IV SA/Gl 925/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., działający z upoważnienia Wójta Gminy N., przyznał A.M. zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. oraz wskazał, że zasiłek pielęgnacyjny za okres od 1 listopada 2010 r. do 31 sierpnia 2012 r. zostanie wypłacony w miesiącu wrześniu 2012 r. Jako podstawę prawną wydanej decyzji powołano m.in. art. 16 i art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji strona do wniosku z dnia 10 sierpnia 2012 r. złożyła stosowne dokumenty pozwalające na przyznanie przedmiotowego świadczenia. Od powyższej decyzji A. M. wniósł odwołanie podnosząc, że decyzja nie odnosi się do należnych od listopada 2010 r. odsetek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast w myśl art. 24 ust. 2 tej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Jednakże w sytuacji kiedy w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności (art. 24 ust. 2a ustawy) do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (art. 24 ust. 4). Następnie Kolegium na podstawie akt sprawy ustaliło, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...]r. A.M. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 grudnia 2012 r. Z orzeczenia tego wynika, że niepełnosprawność istnieje od 6 lipca 2005 r., a umiarkowany stopień niepełnosprawności datuje się od 19 listopada 2010 r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] uchylił powyższe orzeczenie w części ustalając, że niepełnosprawność istnieje od listopada 1982 r. Z kolei prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w R. zmienił zaskarżone orzeczenie i zaliczył A.M. do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz ustalił, że niepełnosprawność strony istnieje od listopada 1982 r. Mając na względzie powyższy stan faktyczny i prawny Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo przyznał zasiłek pielęgnacyjny na rzecz strony od dnia 1 listopada 2010 r., tj. od miesiąca w którym strona złożyła wniosek do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o ustalenie stopnia niepełnosprawności, do dnia 31 grudnia 2012 r., tj. do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Nadto zgodnie z § 1 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę do ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (dz. U. Nr 129, poz.1058) wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 153 zł miesięcznie. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wskazało, że brak jest podstaw prawnych do przyznania stronie odsetek za okres od listopada 2010 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A.M. nie zgodził się z powyższą decyzją. Zdaniem skarżącego, skoro "strona" obciążana jest odsetkami bez względu na przyczynę niedokonania zapłaty należności w terminie, to muszą być podstawy prawne do przyznania stronie odsetek w wypłacie należności zasiłkowej z opóźnieniem z winy urzędu (zespołów orzekających o niepełnosprawności), począwszy od listopada 2010 r. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie przywołując dotychczas prezentowana argumentację. Dodatkowo wskazał, że tylko w przypadku opieszałego działania organu I instancji mogłoby ewentualnie prowadzić do dochodzenia od tego organu odszkodowania (a nie odsetek ustawowych). Natomiast w niniejszej sprawie organ I instancji rozpoznał wniosek strony bezzwłocznie, tj. w terminie 14 dni od jego otrzymania. Natomiast organy orzekające o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego nie miały wpływu na szybkość rozpoznawania wniosku przez inne organy czy sądy uprawnione do orzekania w sprawie niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wyżej przytoczonych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organy uznały, że skarżącemu przysługuje prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w R. Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zaliczył A.M. do znacznego stopnia niepełnosprawności ustalając, że niepełnosprawność istnieje od listopada 1982 r. Natomiast przepis art. 16 ust. 2 pkt 2 z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzja spełnia zatem warunek wynikający z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie zgodnie z art. 24 ust. 2a oraz ust. 4 tej ustawy, w sytuacji kiedy w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z akt wynika, że strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 10 sierpnia 2012 r. , a więc z zachowaniem terminu trzech miesięcy o jakim mowa w art. 24 ust. 2a ustawy. Natomiast z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] r. wynika, że skarżący złożył wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w dniu 19 listopada 2010 r., zaś orzeczenie to zostało wydane do dnia 31 grudnia 2012 r. i w tej części nie zostało zmienione. Zatem prawidłowo ustalono, iż zasiłek pielęgnacyjny przysługuje skarżącemu od 1 listopada 2010 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie i w granicach prawa. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego w kwestii nienaliczenia przez orzekające organy ustawowych odsetek podzielić należy stanowisko Kolegium, że brak jest materialnoprawnych podstaw do przyznania skarżącemu odsetek. Organy państwowe związane są zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.), zgodnie z którą organy władzy publicznej działają wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. W niniejszej sprawie, wszczętej wnioskiem skarżącego o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, mają zastosowanie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i na ich podstawie wydawane jest stosowne rozstrzygnięcie. Natomiast przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych maja zastosowanie jedynie w sprawach nieuregulowanych tą ustawą. Ustawa o świadczeniach rodzinnych kwestie ustawowych odsetek za zwłokę przewiduje natomiast wyłącznie w przypadku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego, o czym stanowi jej art. 30, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Tym samym orzekające w sprawie organy realizując wspomnianą wyżej zasadę praworządności określoną w art. 6 k.p.a., nie były uprawnione w przedmiotowej sprawie do naliczenia bądź wypłacenia odsetek za zwłokę. Prawo do odsetek przysługuje bowiem wówczas, gdy prawo je ustanawia (por. uchwała Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 5 marca 2001 r. OPS 17/00 ONSA 2001/3/100). Zatem skoro przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz w zakresie nieuregulowanym tą ustawą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują ustalenia odsetek za zwłokę w przedmiocie przyznania świadczenia rodzinnego jakim jest zasiłek pielęgnacyjny, to brak jest podstaw do uwzględnienia takiego żądania. Dodatkowo natomiast można wskazać, że jakkolwiek istnieje możliwość zasądzenia odsetek od opóźnienia wypłaty należności z różnych tytułów to jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 719/07 i powołane tam orzecznictwo, publik Lex nr: 535007). W tym stanie rzeczy skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia, to na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić, co orzeczono jak w sentencji.