IV SA/Gl 934/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę Decyzją Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 107 § 4, art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 4, art. 5, art. 8, art. 3, art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r., Nr 105 poz. 881 z późn. zm.), odmówiono G. M. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci J. U. i K. U. oraz jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na J. U. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 - 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,- zł., a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,- zł. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Uzyskanie dochodu oznacza natomiast uzyskanie dochodu spowodowane zakończeniem urlopu wychowawczego. Organ ustalił, że z dniem [...] r. G. M. wróciła do pracy po urlopie wychowawczym i uzyskany przez nią za pierwszy pełny przepracowany miesiąc dochód potraktowano jako dochód uzyskany. W konsekwencji dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] - zł., czyli przekraczył kwotę 504,00- zł. uprawniającą do pobierania świadczeń rodzinnych. G. M. w złożonym odwołaniu domagała się ponownego rozpoznania sprawy i przyznania jej wnioskowanych świadczeń. Podniosła, iż organ uwzględnił wyłącznie zmianę jej sytuacji materialnej, bez uwzględnienia sytuacji materialnej ojca dzieci – M. U., który w ubiegłym roku otrzymał rentę za całe trzy lata. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 17 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. Nr 79, poz. 856 z 2001 r. z późn. zm.), art. 4, 5 i 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 130, poz. 903) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przytaczając przepisy prawne dotyczące zasad przyznania świadczeń rodzinnych i będące podstawą podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że obliczenia dochodu dokonane przez organ pierwszej instancji zostało dokonane prawidłowo. Podkreśliło, że w 2007 r. mężowi strony odwołującej wypłacono wyrównanie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy za okres od [...] r. do [...] r. W związku z tym miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. w roku 2007 i przekroczył kwotę uprawniającą do świadczenia rodzinnego. Wypłata wyrównania renty została bowiem zrealizowana w okresie, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Organ zważył, iż wypłacona renta należała się wprawdzie za lata poprzednie, aczkolwiek faktyczna jej wypłata nastąpiła w 2007 r., co stanowiło uzyskanie w tym roku dochodu, stosownie do treści art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach G. M. i M.U. zarzucili organowi odwołującemu nieuwzględnienie przy dokonanych obliczeniach dokumentów dotyczących pogorszenia sytuacji dochodowej M. U. Odpowiadając na skargę, Kolegium nie znalazło podstaw do jej uwzględnienia i wniosło o jej oddalenie. Wobec uzyskania informacji o zgonie G. M., potwierdzonego odpisem skróconego aktu zgonu Urzędu Stanu Cywilnego w B.(akta sądowe k - 15), postępowanie kontynuowano tylko z udziałem jej męża – M. U. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Zasady ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, ich przyznawania oraz wypłacania reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Stosownie do art. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych do świadczeń rodzinnych należy między innymi zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. W myśl natomiast art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka oraz osobie uczącej się. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 504,00- zł., zgodnie z art. 5 ust. 1 tej samej ustawy. Tym samym jednym z warunków koniecznych do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku jest spełnienie ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do jego przyznania. Z informacji znajdujących się w aktach sprawy, w tym z zaświadczeń Urzędu Skarbowego w B.wynika, że kryterium dochodowe rodziny w przeliczeniu na osobę wyniosło w roku 2007 kwotę [...] - zł. i przekroczyło kwotę określonego dla rodziny skarżącego kryterium dochodowego w wysokości [...] - zł. Kwestia sporna w niniejszej sprawie dotyczyła zasadności wliczenia przez organ do dochodu rodziny, wypłaconych skarżącemu w 2007 r. zaległych świadczeń w postaci wyrównania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, należnych mu za lata poprzednie. Skarżący podnosił zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego, że powyższa kwota nie powinna zostać zaliczona do dochodu rodziny i należy ją traktować jako dochód utracony. Odnosząc się do zarzutu skarżącego należy zważyć, iż ustalenie wysokości dochodu przez organy orzekające jest prawidłowe i dokonane w sposób zgodny z przepisami regulującymi kwestię obliczania dochodu rodziny w zakresie ustalania uprawnień do zasiłku rodzinnego, a więc ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Wbrew stanowisku skarżącego nie ma podstaw prawnych do uznania wypłaty zaległych świadczeń rentowych za dochód utracony. Utrata dochodu nie jest pojęciem uznaniowym, lecz ustawowym, w sposób jednoznaczny uregulowanym w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pod tym pojęciem należy rozumieć utratę spowodowaną uzyskaniem prawa do urlop wychowawczego, utratę prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla osób bezrobotnych, utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, utratę zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia emerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie zachodziła w niniejszej sprawie. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że pomimo faktu, iż wypłata należnych skarżącemu świadczeń miała swoją podstawę przed rokiem 2007, to jednak faktyczna ich wypłata nastąpiła w tym roku. W rezultacie skarżący uzyskał w roku 2007 dochód, o jakim mowa w art. 3 pkt 24 d ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podsumowując, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji uwzględnił obowiązujące przepisy prawa i właściwie je zinterpretował, natomiast żądania skarżącego opierające się na jego subiektywnej ocenie nie mogły zostać uwzględnione. W tym stanie sprawy, prawidłowe ustalenia, co do wysokości uzyskanego przez skarżącego w roku 2007 dochodu, świadczyły o przekroczeniu przez jego rodzinę ustawowego kryterium dochodowego warunkującego prawo do świadczeń wynikających z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wysokość różnicy pomiędzy kryterium dochodowym a uzyskanym przez skarżącego dochodem wyniosła [...] - zł. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć również na podstawie art. 134 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi również z urzędu. W związku z powyższym Sąd, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.