IV SA/Gl 897/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-12-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej wnoszącej skargę w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna wnosząca skargę w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, która z mocy art. 239 pkt 1 lit. c) PPSA jest zwolniona z kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wniosek o zwolnienie z kosztów jest w takim przypadku bezprzedmiotowy, ale wniosek o ustanowienie pełnomocnika podlega rozpoznaniu na podstawie art. 246 §1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. wniosła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. w przedmiocie choroby zawodowej. Złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podała, że jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, utrzymuje się z niskiej emerytury i świadczeń pomocy społecznej, nie posiada zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej;
W dniu [...]r. M.K. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
W uzasadnieniu podniosła, że jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji, gospodaruje samotnie, zamieszkuje w trudnych warunkach w lokalu o powierzchni 38 m2 i utrzymuje się z emerytury w kwocie brutto 1.237,34 zł (netto 1.081,78 zł), a także z przyznanego dodatku mieszkaniowego (113,21 zł) oraz z zasiłków celowych otrzymywanych w ramach pomocy społecznej. Równocześnie strona oświadczyła, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości.
Do wniosku dołączone zostały kopie decyzji administracyjnych o przyznaniu skarżącej dodatku mieszkaniowego i zasiłku celowego na zakup opału, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o uznaniu jej za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji oraz zaświadczenie organu rentowego potwierdzające wysokość jej emerytury.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie choroby zawodowej. Tymczasem z art. 239 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach chorób zawodowych, świadczeń leczniczych i świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym poinformowana wcześniejszym pismem z dnia 20 grudnia 2011 r.).
Odnosząc się natomiast do wniosku M.K. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że spełniła ona wymóg warunkujący uwzględnienie jej żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani jakiegokolwiek majątku. Równocześnie jej dochód nie pozwala na dokonanie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności, jako że utrzymuje się z emerytury w kwocie netto 1.086,78 zł (vide: zaświadczenie ZUS - karta nr [...] akt sprawy) oraz świadczeń otrzymywanych w ramach szeroko pojętej pomocy społecznej. Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia, że strona jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji (patrz: orzeczenie stanowiące kartę nr [...] akt sprawy), co wiąże się zazwyczaj z koniecznością ponoszenia ponadprzeciętnie wysokich kosztów, a w szczególności wydatków związanych z leczeniem i pielęgnacją.
W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że wnioskująca wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że opłacenie profesjonalnego pełnomocnika znacznie przekracza jej możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło