IV SA/Gl 941/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego, w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata dla skarżącej; W treści skargi z dnia [...], A. G. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wywodząc, iż ze względu na brak wiedzy prawniczej nie jest w stanie samodzielnie bronić swoich interesów. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 10 grudnia 2008 r. skarżącą wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. A. G. złożyła rzeczony formularz w dniu [...] precyzując, iż zakres jej żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego a także zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie oświadczyła, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Podała również, iż nie osiąga jakiegokolwiek dochodu i pozostaje na utrzymaniu [...], który udziela jej schronienia w swym mieszkaniu. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Na wstępie należy podnieść, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję wydaną w przedmiocie zasiłku stałego, będącego jednym ze świadczeń wymienionych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 54, poz. 593 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia wyżej wymienionej z obowiązku ich uiszczenia było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku A. G. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że wymóg ten został w sprawie zachowany. Z oświadczeń zawartych we wniosku oraz z akt administracyjnych niniejszej sprawy (patrz: kwestionariusz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...]) wynika bowiem, że nie posiada ona jakiegokolwiek majątku, nie osiąga żadnego dochodu, jest osobą [...] i pozostaje na wyłącznym utrzymaniu [...]. Zważywszy powyższe uznano, iż pozyskanie środków niezbędnych na opłacenie kosztów związanych z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika znacznie przekracza możliwości płatnicze strony. W tym miejscu należy odnotować, że analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, iż w sprawie istnieją pewne wątpliwości co do rzeczywistego stanu rodzinnego wyżej wymienionej a w szczególności co do tego, czy pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym ze [...], u którego zamieszkuje (J. M.) a także w zakresie świadczenia przez nią pracy (bez zawarcia stosownej umowy) na prowadzonym przez tę osobę [...]. Trzeba jednak podkreślić, że wspomniane zagadnienia stanowią w niniejszej sprawie istotę sporu sądowoadministracyjnego. Przedmiotem skargi jest bowiem decyzja, mocą której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o uchyleniu wcześniejszej decyzji przyznającej stronie zasiłek stały. Przyczyną uchylenia decyzji o przyznaniu spornego świadczenia było tu właśnie ustalenie okoliczności, o których mowa wyżej. Kwestia ta podlegać będzie więc ocenie Sądu, który rozstrzygnie ją wydając w sprawie stosowny wyrok. W tym stanie rzeczy, rozpoznając niniejszy wniosek, ocenę stanu majątkowego skarżącej oparto na jej oświadczeniach, w których podaje ona, że nie prowadzi ze [...] wspólnego gospodarstwa i nie świadczy na jego rzecz pracy. Odstąpiono natomiast od weryfikacji tych oświadczeń. Dokonanie analizy omawianych zagadnień już na etapie postępowania wpadkowego prowadzonego w zakresie prawa pomocy przez referendarza sądowego nie byłoby bowiem w tej sytuacji zasadne gdyż wiązałoby się z ryzykiem powstania niedopuszczalnego przedsądu. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności ustanowiono dla skarżącej adwokata działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.