IV SA/Gl 903/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-12-20
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona skarżąca jest objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy prawa w postępowaniu administracyjnym, jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, a wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, w ramach częściowego prawa pomocy, powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co zostało wykazane przez skarżącego ze względu na jego trudną sytuację materialną i zdrowotną.Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku celowego. Złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący powołał się na brak wiedzy prawniczej, trudną sytuację materialną wynikającą z niezdolności do pracy, samotne wychowywanie małoletniego syna oraz obciążenia alimentacyjne. Przedłożył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną, zdrowotną i życiową.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu;
W dniu 24 października 2016 r. do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym A. W. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu skarżący powołał się na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów oraz na trudną sytuację materialną wynikającą z faktu, iż ze względu na stan zdrowia jest niezdolny do pracy w swoim zawodzie. Równocześnie oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 37 m2). Jest przy tym obowiązany do alimentacji na rzecz dwojga swoich pozostałych dzieci.
Na dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy składają się alimenty na jego syna (350 zł), świadczenie wychowawcze (500 zł), zasiłek rodzinny (118 zł) oraz dodatek mieszkaniowy (274 zł) z dodatkiem energetycznym (15,68 zł), natomiast obciążające go koszty to czynsz (426 zł), uiszczane co dwa miesiące opłaty: za energię elektryczną (153,68 zł) i gaz (68 zł) oraz koszty zakupu żywności (500 zł), a nadto żywności wg diety związanej z dolegliwościami zdrowotnymi (350 zł).
Wraz z wnioskiem, a także później, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia 7 listopada 2016 r. skarżący nadesłał dokumenty źródłowe obrazujące jego sytuację materialną i życiową, a mianowicie kopie decyzji administracyjnych o przyznaniu mu dodatku mieszkaniowego, zasiłku rodzinnego, zasiłku celowego z pomocy społecznej na dożywianie i świadczenia wychowawczego oraz kopię wyroku zasądzającego alimenty dla syna, w kwocie 350 zł miesięcznie. Nadto wnioskodawca przedłożył między innymi dokumenty potwierdzające problemy zdrowotne, które utrudniają mu podjęcie zatrudnienia, a także zaświadczenie o kłopotach zdrowotnych syna.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi A.W. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku celowego z pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zaś w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (skarżący został już o tym poinformowany stosownym pismem wystosowanym do niego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 października 2016 r. (karta nr 72 akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Uskarża się przy tym na problemy zdrowotne, wychowuje samotnie małoletniego syna i wraz z nim utrzymuje się z alimentów w kwocie zaledwie 350 zł miesięcznie oraz ze świadczeń z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej, to jest świadczenia wychowawczego "na pierwsze dziecko", dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego, zasiłków celowych oraz zasiłku rodzinnego (vide: nadesłane dokumenty źródłowe). W tym stanie rzeczy, zważywszy deklarowany rozmiar kosztów utrzymania obciążających gospodarstwo domowe wnioskodawcy, uznano, iż nie jest on w stanie dokonać oszczędności pozwalających na opłacenie adwokata z wyboru bez uszczerbku w koniecznych potrzebach swej rodziny.
Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło