IV SA/Gl 912/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, NSA Szczepan Prax, Protokolant st. ref. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.W. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania do komisji lekarskiej w celu zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej oddala skargę Postanowieniem Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. Nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. odmówiono R.W. skierowania do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w celu zmiany kwalifikacji zdrowotnych z kategorii "[...]" na kategorię "[...]". Jak wynikało z uzasadnienia wskazanego rozstrzygnięcia orzeczeniem z dnia [...] Rejonowa Komisja Lekarska dla miasta B. ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej ( Dz. U. Nr 57, poz. 278 ) uznała poborowego R.W. za [...] i zaliczyła go do kategorii zdrowia "[...]" co spowodowało [...]. Organ stwierdził nadto, iż orzeczenie o zdolności do służby wojskowej wydane jest wyłącznie dla potrzeb wykonywania tego obowiązku a jego treść nie przesądza o przydatności badanego do służby innej niż wojskowa. Na powyższe postanowienie R.W. złożył zażalenie powołując się w nim na stan swego zdrowia, który jego zdaniem [...] i w chwili obecnej [...]. Nie zgodził się nadto z poglądem zaprezentowanym w zaskarżonym postanowieniu co do tego, iż orzeczenie o zdolności do służby wojskowej wydawane jest wyłącznie dla potrzeb wykonywania tego obowiązku, gdyż zdaniem odwołującego niezdolność do służby wojskowej wyklucza odbycie służby w innych formacjach np. Policji. Po rozpoznaniu zażalenia R.W. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. wydał w dniu [...] postanowienie Nr [...] i wskazując, jako podstawę swego rozstrzygnięcia art. 138 § 2 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W powołaniu na treść art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP ( Dz. U. Nr 21 poz. 205 z 2002 r. ) organ stwierdził, iż Wojskowe Komisje Lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej wyłącznie poborowych, żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową oraz żołnierzy rezerwy i tylko te osoby mogą być kierowane do komisji lekarskiej celem ustalenia kategorii zdrowia. Z chwilą otrzymania kategorii zdrowia "[...]" odwołujący [...] co nastąpiło na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad przeznaczenia poborowych do służby wojskowej. Nie godząc się ze wskazanym rozstrzygnięciem Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. R.W. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której wskazał, iż zostały naruszone jego prawa do podjęcia w przyszłości pracy w służbach mundurowych. Wskazał nadto, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest ustosunkowania się do jego zarzutów zawartych w złożonym od rozstrzygnięcia I instancji zażaleniu. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ podtrzymał swoje dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) - zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne wykonują wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem sądu administracyjnego jest przeto kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję, o czym stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a. przy czym, zgodnie z treścią art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu. Rozpoznając skargę R.W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Trzeba zauważyć, iż sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonywającymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwości naruszeń praw obywatelskich w tej sferze ( por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1.XII.1994 r. - III AZP 8/94, wyrok NSA z dnia 2.X.1998 r. - III SA 7225/98 ). Stąd ustawodawca rozstrzyganie o zdolności do czynnej służby wojskowej przekazał do postępowania administracyjnego gwarantując dwuinstancyjność toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału poborowego w tym postępowaniu. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału, R.W. nie skorzystał z możliwości zaskarżenia orzeczenia z dnia [...] nr [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w B., która uznała go za [...], ustalając kategorię jego zdolności do czynnej służby wojskowej jako "[...]". Jak stanowi art. 30 a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP/Dz. U. Nr 21 poz. 205 z 2002 r.) jest to kategoria przeznaczona dla poborowych [...]. Skoro skarżący zgodził się ze stanowiskiem zawartym w orzeczeniu komisji lekarskiej, tym samym orzeczenie to stało się ostateczne i jak słusznie zauważa się w zaskarżonym postanowieniu, skarżący na mocy § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad przeznaczania poborowych do służby wojskowej ( Dz. U. Nr 31, poz. 259 ) został [...]. Jak stanowi art. 29 ust. 1 z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP ( Dz. U. Nr 21 poz. 205 z 2002 r.) wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej wobec poborowych, żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową i żołnierzy rezerwy. Żołnierzem rezerwy, zgodnie z art. 46 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP jest poborowy niepowołany do zasadniczej służby wojskowej do dnia 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym ukończył dwadzieścia cztery lata życia, a którego wojskowy komendant uzupełnień przeniósł do rezerwy. Zgodnie z art. 32 ust. 1 przywołanego aktu prawnego poborowymi są mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą dziewiętnaście lat życia. Pojęcie "czynnej służby wojskowej" wyjaśnione zostało natomiast w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 151 poz. 1595 ) gdzie wskazano, iż należy przez to rozumieć zasadniczą służbę wojskową, nadterminową zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe i okresową służbę wojskową. Skarżący, nie kwalifikujący się do żadnej z wskazanych grup, zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie mógł zostać powtórnie dopuszczony do orzekania w sprawie jego zdolności do czynnej służby wojskowej, co zostało już przesądzone. Argumentacja zawarta w jego zażaleniu i ponowiona w skardze, z której wynika, iż w istocie stara się on o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej ze względu na [...] nie pozwala w żadnym wypadku na uznanie skargi za zasadną. Natomiast, należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia gdyż organ administracji nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 Kpa oraz innych przepisów postępowania administracyjnego, traktujących o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego. Dokonując natomiast kontroli zaskarżonego postanowienia z urzędu w powołaniu na posiadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawnienia nadane mu na mocy art. 134 p.p.s.a. Sąd zauważył inne uchybienia procesowe. Zdaniem Sądu nie miały one jednak wpływu na treść wydanego orzeczenia, a zatem nie mogły zostać one potraktowane jako istotne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przede wszystkim błędne jest zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozstrzygniecie obu instancji co do jego formy. Zgodnie bowiem z treścią przywołanego zresztą jako podstawa prawna w postanowieniu I instancji przepisem art. 123 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienia w toku postępowania i są to rozstrzygnięcia nie rozstrzygające o istocie sprawy, chyba, że przepis szczególny tak stanowi. Rozstrzygnięcie jakie zapada na skutek złożonego przez stronę wniosku o skierowanie na badanie przez wojskową komisję lekarską nie ma charakteru rozstrzygnięcia w "toku postępowania" lecz jest rozstrzygnięciem o istocie sprawy. Brak jest nadto przepisu szczególnego, który nakazywałby organowi rozstrzygnięcie sprawy w formie postanowienia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu wydane rozstrzygnięcia co do odmowy skierowania na badania przez wojskową komisję lekarską powinny były przybrać formę decyzji administracyjnej. Nadto trzeba zauważyć, iż wskazana podstawa prawna rozstrzygnięcia stanowiącego przedmiot skargi pozostawała w sprzeczności z treścią rozstrzygnięcia, bowiem przepis art. 138 § 2 k.p.a. wskazuje na możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Wobec jednak słusznej treści orzeczenia uchybienie to uznane zostało tak jak wcześniej umówione za nie istotne dla ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Mając na uwadze powyższe, wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. su.