IV SA/Gl 91/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego uchyla zaskarżoną decyzję. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] przyznał A. G. stypendium szkolne na rok szkolny 2015/2016 w okresie październik 2015 r. - czerwiec 2016 r. w łącznej wysokości 972,00 zł, w formie całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych, realizowanych poza szkołą lub pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym i określił terminy dokonywania refundacji wydatków: a) za okres od 1.09.2015 r. do 31.12.2015 r. -do dnia 31.12.2015 r. b) za okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. - do dnia 31.08.2016 r. Ponadto ustalił, że warunkiem realizacji przyznanego świadczenia jest przedłożenie organowi dowodów wykazujących poniesione przez wnioskodawcę wydatki: a) za okres od 1.09.2015 r. do 31.12.2015r. - w terminie do 7.12.2015 r. b) za okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016r. - w terminie do 4.07.2016 r. i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania M. G. działającej w imieniu A. G., uchyliło w całości decyzję organu I instancji i postanowiło; 1. odmówić przyznania stypendium szkolnego na rok szkolny 2015/2016 we wrześniu 2015 r. dla ucznia A. G.; 2. przyznać stypendium szkolne na rok szkolny 2015/2016 w okresie październik 2015 r. - czerwiec 2016 r. w łącznej wysokości 972,00 zł dla ucznia A. G. w formie całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych, realizowanych poza szkołą lub pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym - zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy; 3. określić terminy dokonywania refundacji wydatków: a) za okres od 1.09.2015 r. do 31.12.2015 r. - do dnia 31.12.2015 r. b) za okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. - do dnia 31.08.2016 r. Organ wskazał, że warunkiem realizacji przyznanego świadczenia jest przedłożenie dowodów wykazujących poniesione wydatki: a) za okres od 1.09.2015 r. do 31.12.2015 r. – w terminie do 05.01.2016 r. b) za okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. – w terminie do 2.09.2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie organu I instancji zostało wszczęte na wniosek M. G. z dnia [...] o przyznanie stypendium szkolnego dla ucznia A. G. Organ pierwszej instancji ustalił, że rodzina wnioskodawcy składa się z 5 osób, a łączny dochód rodziny w sierpniu 2015 r. wyniósł 2438,85 zł. Dochód na osobę w rodzinie wyniósł zatem 487,77 zł. Następnie organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 90d ust. 1 ustawy z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty, stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności, gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm, narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Natomiast według art. 90 d ust. 7 tej ustawy, miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia, uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej. Organ podniósł, że kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 514 zł (do dnia 30 września 2015 r. 456 zł) i podzielił stanowisko organu I instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekraczał we wrześniu 2015 r. kryterium dochodowe, a od października 2015 r. rodzina spełnia kryterium dochodowe. Następnie podkreślił, że w tym zakresie przyznał moc dowodową oświadczeniu strony oraz załączonym dokumentom. Podniósł, że zakres udzielonego wsparcia jest zgodny z Uchwałą Rady Miejskiej w B. z dnia 28 lipca 2014 r. w sprawie uchwalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy B. Jednocześnie wskazał, że orzekł w trybie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., albowiem decyzja organu I instancji nie była merytorycznie poprawna z uwagi na odmowę przyznania stypendium zawartą w tezach uzasadnienia, a nie w osnowie decyzji oraz nieprawidłowe zakreślenie terminów, w jakich strona jest zobowiązana do przedłożenia dowodów wskazujących poniesione wydatki. W tej kwestii podkreślił, że jeśli strona może ponosić wydatki w terminach dłuższych, to nie można jej zobowiązywać do przedłożenia dowodów przed upływem tych terminów. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, A. G. - reprezentowana przez M. G. - podniosła zarzuty sprowadzające się do kwestionowania podstaw odmowy przyznania stypendium za wrzesień 2015 r., zwłaszcza w zakresie ustaleń dotyczących wysokości dochodu w jej rodzinie, a ponadto zarzuciła nieprawidłowe określenie terminów, w jakich jest zobowiązana do przedłożenia dowodów wykazujących poniesienie wydatków. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto - co wymaga podkreślenia - na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast według art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; - a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; - b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; - c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe kryteria, stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania sprowadzających się do kwestionowania podstaw odmowy przyznania skarżącej stypendium za wrzesień 2015 r. W tym zakresie wskazał, że podzielił stanowisko organu I instancji, iż miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, przekraczał w miesiącu wrześniu 2015 r. dotychczasowe kryterium dochodowe [456 zł]. Jednakże pominął wskazanie własnych ustaleń (obliczeń) dotyczących tej kwestii, a także podstaw prawnych uwzględnienia poszczególnych kwot w określonej (tylko przez organ I instancji, a nie organ odwoławczy) wysokości dochodu. Przede wszystkim jednak organ odwoławczy nie podał przyczyn określenia w sposób wskazany w decyzji - terminów dokonywania refundacji wydatków. W szczególności nie wskazał podstaw faktycznych i prawnych określenia w decyzji, że refundacja wydatków za okres od 1.09.2015 r. do 31.12.2015 r., ma nastąpić do dnia 31.12.2015 r., a więc jeszcze przed upływem okresu, w którym mają być poniesione te wydatki. Organ odwoławczy wskazał, że warunkiem realizacji przyznanego świadczenia jest przedłożenie dowodów wykazujących poniesione wydatki za okres od 1.09.2015 r. do 31.12.2015 r., w terminie do 5.01.2016 r., podczas gdy jednocześnie określił termin dokonywania refundacji wydatków za ten sam okres - do dnia 31.12.2015 r. Wynika z tego, że termin przedłożenia dowodów potwierdzających poniesienie wydatków za ten okres upływa później niż termin dokonywania przez organ refundacji wydatków, a więc, że organ miałby dokonać refundacji wydatków jeszcze przed upływem terminu, w którym strona może przedłożyć dowody potwierdzające poniesienie tych wydatków. Takie określenie wymienionych terminów jest niedopuszczalne, gdyż powoduje, że w tej części decyzja jest niewykonalna - bo albo organ nie mógłby uwzględnić tych wydatków, których potwierdzenie zostałoby przedłożone przez stronę po 31 grudnia 2015 r., albo też - celem uwzględnienia jeszcze tych wydatków - musiałby dokonać refundacji już po upływie terminu, jaki został oznaczony w decyzji dla przeprowadzenia refundacji. Zarzut nieprawidłowego określenia terminu dokonania refundacji, dotyczy również wydatków poniesionych w okresie od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. Podobnie bowiem jak w przypadku wydatków za poprzedni okres – organ określił, że termin przedłożenia dowodów potwierdzających poniesienie wydatków za ten okres upływa później niż termin dokonywania przez organ refundacji wydatków, a więc – według treści decyzji - organ miałby dokonać refundacji wydatków jeszcze przed upływem terminu, w którym strona może przedłożyć dowody potwierdzające poniesienie tych wydatków. Przedstawione wyżej stwierdzenie, że takie określenie wymienionych terminów jest niedopuszczalne, gdyż powoduje, że decyzja jest niewykonalna, dotyczy zatem również tej części rozstrzygnięcia. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że przy rozpoznaniu sprawy doszło do naruszenia art. 8 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie zostały bowiem przedstawione ustalenia i oceny prawne dotyczące istotnych w sprawie kwestii, a ponadto doszło do wadliwego określenia wyżej wymienionych terminów. Wobec stwierdzonych uchybień, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.