IV SA/Gl 922/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W dniu 13 stycznia 2017 r. S.K. nadesłała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu skarżąca podniosła zarzuty odnoszące się do postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji oraz podkreśliła, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną i niepełnosprawną. Równocześnie zadeklarowała, iż posiada "spadek ¼ domu po mężu..", "mieszkanie na poddaszu w spadku po mężu" oraz udział (1/2) w dwóch działkach o powierzchni odpowiednio 70 m2 i 530 m2. Nadto dodała, że uzyskuje dochód z tytułu emerytury, w kwocie 1.989,65 zł ponosząc wydatki w ramach opłat za tzw. media (1.050 zł - zima), zakupu leków (450 zł), rehabilitacji (350-600 zł - co kilka miesięcy), "środków zaopatrzenia" (150 zł) oraz z tytułu ubezpieczenia domu (250 zł na rok). Wezwaniem z dnia 1 lutego 2017 r. stronę wezwano do uprawdopodobnienia okoliczności, na które powołała się we wniosku. W tym zakresie wezwano ją o: - udokumentowanie aktualnej wysokości pobieranej emerytury. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać np. polecenie przelewu lub dowód wypłaty świadczenia za ostatni miesiąc ewentualnie kopię aktualnej decyzji ustalającej jego wysokość; - nadesłanie dokumentów (faktury VAT, paragony, dowody wpłaty) potwierdzających wysokość kosztów ponoszonych w związku z opłatami za tzw. media (wodę, gaz, energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, wywóz śmieci, opał itd.), a także wydatków na leczenie, zakup leków i rehabilitację; - nadesłanie dokumentów (akty notarialne, wypisy z ksiąg wieczystych) potwierdzających tytuł prawny przysługujący jej do posiadanych nieruchomości. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 10 marca 2017 r. wnioskująca nie udzieliła na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi S.K. jest decyzja administracyjna wydana w sprawie usług opiekuńczych, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Wnioskodawczyni jest więc w niniejszej sprawie objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a w konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (zaprezentowane stanowisko koresponduje z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 stycznia 2017 r. - karta nr 43 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżąca nie uprawdopodobniła swoich oświadczeń, które podniosła we wniosku, nie nadsyłając żadnych dokumentów potwierdzających aktualną wysokość uzyskiwanego dochodu oraz rozmiar ponoszonych przez nią kosztów utrzymania ani też obrazujących tytuł prawny, jaki przysługuje jej do posiadanych nieruchomości. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że S.K. została do tego wyraźnie wezwana zarządzeniem z dnia 1 lutego 2017 r. Wezwanie to zostało doręczone wnioskodawczyni w trybie wskazanym w art. 73 p.p.s.a. Zawierająca je przesyłka, którą wysłano na wskazany przez stronę we wniosku adres ([...], ul. [...]), została zwrócona do Sądu z wzmianką o niepodjęciu w terminie, zaś z widniejących na niej adnotacji wynika, że była ona awizowana w dniu 17 lutego 2017 r., a następnie powtórnie, w dniu 27 lutego 2017 r. W tym stanie rzeczy, wobec treści art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a., skuteczne doręczenie rzeczonej przesyłki nastąpiło z dniem 3 marca 2017 r. - to jest 14 dni licząc od daty pierwszego awizowania. W konsekwencji, wyznaczony w treści wezwania siedmiodniowy termin upłynął z dniem 10 marca 2017 r. W terminie tym strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymogi, o których mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 1 lutego 2017 r. skarżąca nie zachowała przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.