IV SA/Gl 907/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. Pismem z dnia 26 lipca 2013 r. R.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] uchylającą decyzję z dnia [...]r. nr [...] wydaną przez Kierownika Terenowego Punku Pomocy Społecznej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do wydatków na leki i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji wynika, że przesyłka zawierająca 8 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., w tym przedmiotową decyzję, nie została przez skarżącą podjęta w terminie. Po powtórnym awizo w dniu 10 czerwca 2013 r. przesyłka została zwrócona do organu odwoławczego. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu w dniu 19 lipca 2013 r. wydano R.G. kopie 8 decyzji wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dnia [...] r. Skarga została przez skarżącą nadana za pośrednictwem urzędu pocztowego dnia 29 lipca 2013 r. bezpośrednio do tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z kolei przekazał skargę według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. dnia 1 sierpnia 2013 r. Pismem z dnia 23 września 2013 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu adwokat R. W. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał, że skarżąca nie nawiązała z nim kontaktu, jednak z analizy akt wynika, że R.G. pomimo uruchomionej przez Kolegium linii kontaktowej, nie zrozumiała swoich uprawnień jako strona, a także to że musiały u skarżącej wystąpić problemy zdrowotne dające jej bierną postawę. Ponadto pełnomocnik zaakcentował, iż skarżąca jest z pochodzenia [...] i pomimo faktu wieloletniego zamieszkiwania w Polsce nie rozumie zawiłości proceduralnych. Jednocześnie adwokat R. W. podkreślił, że stan zdrowia oraz problemy z synem mogą wyłączać R.G. ze świadomego funkcjonowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. W punkcie wyjścia należy stwierdzić, że warunkiem niezbędnym dla merytorycznego rozpoznania wniosku jest ustalenie, iż miało miejsce uchybienie terminu do dokonania czynności. W rozpoznawanej sprawie ustalenie to uzależnione jest między innymi od oceny prawidłowości doręczenia zaskarżonej obecnie decyzji. W tych ramach należy odnotować, że decyzja organu odwoławczego została w tym przypadku doręczona ze skutkiem na dzień 6 czerwca 2013 r. Uzasadniając tę konkluzję należy wskazać w pierwszej kolejności, że stosownie do treści art. 44. § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przenosząc to na grunt tej sprawy przyjęto, że pierwsze awizowanie przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję miało miejsce w dniu 23 maja 2013 r., ponowione następnie w dniu 31 maja 2013 r., a zatem skutek doręczenia przesyłki nastąpił w dniu 6 czerwca 2013 r. Skargę wniesiono w dniu 1 sierpnia 2013 r., a więc po upływie trzydziestodniowego terminu. W sytuacji, gdy stwierdzono, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, dopuszczalnym jest orzekanie w przedmiocie wniosku o jego przywrócenie. Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto strona winna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku, Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Oceny wymagała zatem przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się natomiast z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie stanowią przesłanki przywrócenia terminu zgodnie z art. 86 P.p.s.a. bowiem nie wskazują one na brak winy strony w uchybieniu terminu. Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek złożonego przez skarżącą odwołania, a zatem powinna ona spodziewać się, że zostanie wydane i doręczone jej rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Należy w tym miejscu odnotować, że co do zasady doręczenie zastępcze, z którym mieliśmy tutaj do czynienia, stwarza domniemanie prawne oparte na założeniu, iż strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn leżących po jej stronie. Ponadto wskazać należy, iż dnia 19 lipca 2013 r. skarżąca zgłosiła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i odebrała osobiście kopie decyzji miała więc świadomość toczącego się postępowania. Oceniając w tym kontekście wniosek pełnomocnika skarżącej należy stwierdzić, że nie wykazał on istnienia okoliczności wskazujących na brak winy R.G. w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi do sądu. Pełnomocnik skarżącej nie wskazał w szczególności żadnej przeszkody uniemożliwiającej dotrzymanie terminu do wniesienia skargi. Biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego podmiotu należycie dbającego o własne interesy, nie jest więc możliwe uznanie, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Z tej przyczyny, na podstawie przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.