IV SA/Gl 940/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-10-01
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Beata Kalaga - Gajewska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zobowiązał dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, mimo wniosku o umorzenie zadłużenia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o zwrocie należności z funduszu alimentacyjnego była zgodna z prawem. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu wypłaconych świadczeń, a organ ma obowiązek wydać decyzję w tej sprawie. Wniosek o umorzenie należności powinien być rozpatrzony w odrębnym postępowaniu.Stan faktyczny
L. N. został zobowiązany decyzją Prezydenta Miasta K. do spłaty 3.150 zł z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez uprawnioną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało tę decyzję w mocy. L. N. wniósł skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak uwzględnienia jego trudnej sytuacji materialnej i wniosku o umorzenie zadłużenia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. sprawy ze skargi L. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osoby uprawnione świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. zobowiązał L. N. do spłaty należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, otrzymanych przez uprawnioną na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...]r. w łącznej kwocie 3.150 zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej wskazał, iż decyzją Nr [...] z dnia [...]r. została wypłacona kwota 3.150 zł. tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz N. K. Organ wskazał, że na poczet zadłużenia nie została wpłacona żadna kwota, a w związku z tym, strona jest zobowiązana do zwrotu w/w należności.
W odwołaniu od powyższej decyzji L.N. wniósł o rozłożenie na raty w/w zadłużenia. Wskazał, że pobiera zasiłek stały w wysokości 444 zł. oraz zasiłek okresowy w wysokości 20 zł. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i może podjąć zatrudnienie jedynie w warunkach pracy chronionej (pracy jednak nie udało mu się znaleźć). Z uwagi na trudną sytuację osobistą i materialną wniósł o umorzenie w/w należności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] r. zostały przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej — N. K. w okresie od 1.12.2011. do 31.12.2011 r. i od 1.02.2012 r. do 30.09.2012 r. w wysokości 350 zł. miesięcznie. Na mocy tej decyzji wypłacono osobie uprawnionej świadczenia w wysokości 3.150zł. (350zł. x 9 miesięcy). W piśmie z dnia 24.02.2014 r. organ I instancji poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych w okresie od 1.12.2011 r. do 31.12.2011 r. i od 1.02.2012 r. do 30.09.2012 r. Organ odwoławczy podkreślił, że dłużnik alimentacyjny na poczet w/w zobowiązania do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie dokonał żadnych wpłat. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U. nr 1 poz.7 z 2009 r. z późń. zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący został zobowiązany do zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 3.150 zł. Wobec tego, decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z prawem i zasługuje na utrzymanie w mocy. Ponadto wskazał, że złożony przez stronę w odwołaniu wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego organ pierwszej instancji powinien rozpoznać w odrębnym postępowaniu administracyjnym i wydać decyzję w tym zakresie stosownie do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, L. N. podniósł zarzut naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez brak jego zastosowania, polegający na nieuwzględnieniu całokształtu sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego, a tym samym uznanie, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zadłużenia skarżącego względem funduszu alimentacyjnego oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to; art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 77 § 1 KPA, poprzez błędne rozpatrzenie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a przez to naruszenie zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywatela i art. 107 § 1, § 3 i § 4 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a., poprzez brak wskazania uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, podczas gdy została ona wydana na skutek odwołania, a ponadto nie uwzględnia żądania skarżącego - co obliguje organ do wskazania zarówno podstawy prawnej, jak i faktycznej rozstrzygnięcia w celu realizacji zasady przekonywania. Zarzucił również naruszenie przez organ art. 12 ust. 1 K.p.a., poprzez brak jego zastosowania, polegający na wskazaniu skarżącemu konieczności ubiegania się o umorzenie przedmiotowych zobowiązań w odrębnym postępowaniu, podczas gdy sprawa powinna zostać załatwiona wnikliwie i szybko, z wykorzystaniem możliwie najprostszych środków do jej załatwienia. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie za jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej również P.p.s.a. - następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z prawem.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o zobowiązaniu skarżącego do spłaty należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez uprawnioną na podstawie decyzji z dnia [...] r. w łącznej kwocie 3.150 zł.
Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U. nr 1 poz. 7 z 2009 r. z późń. zm.).
Zgodnie zaś z cytowanym w zaskarżonej decyzji art. 27 ust. 1 tej ustawy, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami.
Natomiast na podstawie art. 27 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Cytowany przepis, w sposób jednoznaczny określa zatem, że obligatoryjne jest wydanie przez organ decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Wobec tego, decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z prawem i w konsekwencji - prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, że zasługiwała ona na utrzymanie w mocy.
Podkreślenia bowiem wymagało, że organ przeprowadził konieczne w niniejszej sprawie ustalenia, według których, na poczet zadłużenia nie została wpłacona żadna kwota, a w związku z tym, że osobie uprawnionej wypłacono kwotę 3.150 zł. – prawidłowo zobowiązano skarżącego do zwrotu wymienionej należności.
Ponadto dodać należało, że – jak trafnie podkreślił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji - złożony przez skarżącego w odwołaniu wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, organ pierwszej instancji powinien rozpoznać w odrębnym postępowaniu administracyjnym i wydać decyzję w tym zakresie stosownie do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Zarzuty skargi w zakresie naruszenia przez organ art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez brak jego zastosowania w niniejszym postępowaniu, nie mogły zatem zostać uwzględnione. Wbrew bowiem błędnemu przekonaniu skarżącego, kwestia umorzenia jego zadłużenia względem funduszu alimentacyjnego, może być przedmiotem odrębnego postępowania.
W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji.
W niniejszej sprawie nie zostały naruszone – wymienione w skardze - przepisy prawa materialnego, ani też przepisy postępowania administracyjnego.
Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Wobec wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcia uznać należało za prawidłowe.
Z uwagi na to, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie zatem z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło