IV SA/Gl 888/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać radcy prawnemu K. K. kwotę 416,60 zł (czterysta szesnaście zł 60/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu; Postanowieniem z dnia 15 listopada 2016 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła radcę prawnego K. K. W dniu 4 stycznia 2017 r. wspomniana pełnomocnik przeglądała akta niniejszej sprawy, z kolei na rozprawie przeprowadzonej w dniu 5 kwietnia 2017 r. złożyła pismo procesowe, w którym zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji podnosząc wobec tego aktu zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego oraz popierając swoje stanowisko stosowną argumentacją. Równocześnie, w odrębnym piśmie procesowym datowanym na 4 kwietnia 2017 r. wniosła o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zwrotu kosztów dojazdu, w łącznej kwocie 145,47 zł, na którą składają się koszty dojazdu do Sądu: na rozprawę (97,12 zł) i celem przeglądania akt (24,28 zł) oraz koszty dojazdu do miejsca zamieszkania skarżącego, celem omówienia sprawy (24,07 zł). Jak wynika z protokołu rozprawy, wnioskująca oświadczyła, iż wspomniane koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały uiszczone w całości ani w części. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r. Sąd orzekł o oddaleniu skargi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznanej sprawie zastosowanie mają zasady określone w uregulowaniach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Zgodnie z § 2 tego aktu wykonawczego, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie do § 4 ust. 1 rzeczonego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 tego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., przyznano mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w wysokości 416,60 zł, na którą składa się: 240 zł - opłata za udział w postępowaniu pierwszej instancji, ustalona na podstawie § 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, jako ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego aktu. Kwotę tą podwyższono - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 55,20 zł; 97,12 zł - zwrot objętych wnioskiem pełnomocnika strony, kosztów dojazdu z Pszczyny (siedziba Kancelarii radcy prawnego K. K) do tutejszego Sądu (odległość 58,1 km), na rozprawę w dniu 5 kwietnia 2017 r. W tym miejscu przyjdzie zwrócić uwagę, iż zgodnie ze stanowiskiem judykatury, podczas przyznawania zwrotu tego rodzaju wydatków nie można przejawiać nadmiernego rygoryzmu, jeżeli chodzi o sposób ich udokumentowania. Pełnomocnik przedstawił wyliczenie odległości na podstawie liczby przejechanych kilometrów (w obie strony 116,2 km), co trzeba uznać za wystarczające. Wspomnianą wyżej kwotę 97,12 zł ustalono - jak zasadnie przyjęła wnioskująca - przy zastosowaniu stawki za przejechany kilometr, wynikającej z § 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. nr 27, poz. 271 ze zm.). Stawka ta (wynosząca dla samochodów o pojemności skokowej pow. 900 cm3 0,8358 zł) ma bowiem walor zobiektyzowany i należy po nią sięgnąć także w przypadku zasądzania kosztów przejazdu stron, co wynika z art. 205 § 3 p.p.s.a., który odsyła do zasad określonych w przepisach działu tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 623 ze zm.). 24,28 zł - zwrot objętych wnioskiem pełnomocnika strony, kosztów dojazdu do tutejszego Sądu w dniu 4 stycznia 2017 r., celem przeglądania akt sprawy (stawiennictwo potwierdzone notatką służbową - karta nr 28 akt sprawy). Kwota ta stanowi, jak trafnie wskazano we wniosku, ¼ kwoty kosztów dojazdu obliczonej w sposób, o którym mowa powyżej (97,12 zł) albowiem - jak wywiodła wnioskująca - stawiennictwo to wiązało się z przeglądaniem akt czterech spraw, w których występowała jako pełnomocnik M. F. z urzędu. Brak jest natomiast podstaw do przyznania wnioskodawczyni kosztów jej dojazdu do miejsca zamieszkania skarżącego. Chociaż bowiem - jak już wspomniano powyżej - w zakresie dokumentowania tych kosztów nie można przejawiać nadmiernego rygoryzmu, to jednak obowiązujące przepisy wykluczają ich przyznanie w sytuacji, gdy pełnomocnik w ogóle ich nie udokumentuje. Konkluzja taka wynika wprost zarówno z art. 250 p.p.s.a. jak i z § 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., gdzie mowa wyłącznie o "udokumentowanych" wydatkach. Reprezentująca stronę radca prawny nie zachowała tego wymogu odnośnie kosztów przejazdu do miejsca zamieszkania M.F., gdyż nie potwierdziła faktu rzeczonego wyjazdu jakimkolwiek dokumentem, a równocześnie (inaczej niż ma to miejsce w przypadku jej dojazdów do Sądu) żaden taki dokument nie znajduje się w aktach sprawy. Co więcej, wnioskująca nie określiła nawet dnia, w którym dojazd ten miał mieć miejsce. Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności, postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. Uwzględniono przy tym treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715). Z przepisu tego wynika bowiem, że chociaż niniejsze - nowe - rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 listopada 2016 r., to jednak w sprawach wszczętych i niezakończonych przed tą datą (jak w sprawie niniejszej, która została wszczęta w dniu 26 września 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Przyznając zatem pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie za udział w postępowaniu sądowym pierwszej instancji należało zastosować przepisy dotychczasowe czyli rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r.