IV SA/Gl 932/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. B. i Stowarzyszenia A na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej w kwestii wniosku Stowarzyszenia A o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia : oddalić wniosek Pismem z dnia [...] r. E. B. oraz Stowarzyszenie A wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Kierowania Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...]. Wraz ze skargą Stowarzyszenie A złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, iż utrzymuje się wyłącznie ze [...]. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia [...] r. Stowarzyszenie złożyło wniosek na urzędowym formularzu ,,PPPr" podając, iż jest organizacją pozarządową nie prowadzącą działalności gospodarczej, posiada majątek o wartości [...] zł, na koniec roku obrotowego [...] r. osiągnęło zysk w wysokości [...] zł. Na rachunku bankowym ma zgromadzoną kwotę [...] zł. Stowarzyszenie nie posiada majątku trwałego, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie otrzymuje dotacji państwowych i samorządowych, utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił przyznania Stowarzyszeniu prawa pomocy, uznał bowiem iż Stowarzyszenie posiada środki finansowe wystarczające na pokrycie pełnych kosztów sądowych, na które składa się jedynie kwota [...] zł. Orzeczenie zostało wydane przy uwzględnieniu faktu, iż Stowarzyszenie jest stroną skarżącą w [...] postępowaniach zawisłych przed tutejszym Sądem, więc suma wpisów we wszystkich sprawach wyniosłaby [...] zł, co jest kwotą znacznie mniejszą niż suma środków pieniężnych zgromadzona na rachunku Stowarzyszenia. Od powyższego postanowienia Stowarzyszenie A wniosło w terminie sprzeciw, w którym domagało się przyznania prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazało, iż występując w procesie działa na rzecz swoich członków i realizuje w ten sposób zadania statutowe Stowarzyszenia. Nie uzyska żadnych profitów w wyniku realizacji roszczeń będących przedmiotem niniejszego postępowania. Członków Stowarzyszenia [...] na [...] bowiem są to osoby [...], często [...], które mają [...]. Stowarzyszenie utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich, które z roku na rok maleją. Koszty jego utrzymania w [...] r. wyniosły [...] zł i Stowarzyszenie wykazało na koniec roku obrachunkowego [...] wynik finansowy. Nie jest w stanie ponieść nawet jednostkowych kosztów sądowych w kwocie [...] zł. Ponadto nie może dla załatwienia sprawy jednego członka wydawać środków finansowych wnoszonych przez kilkunastu innych członków nie mających swojego interesu w konkretnym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę, zważył co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zwanej dalej, ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Art. 245 ( 1 ppsa stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie A domagało się zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z art. 246 § 2 pkt 2 wynika, że osobie prawnej oraz jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu podmiotom, które ze względu na brak wystarczających środków finansowych nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Oznacza to przeniesienie na Skarb Państwa ciężaru finansowania powstałych w sprawie kosztów i powinno być stosowane wyjątkowo, tylko wtedy gdy zdobycie przez stronę środków na pokrycie kosztów sądowych jest obiektywnie niemożliwe. Prawo pomocy stanowi formę dofinansowania dla strony z budżetu państwa, dlatego przyznanie tego prawa jest uzależnione od spełnienia ściśle określonych w ustawie warunków. W odniesieniu do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej przyznanie prawa pomocy możliwe jest tylko gdy osoba ta nie dysponuje majątkiem, którego wartość przekraczałaby wielokrotnie wartość wpisu. Wykazanie okoliczności będących podstawą przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, co wynika z art. 246 § 2 ppsa. Mając powyższe na uwadze Sąd, po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Stowarzyszenia uznał, iż nie ma podstaw do udzielenia mu prawa pomocy. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że Stowarzyszenie posiada wolne środki finansowe, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Na koniec roku obrotowego [...] strona wykazała zysk w wysokości [...] zł, a na rachunku bankowym posiada kwotę [...] zł, co znacznie przewyższa koszty sądowe w niniejszej sprawie. Nie można jednocześnie uznać, aby Stowarzyszenie w sposób wiarygodny wykazało, iż rzeczywiście koszty jego utrzymania znacznie wzrosły, i że obecnie jego sytuacja majątkowa jest [...], strona nie przedstawiła na tą okoliczność żadnych dokumentów. Uwzględniając zasadę, iż przyznanie prawa pomocy może być przyznane tylko w przypadku obiektywnego braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Ponadto zauważyć należy, iż [...] sytuacja majątkowa członków Stowarzyszenia nie może być przyczyną przyznania prawa pomocy samemu Stowarzyszeniu. Należy bowiem odróżnić sytuację finansową Stowarzyszenia jako osoby prawnej, od sytuacji osób fizycznych będących jego członkami, która mogłaby stanowić podstawę co najwyżej do przyznania prawa pomocy dla konkretnej osoby fizycznej, nie zaś dla całego Stowarzyszenia. Mając więc na uwadze przytoczoną powyżej argumentację oraz przedstawiony stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji.