IV SA/Gl 896/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2013r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rodziny zastępczej postanawia: umorzyć postępowanie. Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] przyznał H.J. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w K.K. w rodzinie zastępczej niezawodowej począwszy od dnia [...] do pełnoletniości dziecka (do dnia [...]) w kwocie [...]zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] dziecko K.K. zostało umieszczone w pieczy zastępczej u strony, nie uzyskuje ono dochodu w rozumieniu art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. nr 149, poz. 887) i nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 87 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, postanowiono przyznać świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej zawodowej od dnia [...] do pełnoletniości dziecka w kwocie [...] zł miesięcznie. Od decyzji powyższej odwołanie wniosła H.J., która wnioskowała o przyznanie dodatkowo świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka K.K. w rodzinie zastępczej za okres od dnia [...] do [...] w kwocie [...] zł miesięcznie, pomniejszonej o wypłacone dotąd świadczenia. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...], uchylono pkt 1 decyzji organu pierwszej instancji i w to miejsce przyznano świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania K.K. w rodzinie zastępczej niezawodowej od dnia [...] do dnia [...] w kwocie [...]zł miesięcznie, przy czym do wypłaty w okresie od [...] do [...] - [...] zł miesięcznie, a od dnia [...] do [...] w kwocie [...] zł.W pozostałym zakresie utrzymano w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że pismem z dnia [...] strona została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dzieci umieszczonych w jej rodzinie zastępczej. W dniu [...] do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek H.J. o przyznanie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka K.K. umieszczonego w jej rodzinie zastępczej, na podstawie przepisów o pieczy zastępczej. Organ odwoławczy przywołał treść przepisów art. 226 ust. 4-9, art. 80 ust. 1 i 2, art. 81 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, z których wynika, że decyzje w sprawie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zachowują moc do dnia wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zgodnie z art. 251 weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem art. 77 ust. 1, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r. i art. 241, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Podniósł, że z akt sprawy wynika, iż strona nie złożyła do 31 stycznia 2012 r. wniosku domagając się przyznania pomocy na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w jej rodzinie zastępczej na dotychczas obowiązujących zasadach. Tym samym, po myśli art. 226 ust. 8 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w przypadku niezłożenia wniosku w terminie do 31 stycznia 2012 r. do spraw o wynagrodzenia, dodatki oraz świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka lub osoby przebywającej w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie, stronie przysługuje prawo do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania umieszczonego dziecka na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zgodnie z art. 251 tej ustawy przedmiotowa pomoc przysługuje stronie na nowych zasadach od 1 stycznia 2012 r., stąd też każda rodzina zastępcza od 1 stycznia 2012 r. otrzyma pomoc na pokrycie kosztów utrzymania umieszczonego w niej dziecka w takiej samej wysokości, niezależnie od daty ustanowienia rodziny zastępczej. Tymczasem dotychczasowa decyzja przyznająca stronie pomoc pieniężną dla rodziny zastępczej z dnia [...] nie została przez organ pierwszej instancji uchylona przed datą 31 marca 2012 r., zatem stosowanie do brzmienia art. 226 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zachowała moc do dnia 31 marca 2012 r., w związku z tym przyznana stronie pomoc, w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2012 r., musi zostać pomniejszona o pomoc już zrealizowaną na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...]. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] i oddalenia odwołania. Zarzucił naruszenie przepisów art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jej wydanie bez podstawy prawnej oraz przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w tym w szczególności przepisu art. 226 ust. 4 tej ustawy. W uzasadnieniu skargi Prokurator zaznaczył, że przywołana decyzja w sposób rażący narusza porządek prawny Rzeczypospolitej Polskiej i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, w tym w szczególności w przepisach ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, bowiem nie zawiera podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia ani też nie uzasadnia przyjętego w sprawie stanowiska w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości. Zdaniem skarżącego Prokuratora, ani art. 226 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny w pierwotnym brzmieniu, ani w brzmieniu po nowelizacji nie daje podstaw do uznania, że po dniu 1 kwietnia 2012 r. należy wypłacać świadczenia z wyrównaniem od 1 stycznia 2012 r., a wręcz przeciwnie, z treści w/w przepisów wyprowadzić można interpretację całkowicie odmienną. Zaskarżona decyzja spowodowała, że w odniesieniu do świadczenia otrzymywanego w okresie od 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 marca 2012 r. powstał niedopuszczalny prawem dualizm, jedno i to samo świadczenie jest regulowane dwoma decyzjami - poprzednio obowiązującą decyzją i decyzją, która w następstwie wniesionego odwołania została zmieniona zaskarżoną decyzją. Obie te decyzje, zarówno poprzednia, która wygasła z mocy prawa po upływie 3 miesięcy obowiązywania ustawy, jak i obecnie obowiązująca - w brzmieniu nadanym jej przez zaskarżoną decyzję - regulowały świadczenie otrzymywane w pierwszym kwartale 2012 r., przy czym jest to cały czas, takie samo świadczenie. Tego rodzaju dualizm uznać należy za niedopuszczalny i powinien on być wyeliminowany z obrotu prawnego także w sytuacji, gdy jedna z tych decyzji już wygasła. Zaskarżona decyzja spowodowała zatem naruszenie przepisu art. 226 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który przewidywał, że decyzje zachowują ważność "do dnia wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy", a trudno też znaleźć uzasadnienie prawne dla wydania drugiej, późniejszej decyzji, dotyczącej okresu pierwszych 3 miesięcy 2012 r. Tego rodzaju wyrównania, nie mające jednoznacznego i bezspornego oparcia w przepisach prawa stanowiłyby naruszenie art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie kwestionując, by decyzja została wydana "bez podstawy prawnej" oraz z naruszeniem przepisów ustawy o wpieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Organ odwoławczy zaznaczył, że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku rozpatrzenia odwołania strony od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji i jedynie zastępuje decyzję tego organu, przy czym poprzednio obowiązująca decyzja, jak już wspomniano wygasła z mocy prawa. Ponadto Kolegium zauważyło, iż organ pierwszej instancji miał prawną możliwość uchylenia decyzji z dnia [...], ale tego nie uczynił przed dniem 31 marca 2012 r. W wykonaniu zarządzenia Sądu organ uzupełnił akta sprawy dołączając treść umowy zawartej z rodziną zastępczą zawodową H.J. na czas od dnia [...]do dnia [...]. Pismem z dnia [...] Prokurator Rejonowy w M. cofnął skargę i wystąpił o umorzenie postępowania sądowego. Powołał się na treść wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w których skarga Prokuratora Rejonowego w tożsamym stanie faktycznym została oddalona i uznał stanowisko Sądu za słuszne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a"), skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd za wyjątkiem przypadku, gdyby zmierzało do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności Wtedy obowiązkiem sądu jest uznanie cofnięcia skargi za niedopuszczalne. Prokurator Rejonowy, który w niniejszej sprawie był stroną skarżącą złożył oświadczenie o cofnięciu skargi, domagając się umorzenia postępowania. Sąd uznał, że cofnięcie skargi nie zmierza ani do obejścia prawa, ani też do utrzymania w mocy aktu, który dotknięty byłby wadą nieważności. Było zatem skuteczne, a po myśli art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nakazuje to wydać postanowienie o umorzeniu postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 60 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.