyższych okoliczności, wydane w sprawie rozstrzygnięcie należało uznać za wadliwe albowiem zarówno wywody podniesione w uzasadnieniach decyzji obydwu instancji jak i znajdujący się w aktach administracyjnych materiał dowodowy nie wyjaśniają wystarczająco jednoznacznie okoliczności związanych z niestawiennictwem skarżącej w organie zatrudnienia w dniu 21 maja 2013 r. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że w aktach administracyjnych znajduje się karta nr 15 będąca dokumentem potwierdzającym poradnictwo zawodowe prowadzone przez powiatowy urząd pracy. Z informacji zamieszczonych na tej karcie wynika, że w dniu 4 kwietnia 2013 r. w siedzibie organu zatrudnienia pierwszej instancji stawiła się skarżąca celem odbycia rozmowy doradczej w postaci indywidualnej. Odbycie tej rozmowy potwierdziła doradca zawodowy pierwszego stopnia B.K. Równocześnie w adnotacjach urzędu pracy zawarto wpis – A. [...]. Podkreślić należy, że treść tego wpisu może sugerować, że skarżąca obowiązana jest stawić się w organie zatrudnienia w dniu 21 maja 2013 r., zgodnie z terminarzem wskazanym w dniu 30 stycznia 2013 r. jednakże podkreślić należy, że wskazana adnotacja nie została przez skarżącą podpisana, a jak wynika to z oświadczeń skarżącej składanych w trakcie prowadzonego postępowania o niezbędności stawienia się we wskazanym dniu nie była dodatkowo informowana. Na marginesie jedynie można zauważyć, że wpis ten zawiera oczywistą omyłkę, ponieważ stroną przedmiotowego postępowania jest H.S., a wskazany wpis odnosi się do A. S. W świetle przywołanych ustaleń przyjdzie stwierdzić, że w dniu 30 stycznia 2013 r. skarżąca była w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. i został jej wyznaczony termin stawienia się w tym organie na dzień 21 maja 2013 r. Jednakże, co również wynika z powyższych informacji, skarżąca we wskazanym organie stawiła się w dniu 4 kwietnia 2013 r. Akta administracyjne przedłożone przez organy administracji nie zawierają informacji na okoliczność tego, czy stawiennictwo to nastąpiło na wezwanie organu zatrudnienia czy też wynikło z inicjatywy skarżącej. Przywołana okoliczność posiada dla niniejszej sprawy kluczowe znaczenie, ponieważ wyznaczony w dniu 30 stycznia 2013 r. termin stawienia się w organie zatrudnienia na 21 maja 2013 r. uwzględniał indywidualny plan działań aktywizujących prowadzonych względem skarżącej, co nie oznacza, że wskazany organ nie będzie mógł wezwać osoby bezrobotnej do stawienia się w jego siedzibie w terminie wcześniejszym, z uwagi na podejmowane działania zmierzające do zapewnienia danej osobie zatrudnienia. Stawienie się przez bezrobotnego we wcześniejszym terminie niż został on mu wyznaczony, co do zasady powinno niwelować uprzednio wyznaczony termin, chyba że organ zatrudnienia podtrzyma ten termin i ponownie poinformuje bezrobotnego o niezbędności stawienia się w urzędzie zatrudnienia i potwierdzenia gotowości do podjęcia zatrudnienia. W rozpoznawanej sprawie jak zostało to już zaznaczone skarżąca odbyła w dniu 4 kwietnia 2013 r. spotkanie w organie zatrudnienia i nie została poinformowana co do obowiązku stawienia się w dniu 21 maja 2013 r. Fakt ten wynika z treści adnotacji sporządzonej przez pracownika tegoż organu, a w decyzji pierwszoinstancyjnej w ogóle nie nawiązano do kwestii, w jaki sposób i kiedy H. S. poinformowano o konieczności przybycia do rzeczonej instytucji w tym dniu. Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonego aktu wskazano, iż stronie wyznaczono taki termin podczas wizyty w Urzędzie w dniu 30 stycznia 2013 r., co miała potwierdzać część "D" karty rejestracyjnej, zatytułowanej "Stawiennictwo w urzędzie pracy i propozycje przedłożone bezrobotnemu". W ocenie Sądu wspomniany dokument może być uznany za dostateczny dowód, tego co zostało ustalone w dniu 30 stycznia 2013 r., jednakże dokument ten nie może wywoływać w sprawie tak daleko idących konsekwencji, jakie zastosowały w sprawie organy administracji obu instancji, ponieważ w dniu 4 kwietnia 2013 r. sporządzony został kolejny dokument, w którym potwierdzono stawiennictwo skarżącej w organie zatrudnienia, a dodatkowo z dokumentu tego nie wynika, aby skarżąca została poinformowana o dalszej niezbędności stawienia się w organie zatrudnienia w dniu 21 maja 2013 r. Zdaniem składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie w oparciu o przedłożone akta administracyjne nie można ustalić, czy stawiennictwo skarżącej z dnia 4 kwietnia 2013 r. było następstwem wezwania ze strony organu pierwszej instancji, czy też spowodowane było osobistą inicjatywą skarżącej. Z treści pism skarżącej można wnioskować, że była ona na wskazany dzień wezwana przez organ zatrudnienia pierwszej instancji, jednakże co zostało już zaznaczone na tę okoliczność brak jest jakichkolwiek potwierdzeń. Jednakże jeżeli wskazane założenie okazałoby się trafne, to tym samym wcześniejsze stawienie się w organie zatrudnienia niż wynikało to z dokumentu sporządzonego 30 stycznia 2013 r. wyczerpywałoby ciążący na stronie obowiązek i zwalniało z niezbędności stawienia się we wcześniej wyznaczonym terminie, o ile organ nie podtrzymałby niezbędności stawienia się we wskazanym terminie w siedzibie organu, jednakże wymagałoby to wyraźnego zaakcentowania i uzewnętrznienia w prowadzonej dokumentacji. W świetle powyższego skład orzekający uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak przekonujących i jednoznacznych ustaleń, które potwierdzałyby fakt powiadomienia skarżącej o dacie stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 21 maja 2013 r. przy jej jednoczesnym stawiennictwie w dniu 4 kwietnia 2013 r. rzutuje w sposób bezpośredni na wadliwość rzeczonej decyzji tym bardziej, że w odwołaniu od aktu pierwszoinstancyjnego H.S. podnosiła, iż nie przypomina sobie, aby wyznaczono jej taki termin wizyty w tej instytucji. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] wyjaśni, czy istnieją dowody pozwalające na jednoznaczne i nie pozostawiające wątpliwości ustalenie faktu, że skarżąca została ponownie prawidłowo poinformowana o wyznaczeniu wizyty w organie zatrudnienia w dniu 21 maja 2013 r. Tylko bowiem w takim przypadku możliwe będzie wydanie decyzji o pozbawieniu strony statusu osoby bezrobotnej na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.