IV SA/Gl 893/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-11-29

Skład orzekający: Beata Kozicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF powinien zostać uwzględniony, jeśli strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu "przewlekłości, które panują w zakładzie karnym"?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Powoływanie się na "wielość pism" i "przewlekłości w zakładzie karnym" nie stanowi wystarczającego uprawdopodobnienia braku winy, a uchybienie terminowi nastąpiło wskutek braku staranności i niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw przez skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący M.C. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednak nie na urzędowym formularzu PPF. Po doręczeniu formularza i wyznaczeniu terminu do jego wypełnienia, skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, wskazując jako przyczynę uchybienia "przewlekłości w zakładzie karnym". Sąd rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF M.C. pismem z dnia 12 września 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ponadto złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. zwanej dalej ustawą P.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem referendarza sądowego z dnia 19 października 2016 r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pismo wraz z formularzem zostało prawidłowo doręczone skarżącemu 31 października 2016 r. Wyznaczony przez Sąd termin upłynął 7 listopada 2016 r. W dniu 9 listopada 2016 r. skarżący złożył w administracji ZK w J. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF wraz z wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPF. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że uchybienie terminowi spowodowane było "przewlekłościami, które panują w zakładzie karnym, które są spowodowane wieloma prośbami, wnioskami itd." Wobec tego wniósł o przywrócenie terminu, bowiem opóźnienie nie nastąpiło z jego winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do treści art. 87 § 3 tej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Zgodnie z powyższym, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Dokonując oceny braku winy sąd uwzględnia wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i biorąc pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Ze wskazanej powyżej regulacji wynika także, iż warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest również uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej lub jej pełnomocnika. Należy wskazać, iż przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiały stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, publ. LEX nr 50679). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W sprawie niniejszej należy przyjąć, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w terminie wynikającym z art. 87 § 1 P.p.s.a. wraz z wypełnionym urzędowym formularzem. Odnosząc się do wskazanych przez skarżącego okoliczności uznać należy, iż nie wykazał on braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, a wskazane przez niego przyczyny nie usprawiedliwiają uchybienia terminu. Podkreślenia wymaga, że o braku winy strony w uchybieniu terminu, można mówić jedynie w sytuacji, gdy istniały przeszkody nie do przezwyciężenia tj. takie, których skarżący przy zachowaniu należytej staranności i dołożeniu maksymalnego w danych warunkach wysiłku nie mógł usunąć. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Powoływanie się przez skarżącego na "wielość pism", nie dostarcza podstaw do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącego. Zdaniem Sądu uchybienie przedmiotowemu terminowi nastąpiło wskutek braku staranności i niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw przez skarżącego. Nadto skarżący nie wykazał, aby uchybienie terminowi nastąpiło z powodu zaniedbań pracowników ZK w J. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło