IV SA/Gl 896/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił wydania nowej decyzji stwierdzającej u M. B. chorobę zawodową uszkodzenia słuchu. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wydał już decyzję z dnia [...], od której strona nie wniosła odwołania. Zdaniem organu brak jest podstaw do ponownego wszczęcia postępowania w sprawie choroby zawodowej, a fakt prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w pełni uzasadnia odmowę wydania nowej decyzji. Na skutek wniesionego odwołania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że odwołująca występując do organu pierwszej instancji z wnioskiem o podjęcie postępowania nie przedstawiła żadnych nowych dowodów uzasadniających jego wznowienie. W konsekwencji organ odwoławczy doszedł do przekonania, że w sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi M. B., wyrokiem z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt IV SA/GL 1051/07, uchylił powyższe decyzje organów sanitarnych. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie występuje powaga rzeczy osądzonej, albowiem z sytuacją wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, spotkamy się wyłącznie wówczas, gdy stan faktyczny w sprawie będzie identyczny, co oznacza, że organowi przyszłoby orzekać w identycznych warunkach. Natomiast jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, stan zdrowia skarżącej uległ zmianie, nadto bardziej istotnym powodem uznania, że nie zachodzi tożsamość sprawy jest to, że zmianie uległ stan prawny. Pierwsza decyzja organu I instancji podejmowana była w oparciu o postanowienia rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), a w dniu 30 lipca 2002 r. przyjęte zostało nowe rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Tym samym uwzględniając zmianę stanu faktycznego i stanu prawnego nie można mówić o tożsamości sprawy i o tym, że nowo wydana decyzja wydana będzie z wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Ostatecznie Sąd wskazał, iż organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, kierując się wskazaniami zamieszczonymi w wyroku, winne są przeprowadzić od początku postępowanie zmierzające do rozpatrzenia wniosku skarżącej i podjęcia stosownej decyzji administracyjnej. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. decyzją z dnia [...] Nr [...] nie stwierdził u M. B. choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). M. B. w złożonym odwołaniu zarzuciła organowi I instancji rażące naruszenie prawa i błędne ustalenie stanu faktycznego. W konsekwencji odwołująca domagała się uchylenia decyzji i uznania jej choroby jako mającej charakter zawodowy. Decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Ustalono za organem I instancji, że strona pracowała w narażeniu na hałas jako prządka w latach: 1964-1983 i 1986-1990 w Zakładach A w Z. Następnie wskazano, iż po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 marca 2008 r. uzyskano orzeczenia lekarskie WOMP w S. oraz IMPiZŚ w S. W orzeczeniu WOMP w S. z dnia [...] nr [...] lekarze stwierdzili brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Uznali, że wynik przeprowadzonych badań audiologicznych wykazał istotną progresję uszkodzenia słuchu, jednak fakt ustania zawodowego narażenia na hałas przed 18-laty przemawia za istnieniem pozazawodowej etiologii uszkodzenia słuchu. Kolejne badanie wykonane w IMPiZŚ w S. z dnia [...] nr [...] również nie potwierdziło wystąpienia choroby zawodowej u odwołującej. Wprawdzie rozpoznano obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji ślimakowej z ubytkami słuchu (UP – 50 dB, UL – 45 dB), jednakże uznano, iż rozpoznawana progresja niedosłuchu w porównaniu z rokiem 1996 (ustanie narażenia zawodowego na hałas w roku 1990) nie może być związana z jej warunkami pracy i jednoznacznie wskazuje na działanie innych niż hałas pozazawodowych czynników ototoksycznych takich jak: zmiany miażdżycowe w naczyniach krwionośnych, m. in. zaopatrujących narząd słuchu, sprzyjające im zaburzenia gospodarki lipidowej ustroju (hipercholesterolemia), wahania ciśnienia tętniczego, zaburzenia metaboliczne, stosowanie leków. Organ sanitarny w konkluzji uzasadnienia decyzji stwierdził, że po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, a zwłaszcza orzeczeń lekarskich nie zostały spełnione warunki do stwierdzenia u M. B. choroby zawodowej narządu słuchu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. B. wniosła o uchylenie niekorzystnej dla niej decyzji i uznanie jej schorzenia jako choroby zawodowej. Skarżąca argumentowała, że jej schorzenie ma bezpośredni związek z pracą w warunkach szkodliwych dla zdrowia w Zakładach A w Z. Zdaniem M. B. definicja choroby zawodowej nie wynika ze stanu medycznego, lecz prawnego. Na uzasadnienie przedstawionego stanowiska powołano się na orzeczenie WSA w Gliwicach z dnia 6 stycznia 2006 r., sygn. akt III SA/GL 1121/04 oraz orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2002 r. W odpowiedzi na skargę organ inspekcji sanitarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.). Mianowicie w okolicznościach sprawy nie było możliwe stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej. Obecnie kontrolowane postępowanie administracyjne jest drugim postępowaniem w tym przedmiocie. Pierwsze z nich zakończyło się ostateczną, bo nie zaskarżoną decyzją organu I instancji z dnia [...]. Nowa sprawa została zainicjowana przez skarżącą w maju 2007 r. Nie ma więc do niej zastosowania norma intertemporalna z § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, która w stosunku do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 3.09.2002 r. nakazuje stosowanie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcie, gdyż obecna sprawa, nie będąca kontynuacją tej pierwotnej, została wszczęta po 3.09.2002 r. Natomiast uwzględnić należało normę z ustępu pierwszego tego paragrafu, który nakazuje stosowanie przepisów wymienionego rozporządzenia z przyjęciem skuteczności czynności dokonanych przed jego wejściem w życie. W przypadku choroby zawodowej narządu słuchu załącznik do cytowanego rozporządzenia dopuszcza 2-letni okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Pomijając zatem nawet okoliczność, że choroba zawodowa nie została u skarżącej rozpoznana przez kompetentne placówki medyczne, nie ulega żadnych wątpliwości, że ów normatywny warunek nie został spełniony. Bezsporny jest bowiem fakt, że skarżąca zakończyła pracę zawodową w 1990 r., w związku z czym pogorszenie słuchu, nawet bezpośrednio po uzyskaniu przez decyzję z 1996 r. atrybutu ostateczności, nie pozwalałoby na stwierdzenie u skarżącej omawianej choroby zawodowej z uwagi na upływ wskazanego 2-letniego terminu. Zauważyć przy tym należy, iż pierwotna odmowa stwierdzenia choroby zawodowej nastąpiła na gruncie rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, w stosunku do którego rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. zawęża pojęcie choroby zawodowej narządu słuchu. Tak więc tego rodzaju zmiana stanu prawnego nie umożliwia samoistnie ponownego występowania o stwierdzenie choroby zawodowej. W świetle wiążących wytycznych wydanego w ramach tej sprawy wyroku tut. Sądu z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/GL 1051/07 organy administracyjne nie mogły jednak umorzyć postępowania administracyjnego, lecz zobowiązane zostały do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. Stosownie do art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) stanowiskiem tym jest związany również Sąd obecnie rozpoznający sprawę. Dlatego też zaskarżoną decyzję należało uznać za odpowiadającą wymogom legalności. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ostatnio powołanego Prawa orzeczono, jak w sentencji. SW