IV SA/Gl 927/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-04-04
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Bożena Milczek – Ciszewska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest ustalenie dochodu rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego poprzez zsumowanie rocznego dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy z dochodem uzyskanym w kolejnym roku kalendarzowym (po roku poprzedzającym okres zasiłkowy), a następnie podzielenie tej sumy przez liczbę miesięcy i liczbę członków rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawidłowe jest ustalenie dochodu rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego poprzez zsumowanie dochodu z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy z dochodem uzyskanym w kolejnym roku kalendarzowym (po roku poprzedzającym okres zasiłkowy), a następnie podzielenie tej sumy przez liczbę członków rodziny. W przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ten należy uwzględnić zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, co pozwala na ustalenie dochodu faktycznie uzyskiwanego.Stan faktyczny
Skarżąca A.S. wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego i jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spór dotyczył sposobu wyliczenia dochodu rodziny, w szczególności uwzględnienia dochodu męża skarżącej uzyskanego w 2016 r. Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniu roku bazowego oraz nieprawidłowe doliczenie dochodu męża.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Milczek – Ciszewska (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Prezydent Miasta Z. (dalej organ pierwszej instancji) decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił A.S. (dalej strona lub skarżąca) przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na N.S. oraz jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka na N.S. W uzasadnieniu wskazał, że z jego ustaleń wynika, że dochód rodziny strony wynosi 838,68 zł na osobę w rodzinie. Wyjaśnił, że przy obliczaniu dochodu rodziny uwzględnił dochód strony z tytułu umowy o pracę w "A" w kwocie 1.271,65 zł oraz dochód uzyskany przez A.S. z umowy o pracę z "B" za miesiąc luty 2016 r. w wysokości 1.244,39 zł; co daje miesięczny dochód rodziny w wysokości 2.516,04 zł. Do dochodu rodziny nie wliczono natomiast wynagrodzenia z zatrudnienia w "C" sp. z o.o. (utrata zatrudnienia) oraz zasiłku dla bezrobotnych z Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Stwierdził, że dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wobec czego odmawia się prawa do zasiłku rodzinnego i jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka.
Pełnomocnik strony w odwołaniu wniósł o uchylenie w całości tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, który - jego zdaniem - dokonał błędnej interpretacji przepisów i winien uznać, że skoro rokiem kalendarzowym okresu zasiłkowego jest rok złożenia wniosku, tj. 2016 r., to rokiem kalendarzowym poprzedzającym jest rok 2015, a nie 2014.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej organ odwoławczy lub Kolegium) decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu, prezentując ustalenia stanu faktycznego Kolegium wskazało, że strona w dniu 9 czerwca 2016 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko N.S. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. We wniosku podała, że w skład rodziny wchodzą: strona, syn N.S. i mąż A.S. Strona jest zatrudniona w "A" w Z. od 26 marca 2012 r. do nadal i w 2014 r. z tytułu zatrudnienia osiągnęła dochód w wysokości 21.338,07 zł; w tym podatek należny od dochodu wyniósł 1.209 zł, składka na ubezpieczenie społeczne wyniosła 3.108,51 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne - 1.760,81 zł. Natomiast mąż, w 2014 r. był zatrudniony w "C" sp. z o.o. w Z. od 3 marca 2014 r. do 31 marca 2014 r. i uzyskał dochód w wysokości 2.043,52 zł; w tym podatek należny wyniósł 124 zł, składki na ubezpieczenie społeczne wyniosły 295,42 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne - 144,10 zł. W 2015 r. mąż był zatrudniony w firmie "D" w Z. okresie od 15 czerwca 2015 r. do 14 września 2015 r. oraz w PHU "E" w P. w okres od 21 września 2015 r. do 24 września 2015 r. W dniu 27 stycznia 2016 r. został zatrudniony w "B" w P., a jego wynagrodzenie za luty 2016 r. wyniosło 1.738,75 zł brutto, tj. 1.244,39 zł netto.
Odnosząc się do stanu prawnego sprawy Kolegium wskazało, że jedną z przesłanek warunkujących nabycie prawa do zasiłku rodzinnego oraz do dodatków do tego zasiłku jest spełnienie kryterium dochodowego przez osobę ubiegającą się o te świadczenia, które zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm., dalej ustawa) wynosi 674 zł. Przywołując art. 3 pkt 2 ustawy Kolegium wskazało, że dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy; wyjaśniając przy tym, że w związku ze złożeniem wniosku w dniu 9 czerwca 2016 r. tym okresem zasiłkowym jest okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. (art. 3 ust. 10 ustawy). Wywiodło, że wobec tego należało zbadać wysokość dochodu rodziny za rok 2014 r., mając jednak na uwadze konieczność odliczenia dochodu utraconego z tytułu utraty zatrudnienia męża w "C" sp. z o.o. w Z., w firmie "D" w .oraz w PHU "E" w P. (art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt 23 ustawy).
Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił dochód rodziny strony w oparciu o dochód uzyskany z tytułu jej zatrudnienia w 2014 r. - pomniejszony o należny podatek, składki na ubezpieczenie społeczne i składki na ubezpieczenie zdrowotne - który wyniósł 15.259,75 zł (21.338,07 zł - 1.209 zł - 3.108,51 zł - 1.760,81 zł = 15.259,75 zł), tj. 1.271,65 zł miesięcznie (15.259,75 zł : 12 miesięcy). Do tak ustalonego dochodu rodziny za 2014 r. zasadnie doliczono uzyskany przez męża dochód za luty 2016 r. z tytułu zatrudnienia w "B" w kwocie 1.244,39 zł (art. 5 ust. 4b ustawy). Tym samym dochód rodziny strony wyniósł za 2014 r. 2.516,04 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na członka rodziny dało kwotę 838,68 zł miesięcznie i przekraczało kryterium dochodowe.
Mając na uwadze treść art. 5 ust. 3, ust. 3a, ust. 3b i ust. 3c Kolegium zbadało, czy w analizowanym przypadku znajdzie zastosowanie mechanizm "złotówka za złotówkę". Jednak w wyniku szczegółowych wyliczeń stwierdziło, że z uwagi na fakt, że różnica pomiędzy łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkiem (172,33 zł) a wysokością dochodu przekraczającego kryterium dochodowe (494,04 zł) ma wartość ujemną (- 321,71 zł) świadczenia rodzinne stronie nie przysługują.
W osobistej skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, ze względu na naruszenie art. 5 ust. 4b w zw. z art. 3 pkt 24 ustawy oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Uzasadniając zarzuty i żądania stwierdziła, że organy co prawda prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, lecz naruszyły przepisy prawa materialnego dotyczące progu dochodowości jej rodziny. Nie kwestionowała konieczności doliczenia dochodu uzyskanego przez męża z tytułu zatrudnienia podjętego w 2016 r., ale stwierdziła, że organy nieprawidłowo wyliczyły dochód przypadający na członka jej rodziny. Zdaniem skarżącej organy powinny wziąć pod uwagę okoliczność uzyskania przez jej męża dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę w lutym 2016 r., zsumować ten dochód z dochodem uzyskanym w 2014 r., podzielić tę kwotę przez 12 miesięcy, a następnie podzielić tę kwotę przez liczbę członków rodziny (3). Organy natomiast nieprawidłowo dodały uzyskany dochód do kwoty miesięcznego dochodu uzyskanego w wyniku dzielenia dochodu rodziny przez 12, a nie do całości dochodu tej rodziny. O przyznaniu świadczenia rodzinnego ma decydować rzeczywisty dochód rodziny. Skoro ustawową podstawą do przyznania świadczenia rodzinnego jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to ta zasada winna mieć zastosowanie również w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Skarżąca odwołała się do poglądów prezentowanych w wyrokach: WSA we Wrocławiu z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 522/13 i WSA w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 789/14.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w osobistej skardze strony, uzupełniając zarzuty o zarzut przyjęcia przez organy nieprawidłowego roku bazowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Na mocy art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych i stwierdził, że skarga jest niezasadna.
Spór w niniejszej sprawie koncentruje się wokół sposobu wyliczenia dochodu rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w kontekście spełnienia kryterium dochodowego przez stronę ubiegającą się o przyznanie zasiłku rodzinnego i jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka w okresie zasiłkowym 2015/2016 – w zakresie uwzględnienia dochodu uzyskanego w 2016 r. z tytułu zatrudnienia męża strony od 27 stycznia 2016 r. Skarżąca kwestionując wyliczenia organu, w wyniku których wykazane zostało przekroczenie kryterium dochodowego wywodzi, że organy powinny wziąć pod uwagę okoliczność uzyskania przez jej męża dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę w lutym 2016 r., zsumować ten dochód z dochodem uzyskanym w 2014 r., podzielić tę kwotę przez 12 miesięcy, a następnie podzielić tę kwotę przez liczbę członków rodziny (3). Organy natomiast nieprawidłowo dodały uzyskany dochód do kwoty miesięcznego dochodu uzyskanego w wyniku dzielenia dochodu rodziny przez 12, a nie do całości dochodu tej rodziny. Nadto pełnomocnik skarżącej dodatkowo zarzucił nieprawidłową identyfikację roku bazowego, podtrzymując zarzut odwołania, iż w przypadku złożenia wniosku w czerwcu 2016 r. rokiem bazowym jest rok 2015, a nie 2014 – jak przyjęły organy.
Ustosunkowując się do tego ostatniego zarzutu Sąd stwierdza, że jest on chybiony. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (między innymi rodzicom lub jednemu z rodziców dziecka), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. Dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny; a dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Przedstawione rozumienie pojęć dochód rodziny i dochód członka rodziny wynika z definicji legalnych zawartych w art. 3 pkt 2 i 2a ustawy. Natomiast w punkcie 10 tego przepisu prawnego zamieszczona została definicja ustawowa pojęcia okres zasiłkowy. Określenie to oznacza okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy Sąd stwierdza, że w przypadku, gdy strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego z dodatkiem z tytułu urodzenia dziecka w dniu 9 czerwca 2016 r., to prawo do świadczeń rodzinnych podlegało ustaleniu na okres zasiłkowy trwający od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. Z tego względu rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy jest rok 2014, a nie rok 2015. Ustawodawca nie odnosi się do roku poprzedzającego datę złożenia wniosku, lecz do roku poprzedzającego okres zasiłkowy. Zasadnie więc organy ustaliły dochód rodziny w przeliczeniu na osobę osiągnięty w 2014 r.
Zasadnie również dokonały korekty, poprzez uwzględnienie dochodu uzyskanego z tytułu zatrudnienia męża skarżącej w dniu 27 stycznia 2016 r.; doliczając dochód uzyskany w lutym 2016 r. – co nie było sporne. Sąd nie znalazł również podstaw – wbrew przekonaniu strony skarżącej - do zakwestionowania sposobu, w jaki organ odwoławczy dokonał doliczenia dochodu uzyskanego.
Sposób wyliczenia dochodu rodziny przedstawił w sposób szczegółowy Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 268/14 (dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl); nota bene uchylając wyrok, na który strona powołała się w skardze. NSA wskazał, że w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z utratą lub uzyskaniem dochodu, tj. z sytuacjami wskazanymi w art. 5 ust. 4-4b ustawy, należy po ustaleniu składu rodziny dokonać operacji matematycznych polegających na:
1) ustaleniu rocznego dochodu każdego pojedynczego członka rodziny (osiągniętych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy w rozumieniu art. 3 pkt 10),
2) podzieleniu rocznego dochodu każdego członka rodziny przez liczbę miesięcy, w których był uzyskiwany (tj. przez 12),
3) zsumowaniu przeciętnych miesięcznych dochodów wszystkich poszczególnych członków rodziny,
4) podzieleniu przez liczbę członków rodziny.
Uzyskany w efekcie tych czynności wynik należy porównać, w zależności od sytuacji, z obowiązującym kryterium dochodowym podstawowym bądź podwyższonym, którego przekroczenie zasadniczo będzie powodowało, że zasiłek rodzinny nie będzie się należał.
W art. 5 ust. 4-4b ustawy ustawodawca przewidział jednak sytuację zmian w strukturze dochodów rodziny, które winny być uwzględnione w celu ustalenia dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego. Zmiany te mogą polegać na uzyskaniu dochodu lub też na jego utracie. Definicję legalną uzyskania dochodu zawiera art. 3 pkt 24 ustawy. Zmiany polegające na uzyskaniu dochodu mogą nastąpić w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub też po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W zależności od charakteru zamian w strukturze dochodów, jak i czasu ich powstania ustawodawca przewidział różne zasady modyfikowania wysokości dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnień do zasiłku rodzinnego i dodatków do niego.
W rozpoznawanej sprawie uzyskanie dochodu nastąpiło w 2016 r., a więc po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (2014 r.) i zasady modyfikowania dochodu w takim przypadku zostaną w dalszej części wywodu szczegółowo przedstawione.
Zgodnie zatem z art. 5 ust. 4b ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2447/14 (LEX nr 2106455) w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód obejmujący kwotę miesięcznego dochodu następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty, doliczany jest do kwoty przeciętnego miesięcznego dochodu osiągniętego przez członka rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. dochodu członka rodziny. W tym wyroku akcentowano, iż w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku poprzedzającym okres zasiłkowy, przeciętny miesięczny dochód osiągnięty przez niego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy należy powiększyć o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Ustalając natomiast wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, trzeba ustalić dochód każdego z członków rodziny, następnie dochody te zsumować i podzielić przez liczbę osób w rodzinie.
Pogląd ten tutejszy Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własny. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. przywołany wyżej wyrok o sygn. akt I OSK 268/14) przyjdzie powtórzyć, że art. 5 ust. 4b ustawy został dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212) z dniem 1 stycznia 2012 r. Z uzasadnienia projektu tej ustawy (druk sejmowy Nr 3897) wynika, że "zaproponowana zmiana pozwoli na precyzyjne określenie dochodu i przyznanie świadczeń rodzinom, których faktyczny dochód nie przekracza przyjętego w ustawach kryterium dochodowego. Wykazany zostanie dochód faktycznie otrzymywany, a nie dochód zaniżony, co miało miejsce w przypadku osób, które pod koniec roku podjęły dopiero pracę (po podziale ich rocznego dochodu przez liczbę miesięcy w roku wykazywany był dochód znacznie zaniżony względem dochodu faktycznie przez nich miesięcznie otrzymywanego)". Wskazana regulacja prawna usunęła zatem istniejące wcześniej wątpliwości. Prawo do świadczeń rodzinnych ustalane jest na podstawie dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę w okresie pobierania świadczeń a nie przeciętnego dochodu uzyskiwanego w roku poprzednim, chyba że od poprzedniego roku nie zaszły zasadnicze zmiany w sytuacji dochodowej rodziny.
W judykaturze podkreślono również okoliczność, iż uzyskanie dodatkowego dochodu przez członka rodziny tylko w jedynym miesiącu nie wpływa na prawo do zasiłku rodzinnego. Z art. 5 ust. 4b ustawy wynika, że nie chodzi o dochód uzyskiwany tylko przez jeden miesiąc, doliczeniu podlega bowiem dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty. Z kolei zawarte w omawianym przepisie zastrzeżenie, zgodnie z którym dochód uzyskany po roku poprzedzającym okres świadczeniowy dolicza się do dochodu członka rodziny, pod warunkiem że jest on uzyskiwany w dniu ustalania prawa do zasiłku, zakłada doliczenie do dochodu długotrwale uzyskiwanego. Tak więc dochód uzyskany w jednym miesiącu w ogóle nie wpłynie na prawo do świadczeń rodzinnych, natomiast uzyskany na okres dłuższy, będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania (wyrok NSA o sygn. akt I OSK 2447/14 oraz wyrok NSA z 28 stycznia 2014 r., I OSK 2094/13, LEX nr 1501755; z zastrzeżeniem, że w ostatnim z przywołanych wyroków NSA wywodził w odniesieniu do świadczeń alimentacyjnych).
W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że prezentowana wyżej linia orzecznicza ukształtowała się przed zmianą ustawy, która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2016 r. (mocą ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci; Dz.U.2016.195). Jednak nowelizacja nie zmieniła istoty zasad modyfikowania dochodu w związku z uzyskaniem dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i przywołane wyżej poglądy judykatury zachowują swoją aktualność.
Odnosząc zaprezentowaną interpretację przepisów prawnych do okoliczności analizowanej sprawy Sąd stwierdza, że organ odwoławczy nie dopuścił się naruszeń przepisów prawnych, które dawałyby podstawę do usunięcia tej decyzji z obrotu prawnego; aczkolwiek nie dostrzegł opisanej w poprzednim akapicie zmiany stanu prawnego – powyższe nie miało jednak żadnego wpływu na wynik. Ma rację Kolegium stwierdzając, że zasiłek rodzinny z żądanym dodatkiem nie mógł zostać przyznany ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego; prawidłowo bowiem ustalono, że dochód w przeliczeniu na członka rodziny wyniósł 838,68 zł.
W 2014 r. dochód strony wyniósł 15.259,75 zł (po odliczeniu należnego podatku i składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne), co w układzie miesięcznym daje dochód w wysokości 1.271,65 zł. Był to dochód z tytułu nieprzerwanie trwającego zatrudnienia od 26 marca 2012 r. w "A" w Z. W przypadku dochodu skarżącej nie doszło do uzyskania dochodu po roku 2014. Przeciętny miesięczny dochód strony wyniósł 1.271,65 zł.
Dziecko małżonków S. nie uzyskało żadnego dochodu w 2014 r. (późniejsza data urodzenia); nie doszło też do uzyskania dochodu po roku 2014. Przeciętny miesięczny dochód dziecka strony wyniósł 0 zł.
Dochód męża strony w 2014 r. wyniósł 0, gdyż dochód z tytułu zatrudnienia ww. w "C" sp. z o.o. w Z. był dochodem utraconym w rozumieniu ustawy (utrata zatrudnienia – art. 3 ust. 23 lit. c ustawy). Do tego dochodu nie podlegały doliczeniu dochody uzyskane w 2015 r. z tytułu zatrudnienia w firmie "D" w Z. oraz w PHU "E" w P., gdyż w obydwu przypadkach w 2015 r. doszło do utraty zatrudnienia i dochody te nie były uzyskiwane w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Natomiast dochód męża strony z tytułu zatrudnienia od dnia 27 stycznia 2016 r. w "B" w P. jest dochodem uzyskanym w rozumieniu ustawy (uzyskanie zatrudnienia - art. 3 ust. 24 lit. c ustawy). Zgodnie z cytowanym art. 5 ust. 4b ustawy zerowy dochód męża strony należało powiększyć o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu – czyli za luty 2016 r., o kwotę 1.244,39 zł netto. Dochód z tytułu tego zatrudnienia był uzyskiwany w okresie, na który ustalane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Tym samym przeciętny miesięczny dochód tego członka rodziny wyniósł 1.244,39 zł.
Suma przeciętnych miesięcznych dochodów członków rodziny (1.271,65 zł + 0 + 1.244,39 zł) wyniosła 2.516,04 zł. Dzieląc tę kwotę przez liczbę członków rodziny uzyskuje się dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w wysokości 838,68 zł. Kwota ta przekracza kryterium dochodowe wynoszące 674 zł.
Sąd przyznał również rację organowi odwoławczemu, który prezentując – na stronach 3 i 4 zaskarżonej decyzji - szczegółowe wyliczenia wywiódł, iż zakres przekroczenia kryterium dochodowego uniemożliwił zastosowanie w tej sprawie tzw. mechanizmu "złotówka za złotówkę", przewidzianego w art. 5 ust. 3 – ust. 3 lit. c tego przepisu, gdyż różnica pomiędzy łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkiem (172,33 zł) a wysokością dochodu przekraczającego kryterium dochodowe (494,04 zł) ma wartość ujemną (- 321,71 zł).
Z powodów wyżej szczegółowo wyjaśnionych Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione; również działając z urzędu nie dopatrzył się uchybień stanowiących podstawę do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło