IV SA/Gl 937/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant referent Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., wydaną przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B., po rozpatrzeniu wniosku H. J. z dnia [...] r., odmówiono przyznania jej zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Na skutek odwołania strony decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B.w trybie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że od 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm./, która nie przewiduje świadczenia objętego wnioskiem, w związku z czym nie ma podstaw prawnych do rozpatrzenia zgłoszonego żądania. Decyzji tej wnioskodawczyni nie zaskarżyła, natomiast wystąpiła o wypłacenie jej zasiłku stałego za okres od [...] do [...] r. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. decyzją z dnia [...] r. uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazując wyjaśnienie charakteru nowego wniosku strony. W dniu [...] r. H.J. złożyła oświadczenie, że domaga się wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Zarzuciła, że dane uzyskane podczas wywiadu środowiskowego "zostały sfałszowane, przekręcone i wykorzystane niezgodnie z ich przeznaczeniem". Wobec takiego oświadczenia organ podstawowego stopnia przekazał sprawę Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B.-B., jako właściwemu do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Pismem z dnia [...] r. wymienione Kolegium wszczęło postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej jego decyzją z dnia [...] r. Po odebraniu od wnioskodawczyni dodatkowych wyjaśnień, w których podtrzymała ona swoje żądanie wznowienia postępowania, decyzją z dnia [...] r. Kolegium na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 Kpa odmówiło uchylenia swojej decyzji z dnia [...] r. Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 145 § 2 Kpa sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, co w niniejszym przypadku nie nastąpiło. Nie wystąpiły też okoliczności pozwalające na odstąpienie od tej reguły w myśl art. 145 § 2 i 3 Kpa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. J. zarzuciła, że nie wnosiła o wznowienie postępowania, lecz o wypłatę należnego jej zasiłku stałego za okres od [...] do [...] r. Jej zdaniem organy administracyjne mają obowiązek załatwienia jej sprawy niezależnie od tego, jak sformułowała ona swoje żądanie. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy swoją decyzją z dnia [...] r. ponownie wskazując na brak przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Odnośnie wypłaty zasiłku stałego Kolegium zauważyło, że strona nie zaskarżyła jego decyzji z dnia [...] r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wcześniejszych decyzji organu I instancji i przyznanie jej przedmiotowego zasiłku stałego. Zarzuty skargi niemal w całości odnoszą się do stanowiska organu I instancji zajętego w decyzji odmawiającej przyznania tego zasiłku. Skarżąca zakwestionowała też pogląd Kolegium, że wejście w życie nowej ustawy o pomocy społecznej uniemożliwiło przyznanie jej zasiłku stałego w oparciu o wniosek z dnia [...] r. powołując się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt P 15/04. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja w ostatecznym wyniku odpowiada wymogom prawa, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej /art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269/. Wobec zarzutów i wywodów skargi w pierwszej kolejności należy odnieść się do zastosowanego przez organ administracyjny trybu postępowania. W tym zakresie stanowisko organu nie budzi zastrzeżeń. Przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] r. charakter zgłoszonego przez skarżącą żądania został właściwie wyjaśniony. W szczególności skarżąca wyraźnie oświadczyła w dniu [...] r., że domaga się wznowienia postępowania i żądanie to podtrzymała na posiedzeniu w Kolegium. Uruchomienie trybu wznowieniowego było więc w pełni uzasadnione, zwłaszcza że skarżąca wskazała konkretną podstawę wznowieniową. Wprawdzie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestionowała taką kwalifikację jej żądania, jednak – po pierwsze – nie cofnęła tego żądania, a po drugie – na tym etapie nie było już możliwe przekształcenie nadzwyczajnego postępowania wznowieniowego w postępowanie zwyczajne, którego przedmiotem byłoby rozpatrzenie formułowanego też przez skarżącą wniosku o wypłatę zasiłku stałego. Kontynuowanie procedury wznowieniowej w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy było więc prawidłowe. Zauważyć przy tym wypadanie, że wydanie decyzji w przedmiocie zasiłku stałego w postępowaniu zwyczajnym nie byłoby dopuszczalne, gdyż sprawa o ten zasiłek została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] r. Co prawda decyzja ta nie zawiera rozstrzygnięcia merytorycznego, gdyż umorzyła postępowanie organu I instancji, lecz umorzenie to nie nastąpiło z powodu cofnięcia wniosku przez skarżącą, lecz z innych przyczyn, w związku z czym w pełni odnosi się do niej zasada trwałości decyzji ostatecznych /art. 16 Kpa/. Skoro więc decyzja ta rozstrzygnęła o wniosku skarżącej w przedmiocie zasiłku stałego, obejmującym też okres od [...] do [...] r. to wydanie nowej decyzji, rozstrzygającej co do istoty sprawy o tym zasiłku za wskazany okres, powodowałoby nieważność takiej decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa /por. wyrok NSA z 23.I. 1998 r., sygn. akt III SA 103/97 – OSP 1999/1/19/. Poza sporem pozostawało zaś, że decyzja Kolegium z dnia [...] r. jest prawomocna /nie została zaskarżona do sądu administracyjnego/. W rezultacie jej wzruszenie mogło nastąpić wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych. Poza wznowieniem postępowania skarżąca nie wskazała innego tego rodzaju trybu, w związku z czym Kolegium, prowadząc postępowanie na wniosek strony, musiało dostosować się do zawartego w nim /a właściwie później wyraźnie sprecyzowanego/ żądania. Co do zasady wybór trybu wznowieniowego był zatem prawidłowy. Nie można przy tym pominąć niektórych uchybień proceduralnych, jakich dopuściły się organy administracyjne. Otóż przekazanie sprawy do Kolegium przez organ podstawowego stopnia nastąpiło pismem z dnia [...] r., podczas gdy, zgodnie z art. 65 § 1 Kpa, winno to nastąpić w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Także w drodze postanowienia następuje wznowienie postępowania /art. 149 § 1 Kpa/, a Kolegium uczyniło to pismem z dnia [...] r. Błąd ten Kolegium zresztą przyznaje w odpowiedzi na skargę. W okolicznościach sprawy uchybienia te należy ocenić jako nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy /por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm./. Co zaś się tyczy samego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, to nie budzi ono jakichkolwiek zastrzeżeń. Decyzja ta utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa. Materiał sprawy ewidentnie wskazuje, że w niniejszym przypadku nie wystąpiła żadna podstawa wznowieniowa przewidziana w procedurze administracyjnej, w tym podana przez skarżącą podstawa wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Słusznie Kolegium zwróciło uwagę na wymóg stwierdzenia sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, co w tej sprawie nie miało miejsca. Nie wystąpiły też okoliczności z art. 145 § 2 i 3 Kpa. W rezultacie brak było podstaw do wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia [...] r. w trybie wznowienia postępowania. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie miały znaczenia właściwie wszystkie wywody zawarte w skardze, gdyż odnoszą się one do postępowania pierwotnego o przyznanie zasiłku stałego. Powołany w skardze wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów nowej ustawy o pomocy społecznej, w związku z czym nie mógł stanowić podstawy wznowieniowej z art. 145a Kpa. Mając powyższe na uwadze z mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji. SJ/