IV SA/Gl 900/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. o nr [...] Prezydent Miasta K. decyzją z [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 ust. 4 - 4b, 7 - 9 i 11 oraz art. 15b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił Z. G. przyznania świadczenia wychowawczego na syna A. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że obliczony przeciętny dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę 800,00 zł i wynosi 828,21 zł. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i podniosła, że znajduje się na rencie i otrzymuje świadczenie w wysokości 1453 zł miesięcznie netto i nie posiada żadnych innych dochodów. Dodała jedynie, że w 2014 r. otrzymała tytułem alimentów na syna kwotę 500, 53 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiło wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżyło unormowania prawne normujące zasady przyznawania świadczenia wychowawczego. W dalszej kolejności organ ten odniósł przywołane unormowania do sytuacji występującej w rozpoznawanej sprawie. Organ odwoławczy dokonał samodzielnego przeliczenia dochodów rodziny strony i doszedł do analogicznych wniosków, jak organ pierwszej instancji, że przekroczone zostało kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący, który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zakwestionował prawidłowość wydanych w sprawie decyzji i wystąpił o ich uchylenie oraz o przyznanie wnioskowanego świadczenia. W motywach skargi przywołano analogiczną argumentację do tej, którą prezentowano w odwołaniu, a mianowicie sprowadzającą się do wykazania, że jego dochód w 2014 r. był niższy niż wykazały to organy administracji i uprawnia go do otrzymania wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zaprezentowało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/GI 900/16 zawiesiło postępowanie w sprawie z uwagi na pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności z Konstytucją RP art. 5 ust. 1 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195). Postanowieniem z 7 stycznia 2019 r. tutejszy Sąd podjął przedmiotowe postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2018 r., poz.2107) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. Nr 1302 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu są rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, mocą których odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2016/2017. Istota odmowy sprowadza się do tego, że zdaniem organów dochód na osobę w rodzinie ustalony według zasad określonych w art. 7 ust. 3 przedmiotowej ustawy daje kwotę 828,53 zł i jest wyższy od kryterium uprawniającego do otrzymania świadczenia wychowawczego czyli kwoty 800,00 zł. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że Sąd dokonuje kontroli poddanych mu orzeczeń organów administracji wyłącznie pod kątem kryterium ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Podstawą tej kontroli są akta administracyjne, które legły u podstaw podejmowanych decyzji. Za takie uznaje Sąd akta przekazane mu wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie posiada kwestia ustalenia dochodu skarżącego, ponieważ organy odmówiły przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, natomiast skarżący utrzymuje, że takie przekroczenie nie miało miejsca. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych skład orzekający w niniejszej sprawie nie jest w stanie ustalić wysokości dochodów skarżącego. W aktach tych zalega bowiem wniosek skarżącego z 21 czerwca 2016 r., nadto wydruk z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów informujący o rocznym dochodzie skarżącego i o pobranym podatku, zaświadczenie wystawione przez ZUS o wysokości opłaconych składek zdrowotnych za 2014 r., oświadczenie skarżącego o braku PIT 11 od pracodawcy zatrudniającego go w 2014 r., oświadczenie skarżącego o wysokości otrzymanych w 2014 r. alimentów oraz dokument wypełniony przez pracownika organu. W oparciu o zalegające w przedłożonych aktach dokumenty skład orzekający w sprawie nie jest w stanie ustalić dochodu skarżącego i jego rodziny za 2014 r., a tym samym zweryfikować prawdziwość bądź fałszywość ustaleń i wyliczeń organów administracji. Z dokumentów tych można ustalić kwotę dochodów skarżącego uzyskanych w 2014 r., jednakże nie dają one podstaw do uznania wysokości dochodu utraconego, ponieważ to jaka to jest kwota wynika wyłącznie z oświadczeń skarżącego zamieszczonych w swoich późniejszych pismach. W dokumencie wypełnionym przez pracownika organu z 1 lipca 2016 r., a zalegającym w aktach sprawy wynika, że miesięczny dochód po odliczeniu dochodu utraconego wynosi 1656,41 zł. W dokumencie tym zamieszczono kwotę dochodu utraconego, jednakże z przedłożonych Sądowi akt nie wynika to, w jaki sposób pracownik organu ustalił tę kwotę, a skład orzekający nie jest w stanie jej zweryfikować. W świetle powyższego stan przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie odpowiada treści art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z powyższego powodu niezbędnym stało się uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji celem przeprowadzenia przez ten organ stosownego postępowania, które pozwoli na ustalenie faktycznego dochodu rodziny skarżącego za 2014 rok. Na marginesie powyższych rozważań dostrzec należy, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została na podstawie przepisów ustawy, która w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Jak bowiem wynika z treści decyzji organu pierwszej instancji podjął on decyzję na podstawie ustawy no świadczeniach rodzinnych, natomiast w rozpoznawanej sprawie zastosowanie posiada ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Sygnalizowane tu uchybienie nie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy, albowiem w uzasadnieniu jego rozstrzygnięcia tej okoliczności nie podniesiono. Powyższe uchybienie nie wpłynęło na ocenę zaskarżonej decyzji, ponieważ w jej uzasadnieniu przywołano prawidłowe przepisy, mające zastosowanie w sprawie, a tym samym uchybienie występujące w decyzji organu pierwszej instancji zostało skorygowane. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.