IV SA/Gl 93/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata dla skarżącej. W treści pisma procesowego datowanego na [...] B. G. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Z uwagi na fakt, iż wspomniane żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 23 marca 2009 r. skarżącą wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. B. G. złożyła rzeczony formularz w dniu [...] precyzując, iż zakres jej żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, lecz także zwolnienie od kosztów sądowych. W jego treści podniosła, iż utrzymuje się z [...], która nie wystarcza na zaspokojenie jej wszystkich podstawowych potrzeb życiowych oraz podkreśliła, że sprawuje regularną opiekę nad ciężko chorym synem, który przebywa w zakładzie opiekuńczo-leczniczym. Równocześnie zadeklarowała, iż posiada mieszkanie o powierzchni [...] (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu). Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Do wniosku skarżąca dołączyła "roczne obliczenie podatku przez [...]" za rok 2008, z którego wynika, iż osiągnięty w roku tym przychód z tytułu [...] wyniósł [...]. Przedłożyła także dokumenty potwierdzające wysokość należności z tytułu czynszu oraz opłat za tzw. media. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję wydaną w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym a zatem odnosi się do kwestii związanej z udzielaniem świadczeń leczniczych. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta tu więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia jej od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku B. G. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika bowiem, że nie dysponuje ona żadnymi zasobami finansowymi ani łatwym do spieniężenia majątkiem. Równocześnie osiąga niski dochód, który nie pozwala na poczynienie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności. Jedynym źródłem utrzymania jest bowiem dla niej [...] w kwocie brutto [...] (1/12 przychodu wykazanego w rocznym obliczeniu podatku przez [...] za 2008 r.), co daje netto zaledwie około [...] miesięcznie (patrz też: przekaz pocztowy dołączony do akt innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt III SA/Gl 1054/08, w zakresie której B. G. również ubiegała się o przyznanie prawa pomocy). Mając na uwadze powyższe uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze wnioskodawczyni i mogłoby jej uniemożliwić zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych. Dlatego ustanowiono dla niej adwokata, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.