IV SA/Gl 909/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-12-02

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną i życiową strony?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna strony, samotnie wychowującej niepełnosprawne dziecko i utrzymującej się z świadczeń socjalnych, uniemożliwia jej samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla niezbędnych potrzeb rodziny. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych był bezprzedmiotowy z mocy prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca M. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Powołała się na trudną sytuację materialną, samotne wychowywanie niepełnoletniego, niepełnosprawnego syna i niskie dochody z świadczeń socjalnych, przy jednoczesnym wysokim poziomie kosztów utrzymania. Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z ponoszenia odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu; W dniu 18 listopada 2016 r. M. C. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Strona powołała się na trudną sytuację materialną i życiową podkreślając, że samotnie wychowuje małoletniego, niepełnosprawnego syna, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu komunalnym), zaś źródłem dochodu jej dwuosobowego gospodarstwa domowego są: świadczenie pielęgnacyjne (1.300 zł), zasiłek pielęgnacyjny (153 zł), "alimenty" (500 zł), dodatek mieszkaniowy (344,54 zł) oraz zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem (234 zł). Dodatkowo strona wyszczególniła ponoszone koszty utrzymania, wymieniając wśród nich między innymi czynsz (666,20 zł), opłaty za tzw. media (ogółem 300 zł), zakup leków (100 zł), koszt wizyt lekarskich oraz dojazdów na te wizyty (razem 300-350 zł), oraz wyżywienie, zakup środków czystości i odzieży (250-270 zł tygodniowo + obiady w szkole 50 zł). W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi M.C. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze, a zatem obejmuje problematykę należącą do zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej. Wnioskodawczyni jest więc w niniejszej sprawie objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a w konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 listopada 2016 r. - karta nr 19 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, iż po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym matką samotnie wychowującą niepełnosprawne dziecko, zaś jedynym źródłem utrzymania są dla nich świadczenia z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej, których suma - uwzględniwszy wysokość ponoszonych koniecznych kosztów utrzymania - nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie radcy prawnego z wyboru, bez uszczerbku w niezbędnych potrzebach tej rodziny. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że trudną sytuację materialną strony oraz wysokość jej dochodów potwierdzają dokumenty źródłowe, które nadesłała ona w zakresie innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 490/16, gdzie również ubiegała się o przyznanie prawa pomocy, a jej wniosek został uwzględniony postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2016 r. W tym zakresie wzięto pod uwagę dołączone do akt wspomnianej sprawy: kopie decyzji administracyjnych o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rehabilitacji i kształcenia dziecka niepełnosprawnego, a także świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a nadto dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych kosztów utrzymania. Równocześnie brak jest okoliczności, które mogłyby wskazywać, aby sytuacja materialna strony miała ulec w międzyczasie istotnej poprawie. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło