IV SA/Gl 904/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi Zakładów A w Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. | | UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R.Ś., na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej, stwierdził u M. Ł. chorobę zawodową - [...] wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Rozstrzygnięcie to wydano na podstawie orzeczenia Szpitala Specjalistycznego Oddziału [...] w C. oraz Szpitala Specjalistycznego Nr [...] Oddziału [...] w B. W oparciu o ich treść wskazano, iż miesiącu w [...] r. stwierdzono u M. Ł. zakażenie [...] ([...]), następnie obecność [...] w klasie [...] oraz [...], co dało podstawę do uznania, że wystąpiła u niego choroba zawodowa [...]. Wskazano również, iż z karty oceny narażenia zawodowego oraz z dochodzenia epidemiologicznego wynika, że M. Ł.w latach [...] był zatrudniony w Zakładach [...] Sp. z o.o. w Z. jako [...] i [...], gdzie miał kontakt z [...], które było źródłem jego [...]. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Zakładów [...] Sp. z o.o. w Z. domagał się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na wysokie prawdopodobieństwo, że zarażenie M. Ł. [...] nastąpiło poza środowiskiem jego pracy, co skutkuje brakiem podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie danego schorzenia jako choroby zawodowej, wymienionej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych przez kompetentną placówkę diagnostyczną oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. Przeprowadzone w sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że M. Ł.i w latach [...] pracował u odwołującego na stanowisku [...] i [...], a sposób wykonywania jego pracy był związany z kontaktem z [...]. Nadto, lekarze specjaliści potwierdzili rozpoznanie u niego [...] związanej z charakterem pracy zawodowej. Zatem wobec narażenia na czynnik szkodliwy w środowisku pracy i rozpoznania choroby zawodowej nie było podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Zakładów [...] Sp. z o.o. w Z. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. i podniósł, że przyczyną powstania tej choroby u M. Ł. mogło być inne źródło zakażenia, bowiem sposób rozprzestrzeniania się [...], który występuje również u [...] oraz w ich [...], nie został dotychczas w pełni wyjaśniony. Zaznaczył, że dla oceny prawdopodobieństwa wpływu warunków pracy na możliwość spowodowania choroby zawodowej istotne znaczenie ma rozpoznanie zakresu występowania czynników szkodliwych w środowisku pracy M. Ł. u skarżącego, czyli potencjalnych dróg jego zarażenia w związku z wykonywaniem obowiązków pracowniczych, jak również zbadanie jego narażenia poza pracą, czego organ odwoławczy nie dokonał, bowiem w tym kierunku nie przeprowadził postępowania dowodowego pozwalającego na pełne oraz dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 i art. 77 K.p.a. Ponadto organ odwoławczy błędnie uznał, że ryzyko zarażenia [...] rośnie wraz z czasem wykonywania obowiązków zawodowych w środowisku skażonym [...] oraz w tym zakresie nie skorzystał z fachowej wiedzy biegłych w celu pełnego i wyczerpującego rozpoznania stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważył, że fakt bezpośredniego kontaktu M. Ł. z [...] potencjalnie zakażonym oraz rozpoznanie u niego [...] umożliwia wydanie decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej, w rozumieniu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną oraz wnioskami sformułowanymi w skardze. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej przepisów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 115), zwane dalej w skrócie rozporządzeniem. Stosownie do treści § 2 ust 1 rozporządzenia przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organu orzekającego są okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, zatem fakt istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Zatem jednym z warunków wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki diagnostyczne, o których mowa w § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, czyli inne [...] lub [...], określonej w tym przypadku jako [...]. Organy orzekające obu instancji zgodnie przyjęły, że M. Ł. w latach [...] pracował u skarżącego jako [...] i [...], a sposób wykonywania jego pracy był związany z kontaktem z [...]. Nie jest okolicznością sporną fakt świadczenia przez M. Ł. pracy w warunkach szkodliwych, czyli stwarzających potencjalne ryzyko zakażenia rozpoznaną u niego chorobą. Dodatkowo uprawnieni lekarze specjaliści potwierdzili rozpoznanie u M. Ł. choroby [...] związanej z charakterem jego pracy zawodowej (por. § 5 i 6 ust. 1 rozporządzenia). Zdaniem Sądu, sporządzone w sprawie orzeczenia lekarskie odpowiadają wymogom opinii w rozumieniu art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. Wskazać również wypada, iż orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej nie jest zwykłą opinią w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., ale jest opinią kwalifikowaną. Bez tej opinii bądź sprzecznie z nią, organ orzekający nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5.11.1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, Lex nr 45833). Zaakcentować należy, że w sytuacji, gdy diagnostyka potwierdziła istnienie choroby kluczową sprawą dla ustalenia czy schorzenie to stanowi chorobę zawodową stała się ocena narażenia zawodowego pozwalająca na ustalenie, czy choroba ta pozostaje w związku przyczynowym ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia przy ocenie narażenia zawodowego uwzględnia się, w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy, rodzaj czynnika i okres narażenia zawodowego. W dochodzeniu epidemiologicznym ustalono, że M. Ł. pracował przy obróbce [...] i [...]. Zatem świadczył pracę warunkach zagrożenia zakażeniem rozpoznaną u niego chorobą. Dodatkowo z orzeczeń lekarskich jednoznacznie wynika, że zakażenie miało miejsce w okresie zatrudnienia u skarżącego tj. w miesiącu [...] r. Wskazać również należy, że dyspozycja § 2 ust. 1 rozporządzenia, co do zasady, nie wyłącza dopuszczalności rozpoznania choroby zawodowej w przypadkach, gdy obok ustalenia, że choroba mogła zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, ujawniono również inne dysfunkcje organizmu badanego, predysponujące do powstania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych chyba, że dysfunkcje te stanowią wyłączną albo wysoce prawdopodobną przyczynę powstania tych chorób. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana przez niego praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie, to istnieje domniemanie związku przyczynowego między schorzeniem będącym chorobą zawodową, a takimi warunkami (por. wyrok SN z dnia 11 marca 1999 r., sygn. akt III RN 128/98, publ. OSNAP 1999/24/771, Lex nr 37015 i z dnia 19 lipca 1984 r., sygn. akt II PRN 9/84, publ. OSNCP 1985/4/53, publ. OSNC 1985/4/53, Lex nr 15874 oraz wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 591/04, publ. Lex 171700). W ocenie Sądu, wydanie powołanych już wcześniej orzeczeń lekarskich poprzedzone było zebraniem odpowiedniego materiału dowodowego, dotyczącego przebiegu zatrudnienia i czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy (dochodzenie epidemiologiczne, karta oceny narażenia zawodowego). Powyższe dowodzi, że organy administracji orzekające w sprawie zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy biorąc pod uwagę definicję prawną choroby zawodowej, jako zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą oraz dokonały oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, w świetle całości materiału dowodowego (por. art. 80 K.p.a.), jak również zachowały określony w rozporządzeniu tryb postępowania, wymagany przy ustalaniu choroby zawodowej, a dokonana przez nie ocena znajduje oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Odnosząc się wprost do zarzutów skargi wskazać należy, że organ odwoławczy zbadał wszechstronnie okoliczność narażenia M. Ł., kiedy pracował u skarżącego, co wynika wprost z przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego, dlatego brak jest podstaw do kwestionowania jego wyników, mimo przeciwnego w tym zakresie stanowiska skarżącego zaprezentowanego w skardze. Sąd nie mógł podzielić wyrażonego przez skarżącą stanowiska, iż organy administracji nie wyjaśnił istoty sprawy, bowiem domniemanie prawne wyprowadzone z powołanych przepisów rozporządzenia ma charakter wzruszalny i może być obalone dowodem przeciwnym, jeżeli skarżący wykazałby, że mimo wykonywania pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej stwierdzona u M. Ł. choroba została spowodowana innymi przyczynami pozazawodowymi lub, że warunki szkodliwe nie mogły wywołać stwierdzonego u niego zakażenia [...] ([...]). Okoliczności takich w sprawie nie wykazano, co skutkuje nieuwzględnieniem zarzutów skargi. Niewystarczające jest w tym zakresie powołanie się na "praktycznie" zerową możliwość występowania u skarżącego [...], jak również niewielkiego stopnia prawdopodobieństwa występowania takiej okoliczności. W konkluzji należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a w konsekwencji przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, to skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.