IV SA/Gl 921/04
PostanowienieWSA w Gliwicach2004-12-06
Skład orzekający: Wiesław Morys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego wydana na zlecenie sądu powszechnego w sprawie o pozbawienie władzy rodzicielskiej podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Opinia Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego wydana na zlecenie sądu powszechnego w sprawie o pozbawienie władzy rodzicielskiej nie jest aktem administracyjnym i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Działalność takich ośrodków na zlecenie sądu nie wszczyna postępowania administracyjnego, a ich opinie stanowią dowód w postępowaniu przed sądami rodzinnymi i podlegają weryfikacji w ramach tego postępowania lub kontroli instancyjnej przewidzianej dla postępowań sądowych.Stan faktyczny
A. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na opinię Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego w C., wydaną na zlecenie Sądu Rejonowego w C. w sprawie o pozbawienie władzy rodzicielskiej. Skarżąca zarzuciła opinii stronniczość, nieuwzględnienie okoliczności sprawy oraz długi czas jej wydania. Wskazała również, że nie składała wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na opinię Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego w C. w przedmiocie zażalenia na opinię wydaną w sprawie o pozbawienie władzy rodzicielskiej p o s t a n a w i a odrzucić skargę
W dniu [...] wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarga A. W. zatytułowana "odwołanie-zażalenie" na opinię Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego w C., wydaną na zlecenie Sądu Rejonowego w C. w sprawie o pozbawienie władzy rodzicielskiej (sygn. akt [...]). W skardze swej A. W. stawia opinii zarzut stronniczości i nieuwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy. Podnosi również fakt, iż opinię wydano bardzo dopiero po upływie dwóch miesięcy od zlecenia. Skarżąca wskazuje również, że nie składała w Sądzie Rejonowym w C. żadnego wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej, a zatem wezwanie na rozprawę, które otrzymała z Sądu Rodzinnego jest wyrazem niekompetencji pracowników sekretariatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres działania sądów administracyjnych, jakkolwiek ukształtowany w powołanej wyżej ustawie bardzo szeroko obejmuje wyłącznie działalność administracji publicznej, czyli działalności tych organów publicznych (państwowych), które władczo rozstrzygają o obowiązkach i uprawnieniach obywateli. Zasadą jest dopuszczalność orzekania przez sądy administracyjne wyłącznie w sytuacjach, w których działają organy administracyjne oraz w zakresie w jakim winny działać w formach władczych lub stanowiących, czyli formach właściwych dla działania administracyjnoprawnego. Jak wynika z powyższego kognicją sądu administracyjnego nie została objęta działalność organów sądowych, ani też podmiotów wykonujących określone czynności na zlecenie sądów powszechnych.
Analizując materię sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga w niej rozpoznawana jest niedopuszczalna, skoro dotyczy materii nie objętej zakresem przepisu art.3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane przy Sądach Okręgowych Ośrodki Diagnostyczno-Konsultacyjne prowadzą działalność w zakresie diagnozy, poradnictwa i opieki specjalistycznej w sprawach nieletnich oraz w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania demoralizacji (art. 84 § 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich; Dz. U. Nr 35, poz. 228, z 1992 r., Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 sierpnia 2001r. w sprawie organizacji i zakresu działania rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych.; Dz.U. nr 97, poz. 1063 z 2001r.). Działalność podmiotów dokonujących na zlecenie sądu powszechnego określonych czynności (także Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego) nie skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego i podlega kontroli wyłącznie w trybach określonych przepisami prawa - w tym przypadku kodeksu postępowania cywilnego (sprawy rodzinne i opiekuńcze), nie zaś kontroli sądów administracyjnych. Również działalność orzecznicza sądu rejonowego nie podlega kontroli na drodze sądowoadministracyjnej, a kontroli instancyjnej (jeśli zostanie zainicjowana) dokonywanej przez sąd okręgowy nadrzędny nad sądem rejonowym. Nadzór nad działalnością administracyjną sądów rejonowych sprawuje znów Minister Sprawiedliwości oraz prezesi sądów okręgowych.
Z kolei opinie psychologiczne specjalistów Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego wydawane są na polecenie sądów i stanowią dowód w postępowaniu przed sądami rodzinnymi w sprawach rodzinnych, opiekuńczych oraz dotyczących nieletnich. Z tego powodu tylko w tych postępowaniach mogą zostać poddane weryfikacji przez Sąd przed którym dana sprawa się toczy.
Reasumując, nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie wskazany Ośrodek nie działał jako organ administracji, a opinia wydana przez psychologa i pedagoga nie należy do katalogu aktów administracyjnych, określonych w art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec czego nie podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58§ 1 pkt.1 oraz art. 3 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło