IV SA/Gl 924/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-09-30

Skład orzekający: Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca, pomimo wezwania, nie wykazała w sposób dostatecznie przekonujący swojej trudnej sytuacji materialnej. Nadesłana dokumentacja (decyzja o zasiłku pielęgnacyjnym) nie była wystarczająca do obiektywnej oceny stanu majątkowego, a tym samym nie spełniono wymogu z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Negatywne skutki niewykonania wezwania obciążają stronę.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M.D. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania w sprawie dodatku mieszkaniowego. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, powołując się na niskie dochody (zasiłek pielęgnacyjny) i brak majątku. Sąd wezwał stronę do wykazania swojej sytuacji materialnej, jednak skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego- w kwestii niedopuszczalności odwołania w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem złożonym w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. dnia [...] M.D. wniósł skargę na postanowienie tegoż organu z dnia [...] nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącego od pisma Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w B. nr [...] z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 16 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Pismem z dnia [...] M.D. wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 maja 2013 r. oraz o jego doręczenie wraz z uzasadnieniem. Wyrok został przesłany skarżącemu dnia [...]. Za pismem przewodnim z dnia [...] skarżący złożył do tut. Sądu urzędowy formularz PPF, w którym zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku M.D. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe a jego źródłem dochodu jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł (potwierdzony kserokopią decyzji przyznającej go). Ponadto oświadczył, iż nie posiada nieruchomości poza "spółdzielczą kawalerką o powierzchni [...] m²", żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Pismem z dnia [...] M.D. został wezwany do wykazania dochodów pozwalających na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący ponownie nadesłał jedynie kserokopię decyzji przyznającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od [...] do [...] w kwocie [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W dalszej kolejności wskazać należy, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" nakładające na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale formułujące obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 117). Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę. W tym właśnie kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Skarżący bowiem pomimo prawidłowego i precyzyjnego wezwania nie uprawdopodobnił okoliczności dotyczących swojej trudnej sytuacji materialnej ani nie udokumentował okoliczności, na które powołał się we wniosku. Fakt ten w zasadzie uniemożliwia dokonanie właściwej oceny stanu majątkowego wnioskodawcy. Nie jest bowiem możliwe obiektywne stwierdzenie, że wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Aby wykazać zasadność swojego wniosku, strona powinna przedłożyć takie dokumenty, które uprawdopodobnią, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy Stwierdzić więc przyjdzie, iż M.D. pomimo wezwania nie wykazał okoliczności przemawiających za przyznaniem mu prawa pomocy, co leżało w jego bezpośrednim interesie. Natomiast Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie zostały mu przedstawione do oceny i weryfikacji. Skarżący choć faktycznie zadeklarował brak jakichkolwiek dochodów oraz brak oszczędności, to nie udzielił odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób obecnie pokrywa koszty swojego utrzymania. Nadesłana do Sądu decyzja o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego nie może zostać potraktowana jako wyczerpujące udzielenie odpowiedzi na wezwanie Sądu. W tej sytuacji, skoro skarżący nie uzupełnił danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem z dnia [...], to nie jest możliwe obiektywne ustalenie jego aktualnego stanu majątkowego i sytuacji osobistej. Natomiast uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zatem nie sposób przyjąć aby skarżący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Tym samym wymóg wynikający z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Natomiast negatywne skutki niewykonania wezwania Sądu obciążają w całości stronę, do której wezwanie zostało skierowane. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło