IV SA/Gl 93/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-06-04

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej, gdy dochodzenie świadczeń alimentacyjnych następuje od dłużnika zamieszkałego za granicą, a rozstrzygnięcie zależy od uzyskania informacji o stanie egzekucji od sądu okręgowego?
Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej jest zasadne, gdy dochodzenie świadczeń alimentacyjnych następuje od dłużnika zamieszkałego za granicą, a rozstrzygnięcie wniosku strony uzależnione jest od uzyskania informacji o stanie egzekucji od sądu okręgowego. Brak takiej informacji stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a jego rozstrzygnięcie jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na syna. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie, wskazując na brak informacji z sądu okręgowego o stanie egzekucji alimentów od ojca dziecka zamieszkałego za granicą, co stanowiło zagadnienie wstępne zgodnie z art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie w mocy. Strona wniosła skargę, zarzucając bezpodstawne zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Referent Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008r. sprawy ze skargi K. V. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę Prezydent Miasta w Ż. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień do zaliczki alimentacyjnej na D.V. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, iż strona złożyła wniosek o ustalenie uprawnień do zaliczki alimentacyjnej na syna D.V. Wskazano, iż z zaświadczenia Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] wynika, że wniosek o alimenty przeciwko Ż.V. -ojcu dziecka zamieszkałemu w S. jest nadal w sferze wyjaśnień organów s., a Sąd nie ma żadnych informacji, czy alimenty bieżące i zaległe wpływały. Organ pierwszej instancji wskazał, iż zaświadczenie to nie zawiera informacji, czy egzekucja alimentów jest skuteczna czy też nie, a jedynie informację o przekazaniu wniosku w przedmiotowej sprawie do właściwych organów s. Zaznaczono, iż brak jest informacji, czy postępowanie egzekucyjne względem ojca dziecka jest prowadzone. Organ pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86 , poz. 732 ze zm.) przypadku gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją. Z uwagi na brak informacji sądu organ pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie. Na to postanowienie strona wniosła zażalenie Wyraziła niezadowolenie z jego treści i podkreśliła, że nie rozumie potrzeby zawieszenia postępowania gdyż jej zdaniem z zaświadczenia sądu jednoznacznie wynika, że strona nie otrzymała żadnych alimentów od ojca dziecka. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym m in. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art.144 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowiło utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że K.V. wnioskiem z dnia [...] wystąpiła o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na D.V. Do wniosku strona dołączyła zaświadczenie Sądu Okręgowego w G. z dnia [...], z którego wynika, że wniosek o realizację alimentów od Ż.V. na rzecz syna D.V. został przekazany za pośrednictwem Polskiej Ambasady w B. do organu właściwego. Z zaświadczenia tego wynika, że wniosek jest w sferze wyjaśnień organów s. i Sąd nie ma informacji, aby alimenty zaległe i bieżące wpływały. Organ wskazał, iż Sąd zwrócił się do Ambasady Polskiej w B. o interwencję w sprawie, na co nie otrzymał jeszcze odpowiedzi. Podniesiono, iż organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] wezwał stronę do przedłożenia informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenia zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy, w terminie 14 od daty otrzymania pisma. Strona doręczyła organowi pierwszej instancji pismo Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia [...], z którego wynika, że Sąd Okręgowy w G. podtrzymuje treść zaświadczenia z [...]. Kolegium podkreśliło, iż zawieszenie postępowania administracyjnego jest dopuszczalne w przypadku, na który powołuje się organ I instancji. tj. w przypadku wystąpienia tzw. zagadnienia wstępnego o którym mowa w art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a.. i wyjaśniło stronie, iż zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu. Nadmieniono, iż przepisy art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej wskazują, że przypadku gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres ostatnich trzech miesięcy oraz wymaganą dokumentację. Do rozpatrzenia wniosku strony o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej niezbędna jest informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji, o wydanie której strona wystąpiła do Sądu Okręgowego w G. Z pism Sądu Okręgowego w G. wynika, że Sąd nie posiada jeszcze informacji o stanie egzekucji i oczekuje na odpowiedź z ambasady w B., a zatem zasadne zatem było zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zaliczki alimentacyjnej na D.V., albowiem rozstrzygnięcie wniosku strony uzależnione jest od wydania zaświadczenia przez sąd okręgowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na to postanowienie K.V. wskazała, iż dokonała wszelkich czynności do których była zobowiązana, aby doprowadzić do wykonania wyroku zasądzającego alimenty, a w szczególności wystąpiła do Sądu Okręgowego w G. z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Powtórzyła, iż jej zdaniem z zaświadczenia Sądu można wywnioskować, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając na uzasadnienie argumentację przytoczoną w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem, czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia też wątpliwości co do jego zgodności z powołanymi przepisami prawa. Artykuł 97 Kodeksu postępowania administracyjnego w § 1 stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105) 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony, 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Termin "zagadnienie wstępne", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., oznacza takie zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, natomiast właściwy jest inny organ administracji państwowej lub sąd. Innymi słowy "zagadnienie wstępne", zwane też kwestią wstępną lub prejudycjalną, dotyczy sytuacji kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. Przepis art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej stanowi, że w przypadku gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres ostatnich trzech miesięcy oraz wymaganą dokumentację. Do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej niezbędna jest przeto informacja sądu okręgowego o stanie egzekucji, o wydanie której skarżąca wystąpiła do Sądu Okręgowego w G. Z pism Sądu Okręgowego w G. – wbrew temu co twierdzi skarżąca – nie wynika, iż egzekucja alimentów za okres ostatnich trzech miesięcy jest bezskuteczna, lecz wynika, że Sąd nie posiada jeszcze informacji o stanie egzekucji i oczekuje na odpowiedź z ambasady w B., a zatem zasadne zatem było zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zaliczki alimentacyjnej na D.V., albowiem rozstrzygnięcie wniosku strony uzależnione jest od wydania zaświadczenia o aktualnym stanie egzekucji. Innymi słowy ponieważ ocena sytuacji rodziny i przyznanie, bądź nie przyznanie wnioskowanego świadczenia zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a mianowicie ustalenia skuteczności egzekucji alimentów za okres trzech ostatnich miesięcy, to stąd też z mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ I instancji zobligowany był do zawieszenia postępowania w sprawie. Stąd też końcowo należy stwierdzić, iż orzeczenia organów procedujących w sprawie - pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej - są prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Ponieważ w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono, ani istotnych naruszeń przepisów prawa materialnego, ani też istotnych naruszeń przepisów procesowych, przeto na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło