IV SA/Gl 898/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-02-04
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykazuje problemy finansowe i posiada zajęcia egzekucyjne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi, jeśli jej obroty miesięczne znacznie przekraczają wysokość tej opłaty?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo trudności finansowych i postępowań egzekucyjnych, wykazuje aktywność gospodarczą i miesięczne obroty znacznie przekraczające wysokość opłaty sądowej. Należności wobec Skarbu Państwa, takie jak koszty sądowe, nie mogą ustępować należnościom wobec podmiotów prywatnych, a wykazane aktywa, nawet jeśli nie są płynne, mogą stanowić podstawę do uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Spółka A S.A. złożyła skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. o nałożeniu grzywny i wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na brak środków. Do wniosku dołączyła dokumenty finansowe, w tym bilans i rachunek zysków i strat, a także dowody postępowań egzekucyjnych. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku, po czym spółka przedstawiła kolejne dokumenty, w tym raport kasowy i deklaracje VAT-7. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A S.A. w G. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy;
W skardze na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...], nr [...] A S.A. w G. wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi wywodząc, iż nie posiada środków na uiszczenie należności "w tak znacznej wysokości".
Następnie, to jest w dniu [...] skarżąca Spółka złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym ponowiła swoje żądanie oświadczając, iż nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych w kasie jak i na rachunkach bankowych, które zostały "zajęte przez komorników i Urząd Skarbowy". Równocześnie zadeklarowano, że wnioskujące Przedsiębiorstwo posiada środki trwałe o wartości [...] zł, zaś w ostatnim roku obrotowym poniosło stratę, w kwocie [...] zł. Do wniosku dołączone zostały bilans oraz rachunek zysków i strat Spółki na dzień 31 grudnia 2014 r., a także plik dokumentów potwierdzających prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne, a mianowicie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia 8 stycznia 2016 r., strona nadesłała kolejny (prawidłowo podpisany - zgodnie z zasadami reprezentacji) formularz wniosku "PPPr". Przedstawiła równocześnie raport kasowy potwierdzający, iż stan środków w jej kasie na dzień [...] wynosił [...] zł, wyciąg z rachunku bankowego, wykazującego saldo ujemne ([...] zł) na dzień 31 grudnia 2015 r. oraz deklaracje VAT-7 za miesiące od lipca do grudnia 2015 r. Nadesłała także pismo procesowe datowane na [...], w którym potwierdziła, iż zakres wniosku obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśniła przy tym, że wykazane w jej bilansie inwestycje długoterminowe w kwocie [...] zł to udziały (jak wynika z załączonych certyfikatów chodzi o akcje na okaziciela w B S.A.) wywodząc, iż akcje te nie zostały do chwili obecnej zbyte ani zajęte.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy w zakresie częściowym (mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym kontekście uznano, iż brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania.
Należy wprawdzie przyznać, że Spółka A ma niewątpliwie problemy finansowe, na co wskazuje fakt prowadzenia wobec niej szeregu postępowań egzekucyjnych. Pomimo to jednak, nie sposób zgodzić się, że jej sytuacja jest na tyle trudna, aby uniemożliwiać partycypację w kosztach niniejszego postępowania sądowego.
Po pierwsze, przyjdzie zauważyć, że z przedłożonego bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy (2014) wynika, iż - wbrew danym wykazanym we wniosku - rok ten zakończył się dla wnioskującej Spółki nie stratą, lecz zyskiem netto, w wysokości [...] zł (wykazana we wniosku kwota "- [...] zł" stanowi natomiast stratę z lat ubiegłych). Po drugie, uwzględniono dane wynikające z bilansu oraz rachunku zysków i strat skarżącej Spółki za późniejszy okres - od 1 stycznia do 30 września 2015 r., które dołączone zostały do akt innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. IV SA/Gl 753/15. Z dokumentów tych wynika, że chociaż sytuacja tego podmiotu uległa pogorszeniu (poniósł w rzeczonym okresie stratę, w kwocie [...] zł), to jednak posiada on aktualnie należności krótkoterminowe, w wysokości [...] zł, których istnienie pozwala założyć, że będzie w stanie uzyskać środki finansowe na pokrycie należności publicznoprawnych tym bardziej, że wysokość tych należności, w stosunku do początku wspomnianego okresu wzrosła (z kwoty [...] zł), co może przełożyć się na zwiększenie możliwości płatniczych strony skarżącej. Choć należy przy tym mieć w polu widzenia równoczesny wzrost zobowiązań strony w powyższym okresie, to jednak trzeba podkreślić, że należności wobec podmiotów prywatnych nie mogą mieć pierwszeństwa względem należności Skarbu Państwa, jakimi są koszty sądowe.
Po trzecie wreszcie, samo zestawienie wysokości kosztów sądowych, które na obecnym etapie niniejszej sprawy sprowadzają się do wpisu od skargi, w kwocie zaledwie 100 zł z danymi wynikającymi z deklaracji VAT-7 złożonymi przez skarżącą Spółkę za ostatnie miesiące wskazuje, że jest ona w stanie tę opłatę uiścić. Z deklaracji tych wynika, że podmiot ten wykazuje pewną aktywność gospodarczą i miesięcznie obraca kwotami rzędu ponad [...] (sprzedaż towarów i usług w każdym z miesięcy od lipca do grudnia 2015 r.) oraz [...] bądź [...] złotych (nabycie towarów i usług pozostałych - deklarowane kwoty od [...] w październiku 2015 r. do [...] zł w grudniu 2015 r.). Strona uzyskuje zatem co miesiąc przychód, jak również dokonuje wydatków, których rozmiar przekracza od kilkudziesięciu do kilkuset razy wartość wymaganego w niniejszej sprawie wpisu sądowego.
Mając na uwadze zaprezentowane wyżej okoliczności uznano, że brak jest podstaw, aby przyjąć, że wnioskująca nie posiada środków pozwalających na uiszczenie wpisu w tak skromnej przecież kwocie, wynoszącej 100 zł. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie przywołanego art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło