IV SA/Gl 92/05

WyrokWSA w Gliwicach2006-04-04

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pozostawania policjanta poza służbą, w tym okres tymczasowego aresztowania, może być zaliczony do wysługi lat w całości, czy też ograniczony do maksymalnie 6 miesięcy na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, który stanowi o maksymalnym 6-miesięcznym okresie pozostawania poza służbą, za który przysługuje świadczenie pieniężne, jest przepisem bezwzględnie obowiązującym i wiążącym sąd. Okres ten nie może być przekroczony, niezależnie od tego, czy pozostawanie poza służbą nastąpiło z winy policjanta, czy też z przyczyn od niego niezależnych, w tym tymczasowego aresztowania. Roszczenia o odszkodowanie za poniesione straty w takich sytuacjach powinny być dochodzone na drodze cywilnej.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant A. O., został przywrócony do służby po okresie pozostawania poza nią, w tym z powodu tymczasowego aresztowania. Organ pierwszej instancji ustalił jego wysługę lat, zaliczając do niej jedynie 6 miesięcy okresu pozostawania poza służbą, zgodnie z art. 42 ust. 5 ustawy o Policji. Skarżący odwołał się, domagając się zaliczenia całego okresu pozostawania poza służbą, argumentując, że był on spowodowany przyczynami od niego niezależnymi. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko i kwestionując zgodność przepisu z zasadami współżycia społecznego i sprawiedliwością społeczną.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie WSA Beata Kalaga-Gajewska, WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant st. ref. Agnieszka Janecka, po rozpoznaniu w dniu 04 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. O. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji - ustalenia okresu służby i pracy do wysługi lat o d d a l a s k a r g ę Komendant Miejski Policji w M. rozkazem personalnym z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 42 ust. 6 i art. 102 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58/ oraz § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego jak również § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom /Dz.U. Nr 100, poz. 913/ ustalił na dzień [...] r. łączną wysługę lat uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego na [...] lata [...] miesiące i [...] dni i określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat na [...] r. w wysokości [...] % oraz ustalił na dzień [...] r. łączną wysługę lat, od której zależy prawo do nagrody jubileuszowej na [...] lata [...] miesiące i [...] dni. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że rozkazem personalnym z dnia [...] r. A. O. został przywrócony do służby w Policji na równorzędne stanowisko, jakie zajmował przed zwolnieniem, a w dniu [...] r zgłosił gotowość do jej podjęcia. Organ pierwszej instancji wskazał, że rozkazem z dnia [...] r. Nr [...] przyznano świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres 6 miesięcy i okres ten został uznany za równorzędny ze służbą i zaliczony do wysługi lat. Następnie organ pierwszej instancji przywołując przepisy powołane w podstawie prawnej przedstawił sposób wyliczenia wysługi lat A. O. branej pod uwagę przy ustalaniu wzrostu uposażenia oraz dla ustalenia prawa do nagród jubileuszowych. Jednocześnie organ ten wskazał, że zgodnie z treścią art. 42 ust. 5 ustawy o Policji policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Odwołanie od tej decyzji do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wniósł A. O.. W odwołaniu tym wskazał, że poza służbą pozostawał w okresie od [...] r. do [...] r. z przyczyn niezależnych od niego i z tego powodu zaliczenie mu jedynie 6 miesięcy uznaje za rażąco krzywdzące i domaga się zaliczenia mu całego tego okresu za równorzędny ze służbą i zaliczenia do wysługi lat. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniósł się do zarzutów sformułowanych przez A. O. w odwołaniu. Organ ten odwołując się do art. 42 ust. 5 ustawy o Policji stwierdził, że w przypadku odwołującego się można zaliczyć mu maksymalnie 6 miesięcy i nie ma podstaw do zaliczenia mu całego okresu pozostawania poza służbą do okresu równorzędnego ze służbą i wliczenia go do jakichkolwiek świadczeń wynikających ze stosunku służbowego. Z decyzją taką nie zgodził się A. O., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej jeszcze raz podkreślił, że pozostawanie przez niego poza służbą spowodowane było przyczynami całkowicie niezależnymi od niego i z tego powodu zaliczenie mu jedynie 6 miesięcy uznaje za rażąco krzywdzące. Wskazał także, że w rozstrzygnięciach organów administracji pominięty został całkowicie aspekt pozbawienia go wolności w następstwie tymczasowego aresztowania i jego zdaniem wskazany art. 42 ustawy o Policji nie zamyka mu drogi prawnej domagania się zaliczenia całego okresu pozostawania poza służbą do łącznej wysługi lat, a nie tylko okresu 6 miesięcy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej jaką zamieścił w zaskarżonej decyzji. Skarżący pismem procesowym z dnia [...] r. odniósł się do odpowiedzi organu odwoławczego i ponownie wystąpił o zaliczenie mu całego okresu pozostawania poza służbą do łącznej wysługi lat, jednocześnie uznał zaliczenie mu jedynie 6 miesięcy za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i sprawiedliwością społeczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzje lub postanowienia jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przypomnieć także należy, że stosownie do postanowień art. 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sędziowie sądów administracyjnych w sprawach swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny ustalony przez organy administracji, nie wzbudza żadnych kontrowersji i sprowadza się do tego, że skarżący w okresie od [...] do [...] r. pozostawał z przyczyn niezależnych od niego poza służbą i w tym w okresie od [...] r. do [...] r. pozbawiony był wolności z uwagi na tymczasowe aresztowanie. Istota sporu pomiędzy skarżącym a organami Policji sprowadza się do tego jaki okres winien być skarżącemu zaliczony jako równorzędny z okresem służby. Skarżący utrzymuje, że cały okres pozostawania poza służbą winien być mu zaliczony, natomiast organy administracji odwołując się do postanowień art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, że jedynie 6 miesięcy. Z tego też powodu w pierwszej kolejności przyjdzie przywołać treść tego przepisu, otóż policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Wykładnia tego przepisu pozwala uznać, że ma on zastosowanie do tych policjantów, którzy pozostawali poza służbą, a następnie w sposób prawem przewidziany zostali przywróceni do służby. Nadto przepis ten nie wprowadza rozróżnienia na pozostawanie poza służbą z winy policjanta jak i bez jego winy oraz wprowadza minimalny i maksymalny okres pozostawania poza służbą, z winy policjanta jak i bez jego winy oraz wprowadza minimalny i maksymalny okres pozostawania poza służbą, za który przysługuje świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. Przepis ten z jednej strony zawiera element uznania administracyjnego, sprowadzający się do wskazania okresu, za który przysługuje świadczenie pieniężne, jednocześnie jest bezwzględnie obowiązujący, ponieważ wprowadza ograniczenie tego uznania, którego organowi stosującemu go nie wolno przekroczyć. Tym ograniczeniem jest minimalny i maksymalny okres przysługującego policjantowi świadczenia pieniężnego z powodu pozostawania poza służbą. Przepis ten jest przepisem ustawowym i z tego powodu jest także wiążący Sąd przy przeprowadzaniu kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia podejmowanego przez organ administracji. Skarżący w piśmie z dnia [...] r. do Sądu podnosi, że przepis ten nie jest zgodny z zasadami współżycia społecznego oraz z zasadą sprawiedliwości społecznej. Zdaniem Sądu zarzuty skarżącego nie są trafne ponieważ skrzący łączy dwie kwestie, które winny być odrębnie rozpatrywane. Pierwszą kwestią jest zaliczenie okresu pozostawania poza służbą przez policjanta przywróconego do służby i w tym zakresie ustawodawca posiada możliwość kształtowania tego okresu, z czego skorzystał we wskazanym art. 42 ust. 5 ustawy o Policji. Natomiast odrębnym zagadnieniem jest dochodzenie przez osobę poszkodowaną strat powstałych w wyniku pozostawania poza służbą bez winy samego policjanta, gdyż w tym zakresie dysponuje on możliwościami przewidzianymi odrębnymi systemami prawnymi, a w szczególności przepisami prawa cywilnego i dochodzenia ich przed sądem powszechnym. W tym samym trybie skarżący może domagać się przyznania odszkodowania za tymczasowe aresztowanie w sytuacji, gdy mocą wyroku sądu powszechnego został uniewinniony. Oznacza to także, że tego typu roszczeń skarżący nie może dochodzić na drodze administracyjnej, ponieważ w tym zakresie stosowne normy prawne w sposób jednoznaczny wyznaczają maksymalny okres, za który przysługuje świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania poza służbą. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło