IV SA/Gl 939/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-12-16
Skład orzekający: Zofia Borowicz, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może w drodze decyzji administracyjnej orzekać o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości, czy też obowiązek ten powstaje z mocy prawa i podlega egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Przepis art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (oraz analogicznie art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych) nie daje podstaw do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych w podwójnej wysokości. Obowiązek ten powstaje bezpośrednio z mocy przepisu prawa i podlega egzekucji administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania i zwrotu dodatku mieszkaniowego dla B.J. (później B.L.). Po przyznaniu dodatku, organ I instancji wznowił postępowanie i nakazał zwrot nienależnie pobranej kwoty z uwagi na zatajenie dochodów męża. Kolejne decyzje organów obu instancji, w tym Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dotyczyły różnych aspektów sprawy, w tym ustalenia dochodów, prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego oraz obowiązku zwrotu świadczenia. Ostatecznie sprawa trafiła do WSA w Gliwicach, który uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ przekroczył swoje uprawnienia, orzekając o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego dodatku w drodze decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędziowie: WSA Beata Kalaga-Gajewska Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. działający z upoważnienia Rady Miejskiej w B.-B. udzielonego na mocy uchwały z dnia [...]r. przyznał B.J. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] do [...]r.
Podstawą materialnoprawną decyzji stanowił art. 39 ust. 1, art. 42 ust.1, art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 105, poz. 509), a jak wynikało z ustaleń poczynionych przez organ, wnioskodawczyni spełniała określone we wskazanych przepisach kryteria do uzyskania żądanego świadczenia.
Wskutek uzyskanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B.-B. informacji o faktycznie uzyskiwanym, a niewykazanym w deklaracji o dochodach, dodatkowym dochodzie męża wnioskodawczyni, organ postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787) wznowił postępowanie zakończone wyżej opisaną decyzją ostateczną.
W następstwie wznowienia postępowania wydana została w dniu [...]r. decyzja Nr [...], w której na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej uchylił decyzję Nr [...] z dnia [...]r. w całości i przyznał B.J. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] do [...]r.
Jednocześnie B.J. została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego w wysokości [...]zł.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, które pozwoliło na ustalenie, iż dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł przyznany został stronie w oparciu o nieprawdziwe dane zawarte w deklaracji o dochodach, bowiem nie został tam ujęty dochód męża wnioskodawczyni, L.J. z tytułu umów o dzieło w wysokości [...] zł za trzy pierwsze miesiące [...]r. Łączny zatem dochód wszystkich członków rodziny był wyższy niż uprzednio ustalono, co uzasadniało zmianę wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego i żądanie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
B.J. odwołała się od wskazanej decyzji, podnosząc, iż nie zataiła dochodów jej męża lecz w istocie nie były jej one znane. Podała, iż mimo, iż mieszka razem z mężem, żyje z nim [...] od [...] r., [...], co jest przyczyną [...]. Nie partycypuje on nadto w kosztach utrzymania mieszkania.
Z powyższych względów odwołująca wnosiła o odstąpienie organu od żądania zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego. Do odwołania zostało dołączone szereg dokumentów, między innymi sporządzone przez odwołującą zestawienie dochodów rodziny, gdzie wykazany został dochód uzyskiwany przez nią z tytułu [...], który w złożonych przez nią deklaracjach o uzyskiwanych dochodach nie był ujawniony.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Organ II instancji oceniając zebrany materiał dowodowy ustalił, iż małżonkowie J. żyją w [...],[...] i małżonkowie pozostają w [...], co może świadczyć o prawdziwości twierdzeń odwołującej, iż o fakcie dodatkowych zarobków jej męża nie posiadała żadnej wiedzy. Zdaniem organu oświadczenie męża odwołującej nie jest tu wystarczającym dowodem na przyjęcie, iż zataiła ona celowo dodatkowe dochody.
Organ zwrócił również uwagę na okoliczność wynikającą z dokumentacji dołączonej do odwołania. Z dokumentacji tej wynikało, iż odwołująca uzyskiwała dochody z [...], co nie było znane organowi I instancji w chwili wydawania decyzji z dnia [...]r., ani też po wznowieniu postępowania z dnia [...]r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. wydał w dniu [...]r. decyzję Nr [...], w której na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...]r. Nr [...] i przyznał B.J. dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] do [...]r. Jednocześnie organ zobowiązał stronę do zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego w wysokości [...]zł.
Jak wynikało z uzasadnienia opisanej decyzji w toku ponownego postępowania ustalono, iż faktyczny dochód rodziny wnioskodawczyni wyniósł [...]zł, wliczając w to dochód męża wnioskodawczyni z tytułu umów o dzieło oraz dochód wnioskodawczyni z tytułu [...]. Wyliczony w oparciu o ustalony dochód dodatek mieszkaniowy był niższy niż orzeczony decyzją uchyloną, a zatem nadwyżka ta jako nienależnie pobrane świadczenie winna była zostać zwrócona.
B.J. odwołała się również od tej decyzji organu I instancji wskazując jak poprzednio, iż nie zataiła celowo dochodów męża, a dochody jej z tytułu [...] są faktycznie znacznie niższe niż urzędowo ustalona ich wysokość.
W następstwie złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. rozpoznało sprawę i wydało decyzję Nr [...] z dnia [...]r. Decyzją tą, w oparciu o art. 151 i 138 § 2 k.p.a. i art. 39 ust. 1 oraz art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych uchylono w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na treść przepisu art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowiącego, iż organ administracji, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą. Wydając zatem decyzję kończącą postępowanie organ ujmuje w niej dwa rozstrzygnięcia – uchylenie decyzji dotychczasowej i nowe rozstrzygnięcie o istocie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, iż w zaskarżonej decyzji znalazło się natomiast jeszcze jedno rozstrzygnięcie oparte o art. 43 ust. 4 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, a zatem organ przekroczył swoje uprawnienia wynikające z możliwości orzekania w postępowaniu wznowieniowym. Rozstrzygnięcie oparte o przepis art. 43 ust. 4 wskazanej ustawy wymagało zdaniem organu II instancji odrębnego postępowania i odrębnego orzeczenia.
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. w wyniku powtórnego rozpoznania sprawy wydał w dniu [...]r. decyzję Nr [...], w której na mocy art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, w trybie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylił swoją decyzję Nr [...] z dnia [...]r. i przyznał B.J. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] do [...]r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż początkowo ustalony dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł wynikał z przedstawionych przez stronę informacji o wysokości uzyskiwanych w rodzinie dochodów. Faktycznie jednak dochody te były wyższe, co pozwala na ustalenie dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie.
Wskutek natomiast rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. uchylającego decyzję w części nakazującej stronie zwrot nienależnie pobranego świadczenie Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z treścią art. 43 ust. 4 ustawy z 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787) wznowił postępowanie w sprawie dodatku mieszkaniowego przyznanego B.J. z powodu otrzymania informacji o faktycznie uzyskiwanym a niewykazanym dochodzie rodziny.
W następstwie wznowienia postępowania, działając na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ I instancji decyzją z dnia [...]r. Nr [...] zobowiązał B.J. do zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł za okres od [...] do [...]r. Kwota [...] zł wynikała z różnicy pomiędzy dodatkiem mieszkaniowym wyliczonym w oparciu o skorygowane dane o dochodach, a dodatkiem mieszkaniowym wypłaconym wnioskodawczyni w oparciu o nieprawdziwe dane o wysokości dochodów uwzględnione w decyzji z dnia [...]r. Nr [...].
Powołując przepis art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych organ wskazał, iż strona zobligowana jest do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości.
B.J. złożyła odwołanie opisując w nim, iż skarży ona decyzje o nr: [...],[...] i [...]. W aktach przedłożonych Sądowi brak jest decyzji o numerach: [...] i [...].
W odwołaniu tym zawarła prośbę o anulowanie decyzji zobowiązującej ją do zwrotu nieprawnie pobranego dodatku mieszkaniowego powołując się na swoją trudną sytuację wywołaną nagannym postępowaniem jej męża, którego dodatkowych dochodów nie znała. Ustosunkowując się do niewykazanych w deklaracji o dochodach kwot uzyskanych z tytułu swojej [...] wskazała, iż podała je organowi w kwocie obliczonej szacunkowo, a w rzeczywistości była na skraju bankructwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. i art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych uchyliło w całości decyzję organu I instancji z dnia [...]r. Nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania nakazując organowi I instancji dokonanie nie budzących wątpliwości ustaleń co do posiadanej przez odwołującą wiedzy o dodatkowych dochodach jej męża. Powołując art. 43 ust. 4 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych organ wskazał, iż w przepisie mowa jest o nieprawdziwych danych, natomiast organ I instancji w prowadzonym postępowaniu nie wykazał, czy dane podane przez B.J. w deklaracji o dochodach jej męża były danymi nieprawdziwymi.
Drugą decyzją z tego samego dnia o numerze [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. działając na podstawie art. 138 § 2, art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych uchyliło decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Nr [...] z dnia [...]r.
Z uzasadnienia wskazanego orzeczenia wynikało, iż organ rozpatrując odwołanie B.J. w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego uznał, iż przedmiotowa decyzja łączy się integralnie z decyzją uchyloną przez organ odwoławczy, bowiem na jej podstawie organ I instancji naliczał kwotę zwrotu dodatku mieszkaniowego. Z uwagi zatem na powyższą okoliczność uznane zostało, iż wyeliminowanie decyzji o przyznaniu stronie dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł umożliwi organowi I instancji przeprowadzenie wszczętego postępowania i wydanie stosownego orzeczenia.
W następstwie wydanych przez organ odwoławczy rozstrzygnięć Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. wydał w dniu [...]r. postanowienie nr [...], w którym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) wznowił postępowanie w sprawie dodatku mieszkaniowego zakończone decyzją Nr [...] z dnia [...]r., w której przyznano stronie dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] do [...]r.
Wskutek wznowienia postępowania w sprawie organ I instancji wydał w dniu [...]r. decyzję Nr [...]. W decyzji tej w oparciu o art. 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 1, art. 6, art. 7 ust.1, ust. 5 i ust. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, w trybie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylono decyzję nr [...] z dnia [...]r. i przyznano B.J. dodatek mieszkaniowy w wysokości
[...]zł miesięcznie za okres od [...] do [...]r.
W motywach rozstrzygnięcia podano, iż przeprowadzone i zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na ustalenie, by B.J. składając deklarację o dochodach znała uzyskiwane przez swego męża dodatkowe dochody, a zatem nie zataiła ich świadomie.
W związku z powyższym organ nie uwzględnił tych dochodów do obliczenia dodatku mieszkaniowego, natomiast do ustalenia łącznego dochodu wszystkich członków rodziny wnioskodawczyni organ przyjął uzyskiwany przez wnioskodawczynię dochód z prowadzonej przez nią [...] i ustalił, iż przysługuje jej dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł.
W nawiązaniu do treści opisanej wyżej decyzji organ I instancji wydał w dniu [...]r. drugie orzeczenie, a to decyzję [...], w której na podstawie art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, w trybie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zobowiązał B.J. do zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego obliczonej za okres od [...] do [...]r. w łącznej wysokości [...]zł nakazując stronie zwrot powyższej kwoty w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Stanowisko swoje organ uzasadnił faktem podania przez stronę nieprawdziwych danych co do osiąganego przez nią dochodu.
B.J. złożyła odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...]r., decyzji Nr [...] z dnia [...]r. i decyzji [...]. Dwóch ostatnich decyzji w aktach przedłożonych Sądowi brak.
W odwołaniu tym zawarła prośbę o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Powołując się na wcześniejsze wyjaśnienia wskazała, iż nie znała wysokości dochodów męża, gdyż [...], starała się nawet o odrębne mieszkanie, a w [...]r. musiała opuścić mieszkanie ze względu na [...]. Podniosła, iż otrzymuje od niego wyłącznie [...] i dziwi się, że rozliczają ją z dochodów męża, gdy utrzymuje się wyłącznie ze swojej [...] i [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych rozpoznało odwołanie B.J. jako wniesione od decyzji Nr [...] i od decyzji [...].
Rozpoznając sprawę zakończoną decyzją [...], utrzymało w mocy orzeczenie I instancji, bowiem uznało, iż organ I instancji w sposób prawidłowy obliczył wysokość nienależnie pobranych kwot.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazano, iż do dochodu stanowiącego podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego nie wliczono dodatkowego dochodu uzyskiwanego przez męża wnioskodawczyni a oparto się na dochodach uzyskiwanych przez nią z tytułu [...], jej i jej męża [...],[...] jakie otrzymywała na wnuczkę oraz zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnym, co w okresie od [...] do [...]r. wyniosło łączną kwotę [...]zł. Przy [...] osobowej rodzinie wnioskodawczyni, dochód na jedną osobę w skali miesiąca wyniósł przeto kwotę [...]zł. Słusznie więc zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji wyliczył przysługujący wnioskodawczyni dodatek mieszkaniowy na kwotę [...]zł, a w konsekwencji kwotę do zwrotu jako nienależnie pobraną w wysokości [...]zł.
W następstwie wniesionej przez stronę skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliło swoją decyzję Nr [...] z dnia [...]r. i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. Nr [...] i nakazało organowi I instancji w ponownym postępowaniu obliczyć powtórnie kwotę nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego przy zwróceniu uwagi na właściwy miesiąc zwrotu dodatku.
Rozpoznając odwołanie B.J. w zakresie decyzji [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie, a w następstwie wniesienia przez stronę skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368), decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliło swoją decyzję Nr [...] z dnia [...]r. i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...]r. Nr [...] organu I instancji i nakazało temu organowi w ponownym postępowaniu ustalić charakter ubezpieczenia, na które opłacała składki B.J., co wynikało z przedstawionego przez nią zestawienia o dochodach. Ponadto organ II instancji nakazał w ponownym postępowaniu ustalić w jakich miesiącach wnioskodawczyni uregulowała składki i w oparciu o zebrane dowody ponownie wyliczyć kwotę dodatku mieszkaniowego.
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. wydał w dniu [...]r. postanowienie nr [...], w którym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) wznowił postępowanie w sprawie dodatku mieszkaniowego zakończone decyzją Nr [...] z dnia [...]r., w której przyznano stronie dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł miesięcznie w okresie od [...]r. do [...]r.
W następstwie wydanego postanowienia o wznowieniu postępowania organ wydał w dniu [...]r. decyzję Nr [...]. W decyzji tej w oparciu o art. 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2, art. 3 ust.2, art. 5 ust.1, art. 6, art. 7 ust.1, ust. 5 i ust. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, w trybie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylono decyzję nr [...] z dnia [...]r. i przyznano B.J. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł miesięcznie za okres od [...] do [...]r.
Z motywów orzeczenia wynikało, iż organ po ponownym obliczeniu dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię i jej rodzinę ustalił w wymaganym w deklaracji okresie wysokość dochodów uzyskiwanych przez B.J. z tytułu [...] na kwotę [...]zł a miesięczne wydatki mieszkaniowe na kwotę [...]zł, których 90 % zostało przyjęte przez organ do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego. W konsekwencji wyliczony został dodatek mieszkaniowy na [...] osobową rodzinę w kwocie [...]zł jako różnica pomiędzy wydatkami na mieszkanie a 10 % łącznego dochodu rodziny przyjętego w wysokości [...]zł miesięcznie.
Kolejną decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. orzekając na podstawie art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734), w trybie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zobowiązał B.J. do zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego w wysokości [...]zł za okres od [...] do [...]r. w terminie 14 dni od otrzymania decyzji, a kwotę nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego wyliczono posiłkując się decyzją z dnia [...]r. Nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż przyczyną uchylenia były niejasności co do stanu faktycznego uniemożliwiające utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.
Przywołując treść art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych organ II instancji wskazał, iż wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania nienależnie pobranych kwot w ich podwójnej wysokości, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem organu jednak, dokonując korekty wysokości dodatku mieszkaniowego na podstawie nowych informacji o dochodach wnioskodawczyni, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie ustalił należycie, czy należy przyjmować [...] osób czy też [...] osoby do dochodów jednego wspólnego gospodarstwa domowego strony. Materiał dowodowy zebrany w sprawie zawiera bowiem szereg informacji, z których mogłoby wynikać, iż strona i jej mąż nie prowadzą wspólnego gospodarstwa.
Nadto błędnie w opinii Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji przyjąwszy do obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego gospodarstwo [...] osobowe nie wliczył do dochodu całego gospodarstwa wynagrodzenia męża wnioskodawczyni uzyskiwanego z tytułu umów o dzieło.
Wskazując nadto na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2001 r. sygn. SA/Gd 451/99 publ. w LEX nr 46462 Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaleciło organowi I instancji zbadać czy rzeczywiście mąż strony w okresie objętym wnioskiem nie prowadził z nią wspólnego gospodarstwa domowego w świetle ustawy o dodatkach mieszkaniowych i jaką powierzchnię mieszkania zajmuje każde z małżonków w przypadku gdy istnieje [...].
Drugą decyzją Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. Nr [...] z dnia [...]r. i umorzyło postępowanie prowadzone przez organ I instancji powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 13 lutego 2002 r. sygn. II SA/Gd 1093/00 publ. OSP 2003///6/72.
Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym orzeczeniu uznał, iż art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2002 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych nie dawał podstawy do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych w podwójnej wysokości. Powyższy obowiązek bowiem zgodnie z przywołaną normą prawną powstał bezpośrednio z mocy przepisu prawa i podlegał egzekucji administracyjnej wraz z odsetkami i kosztami postępowania.
Zdaniem organu II instancji również przepis art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca
2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie stanowił podstawy do wydania decyzji administracyjnej w zakresie orzeczenia o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości, a obowiązek zwrotu powstał z mocy prawa co uczyniło decyzję wydaną w postępowaniu przed organem I instancji bezprzedmiotową.
Na skutek rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. w przedmiocie przyznania wnioskodawczyni dodatku mieszkaniowego, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. na podstawie postanowienia z dnia [...]r. Nr [...] i w oparciu o art. 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 2, art. 5 ust.1, art. 6, art. 7 ust. 1, ust. 5 i ust. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, w trybie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylił decyzję nr [...] z dnia [...]r. i przyznał B.J. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł miesięcznie za okres od [...] do [...]r.
Organ w oparciu o oświadczenie wnioskodawczyni ustalił, iż składając w [...]r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie prowadziła ona wspólnego gospodarstwa z mężem, a zajmował on w mieszkaniu o łącznej powierzchni [...]m2, najmniejszy pokój o powierzchni [...]m2.
Zgodnie z tym, do obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjęto dochody [...]-osobowego gospodarstwa domowego i 90 % ponoszonych wydatków mieszkaniowych w przeliczeniu na powierzchnię zajmowaną przez te osoby, która została ustalona na [...]m2.
W oparciu o tak obliczony dodatek mieszkaniowy w uzasadnieniu decyzji organ zawarł zobowiązanie B.J. do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł za okres od [...] do [...]r.
B.J., używając nazwiska L., odwołała się od wskazanego rozstrzygnięcia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. wskazując, iż kwota, do której zwrotu została zobowiązana zaskarżoną przez nią decyzją jest trzykrotnie wyższa niż miało to miejsce w poprzednich decyzjach wydawanych w toczącym się postępowaniu i jest to dla niej niezrozumiałe.
Wskazała również, że gdyby Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. zamiast prowadzić postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego zlecił postępowanie egzekucyjne sprawa byłaby już zakończona, a rozstrzygnięcie byłoby o wiele korzystniejsze dla niej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 39 ust. 1, art. 39a, art. 40, art. 41 ust. 1 pkt 2, art. 42 ust. 1 pkt 4, art. 43 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w to miejsce wydało orzeczenie o przyznaniu stronie dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł za okres od [...]r. do [...]r.
Organ II instancji dokonał korekty w wyliczeniu wysokości dodatku mieszkaniowego dokonanego w decyzji I instancji i przyjął do obliczenia 100 % wydatków ponoszonych na mieszkanie stwierdzając, iż dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) w § 2 ust. 2 wprowadza ograniczenie wydatków ponoszonych na lokal mieszkalny do ich 90 %.
W oparciu o tak wyliczony dodatek mieszkaniowy organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji zobowiązał odwołującą do zwrotu kwoty [...]zł tytułem nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w okresie od [...] do [...]r.
Nie godząc się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. B.L. wniosła za pośrednictwem pełnomocnika, adwokata J.S., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze tej zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżąca w okresie objętym wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego czyli w okresie od dnia [...] do dnia [...]r. nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego z mężem L.J. w rozumieniu art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, gdy w rzeczywistości takie gospodarstwo było prowadzone, skarżąca bowiem zamieszkiwała wraz z mężem i mimo, iż była z nim [...], to bieżące wydatki na dom i ich wspólne dzieci ponosili obydwoje, a zatem L.J. powinien był być wzięty pod uwagę przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego jako [...] osoba gospodarstwa domowego.
Postawiony w skardze został również zarzut obrazy przepisów postępowania polegający na niezgodności zawartego w decyzji rozstrzygnięcia z treścią uzasadnienia. Według skarżącej bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie orzekło w "petitum" decyzji o wysokości kwoty jaką strona ma zwrócić z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, a takie postanowienie zdaniem skarżącej powinno znaleźć się w zaskarżonej decyzji, gdyż uchyliła ona w całości decyzję I instancji ustalającą poprzednią kwotę, jaką strona zobowiązana była zwrócić. Ponadto według skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia znajdują się wyliczenia należnej do zwrotu kwoty w wysokości odmiennej od określonej w uchylonej decyzji organu I instancji.
W oparciu o przedstawione zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie kwoty dodatku mieszkaniowego przysługującego B.L. za okres od [...] do [...]r. w wysokości [...]zł za lokal mieszkalny o ustalonej powierzchni użytkowej [...]m2 zajmowanej przez gospodarstwo liczące [...] członków.
Nadto wniesiono w skardze o ponowne wyliczenie kwoty jaką strona winna zwrócić z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, która to kwota w wyniku zmiany kwoty należnego dodatku mieszkaniowego również powinna ulec zmianie, wskazując dodatkowo, iż powinna to być jednokrotność wyliczonej ponownie kwoty, a nie jej dwukrotność, gdyż fakt podania błędnych danych o dochodach nie był przez skarżącą zawiniony, dokonała ona sprostowania błędnych informacji, a ponadto ma trudną sytuację materialną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, a odnosząc się do zarzutów w niej zawartych wyjaśniło, iż ustalenia w zakresie prowadzenia przez skarżącą odrębnego gospodarstwa wynikają bezpośrednio z oświadczeń skarżącej oraz z protokołu spisanego z przeprowadzonej specjalnie na okoliczność ustalenia tego faktu konfrontacji pomiędzy skarżącą, a jej mężem. Organ podniósł, iż okoliczność, iż strona gospodarstwo domowe prowadziła wspólnie z mężem została wskazana dopiero na etapie skargi w sposób zresztą odmienny, niż w ciągu całego toczącego się postępowania.
Odpowiadając na zarzut uchybienia przepisom proceduralnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji zgodne było z treścią art. 138 § 1 pkt 2, bowiem orzeczono w zakresie istoty sprawy w następstwie uchylenia decyzji organu I instancji.
Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących zwrotu kwoty nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego organ wskazując na treść art. 43 ust. 4 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych zwrócił uwagę, iż należności takie podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji i przepis ten nie daje podstawy do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne wykonują wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję, o czym stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a. określając, iż decyzje lub postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego ulegają uchyleniu w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygając w granicach danej sprawy Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy.
Rozpoznając skargę złożoną przez pełnomocnika B.J.-L. Sąd nie podzielił żadnego z przedstawionych tam zarzutów. Skarga jednakże odniosła skutek z przyczyn, które zostały wzięte pod uwagę przy kontroli postępowania przez Sąd ex officio.
Jak wynika z akt spraw przedstawionych Sądowi rozstrzygnięcia wydawane w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a to decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...]r. Nr [...] i Nr [...] na skutek wniesionych od nich przez B.L. skarg były już przedmiotem orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W dniu 28 października 2003 r. bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wydał dwa postanowienia o umorzeniu postępowania (sygn.akt II SA/Ka 1962/03 i 1963/03). Przyczyną umorzenia postępowania było uwzględnienie przez organ II instancji wniesionych przez stronę skarg w całości w ramach przysługujących organowi uprawnień na mocy art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368). Rozważania swoje Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoczął przeto od kolejnych rozstrzygnięć wydanych w następstwie decyzji, które poddane już były kontroli legalności w ramach postępowania sądowoadministracyjnego.
W pierwszej kolejności poddana została analizie treść pisma skarżącej z dnia [...] roku nazwanego "oświadczeniem", a potraktowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako odwołanie od dwóch decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. – decyzji Nr [...] i [...].
Trzeba zgodzić się z poglądem, iż wobec głęboko odformalizowanej procedury administracyjnej wystarczy, jeśli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z treści rozstrzygnięcia i nie wymaga ono szczegółowego uzasadnienia (art. 128 k.p.a.), jednakże trzeba zaznaczyć, iż o tym, czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje nie nagłówek, lecz treść pisma. W treści przywołanego pisma skarżącej zawarta była wyłącznie informacja o wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniach o umorzeniu postępowania na skutek złożonych przez stronę skarg.
W związku z przedstawionymi uwagami wątpliwość Sądu wzbudziło stanowisko organu II instancji, który bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego co do rzeczywistej woli strony uznał przesłane mu informacje jako odwołanie.
Wobec faktu, iż wydane w II instancji orzeczenia nie zostały zaskarżone przez stronę w drodze skargi skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego co oznaczało, iż postępowanie odwoławcze nie zostało przeprowadzone wbrew jej woli, Wojewódzki Sąd Administracyjny potraktował powyżej wskazane uchybienie proceduralne jako nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy.
Przechodząc natomiast do oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził takie uchybienia proceduralne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę w dniu [...]r. wskazało jako podstawę materialnoprawną swego rozstrzygnięcia art. 39 ust. 1, art. 39a, art. 40, art. 41 ust. 1 pkt 2, art. 42 ust. 1 pkt 4, art. 43 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787). Jednocześnie organ powołał się na art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734), który to przepis stanowił, iż sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów.
Zwraca zatem uwagę sprzeczność wewnętrzna stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co do aktu prawnego, który miałby stanowić podstawę materialną wydanego orzeczenia. W tym miejscu na podkreślenie zasługuje okoliczność, iż rozstrzygana była w postępowaniu wznowieniowym, a istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji wydający nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. Odstępstwo od powyższej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 1984 r. I SA 86/84 publ. OSP 1985 z. 5 poz. 95 glosą J. Borkowskiego).
Nie jest również zdaniem Sądu słuszne twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż przepisy rozporządzenia wykonawczego wydanego przez Radę Ministrów w dniu 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) nie powinny mieć w sprawie zastosowania.
Ustosunkowując się natomiast do ustaleń faktycznych Sąd stwierdza, iż sprawa nie dojrzała do rozstrzygnięcia, bowiem nie został ustalony tytuł prawny męża skarżącej, L.J. do lokalu mieszkalnego położonego w B-B. przy ul. [...].
Jak wynika bowiem z prawomocnego wyroku [...] wydanego w dniu [...]r. przez Sąd Okręgowy w B.-B. (sygn.akt [...]) wobec L.J. orzeczono [...].
Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, a to wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2001 r. sygn. SA/Gd 451/99 publ. LEX nr 46462 przywołanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego nie powinna być zaliczana do powierzchni użytkowej ta część lokalu, która zajmowana jest przez innego domownika na podstawie posiadanego przez niego tytułu prawnego. Podobny pogląd zaprezentowany został w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2003 r. sygn. I SA 1288/02 publ. ONSA 2004/I/27, gdzie stwierdzono, iż przy obliczaniu normatywnej powierzchni mieszkania w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego organ jest zobowiązany uwzględnić prawomocny wyrok orzekający rozwód, w którym ustalono sposób korzystania ze wspólnego mieszkania. W obu jednak wypadkach przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego odliczenie powierzchni mieszkaniowej zajmowanej przez inną niż wnioskodawca osobę wymaga posiadania tytułu prawnego do zajmowania lokalu lub jego części.
W przypadku prawomocnego orzeczenia [...] wobec L.J. trudno jest mówić o posiadaniu przez niego tytułu prawnego do lokalu.
Istotne zatem dla sprawy byłoby ustalenie, czy pomiędzy [...] małżonkami nie została zawarta umowa cywilnoprawna stanowiąca podstawę prawną do zamieszkiwania L.J. w lokalu pomimo orzeczonej [...].
Budzące nadto wątpliwości Sądu jest wyliczenie przez organ powierzchni użytkowej lokalu przy ul. [...] w B.-B., która zajmowana być miała przez skarżącą i posłużyła jako podstawa do obliczenia dodatku mieszkaniowego.
Jeśli bowiem całkowita powierzchnia tego lokalu równa jest [...]m2, a jak wynika z oświadczenia skarżącej jej [...] mąż zajmować miał najmniejszy pokój o powierzchni [...]m2, nie jest zrozumiałe przyjęcie do obliczeń dodatku mieszkalnego powierzchni tego lokalu w wysokości [...]m2.
Wskazując na te istotne dla ostatecznego wyniku sprawy uchybienia, które stanowią naruszenie art. 7 i art. 77 a także art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż przed wydaniem ostatecznej decyzji konieczne będzie dokonanie szerszych niż dotychczasowe ustaleń w oparciu o zebrany już materiał dowodowy przy ewentualnym jego uzupełnieniu przez organ II instancji w ramach przysługujących mu uprawnień na mocy art. 136 k.p.a. uzupełnieniu, co pozwoli na zakończenie procedowania bez zbędnej zwłoki.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów przedstawionych w skardze Sąd uznał je za bezzasadne
Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż przez cały okres trwania postępowania administracyjnego skarżąca uwypuklała, iż mąż jej nie uczestniczy w kosztach utrzymania mieszkania nie mając ze skarżącą żadnego związku gospodarczego. Sugeruje to nawet treść wniosku o zwolnienie od kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zarzut zatem błędnego ustalenia stanu faktycznego co do wskazanej okoliczności nie znajduje uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.
Również za słuszne trzeba uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do braku możliwości orzekania w oparciu o zasady współżycia społecznego, co sugeruje się w skardze wnosząc o ograniczenie zobowiązania skarżącej do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego do jednokrotności tej sumy. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego powstaje z mocy prawa i nie pozostawia miejsca na wydanie organowi decyzji o charakterze uznania administracyjnego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi wskazującego na brak w "petitum" decyzji rozstrzygnięcia o wysokości kwoty jaką zwrócić ma skarżąca z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, iż kwota ta opisana została w sposób prawidłowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, bowiem przepis art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) nie daje podstaw do orzekania w drodze odrębnej decyzji administracyjnej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, a obowiązek ten, jak wskazane zostało już wcześniej powstaje z mocy art. 7 ust. 9 i podlega egzekucji administracyjnej.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania nie orzeczono, gdyż wniosku takiego skarżąca działająca przez pełnomocnika nie złożyła.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło