IV SA/Gl 907/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-12-08
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, skarżąca może zostać zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny z urzędu, pomimo posiadania domu i nieużytków rolnych, a także dochodu netto przypadającego na rodzinę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., ponieważ przedmiotem skargi jest decyzja w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, które stanowi formę pomocy społecznej. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ mimo posiadania domu i nieużytków rolnych oraz dochodu, znaczne wydatki związane z utrzymaniem i leczeniem niepełnosprawnej córki uniemożliwiają skarżącej poniesienie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca J.P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację życiową. Mieszka z niepełnosprawną córką, która wymaga stałej opieki i leczenia, a dochody rodziny są pochłaniane przez znaczne wydatki. Skarżąca posiada dom i nieużytki rolne. Przedmiotem skargi jest decyzja w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu;
W dniu [...] J.P. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W uzasadnieniu skarżąca powołała się na trudną sytuację życiową. Podkreśliła bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem i dorosłą, niepełnosprawną córką, która nie może się poruszać i jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Równocześnie oświadczyła, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych. Posiada natomiast dom o pow. [...] m2 położony na działce o powierzchni [...] m2 oraz nieużytki rolne o pow. [...] ar.
Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony zadeklarowany został jako [...] zł, na co składają się emerytury pobierane przez nią ([...] zł) oraz małżonka ([...] zł), a także renta socjalna córki ([...] zł).
W tym miejscu wnioskująca zaprezentowała szczegółowe wyliczenie kosztów utrzymania swej rodziny wskazując między innymi na znaczne wydatki związane z zakupem leków ([...] zł miesięcznie) oraz rehabilitacją swojej córki ([...] zł miesięcznie), jak również z utrzymaniem samochodu ([...] zł miesięcznie), niezbędnego przy sprawowaniu codziennej opieki nad tą osobą.
Do wniosku skarżąca dołączyła dokumenty źródłowe obrazujące wysokość dochodów uzyskiwanych przez nią i członków jej rodziny, a także potwierdzające wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie tego gospodarstwa domowego.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, które stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym poinformowana wcześniejszym pismem Sądu z dnia 2 grudnia 2015 r.).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, że po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Trzeba wprawdzie odnotować, że dochód netto przypadający na rodzinę strony w kwocie [...] zł (patrz: nadesłane dokumenty źródłowe) trudno uznać za niski jak na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy. Pomimo to uznano, iż wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wzięto bowiem pod uwagę fakt, że jej córka jest osobą trwale niepełnosprawną w stopniu znacznym od urodzenia, wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (vide: orzeczenie z dnia 6 listopada 2002 r. - karta nr 81 akt administracyjnych niniejszej sprawy), co implikuje konieczność ponoszenia relatywnie znacznych kosztów związanych z utrzymaniem, w tym z leczeniem i rehabilitacją tej osoby. Jak wynika z oświadczeń wnioskującej, suma wszystkich tych kosztów (które zostały w przeważającej części udokumentowane) pochłania niemal całkowicie dochód rodziny skarżącej, a w rezultacie stwierdzić przyjdzie, że nie jest ona w stanie poczynić oszczędności umożliwiających opłacenie należności związanych z udziałem adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło