IV SA/Gl 943/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-05-17

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest objęty zwolnieniem z mocy prawa od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, może jednocześnie domagać się ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który z mocy prawa jest zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, może nadal domagać się ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy. Analiza sytuacji materialnej skarżącego wykazała, że jego dochody (emerytura i dodatek mieszkaniowy) są niewystarczające do pokrycia kosztów utrzymania i opłat związanych z lokalem, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący A.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał na trudną sytuację materialną, niskie dochody z emerytury i dodatku mieszkaniowego, a także wysokie koszty utrzymania lokalu. Sąd stwierdził, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, ale uznał, że jego sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu; W dniu 5 kwietnia 2016 r. A.W. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację materialną oraz na konieczność udziału w postępowaniu profesjonalnego pełnomocnika, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego przez Sąd w dniu 5 kwietnia 2016 r. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie i posiada mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 37 m2. Nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości, jak również zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł utrzymując się z emerytury, w kwocie netto 391,91 zł oraz z dodatku mieszkaniowego (240 zł). Następnie, odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 8 kwietnia 2016 r.) skarżący nadesłał przekaz pocztowy potwierdzający wysokość emerytury pobranej przezeń za kwiecień 2016 r., w kwocie netto (do wypłaty) 392,74 zł, decyzję o przyznaniu mu dodatku mieszkaniowego, w kwocie 240,75 zł, oraz dokumenty potwierdzające rozmiar opłat związanych z zamieszkiwanym lokalem. Nadto przedłożył pismo procesowe datowane na 19 kwietnia 2016 r., gdzie ponownie zaprezentował swoją trudną sytuację zaznaczając między innymi, iż z uwagi na zaległości płatnicze odcięto mu dopływ gazu do mieszkania oraz wywodząc, że nie stać go na wykupienie potrzebnych lekarstw. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna rozstrzygająca o odmowie przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej. W rezultacie, wnioskodawca jest w tej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 6 kwietnia 2016 r. - karta nr 29 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku A.W. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, zaś nadesłane przezeń dokumenty źródłowe potwierdzają, że utrzymuje się z emerytury oraz dodatku mieszkaniowego, otrzymując w tych ramach ogółem kwotę netto wynoszącą zaledwie 633,49 zł. Zważywszy przy tym rozmiar obciążających go kosztów związanych z zamieszkiwanym lokalem, do czego należy wszak doliczyć niezbędne wydatki na wyżywienie i zakup środków czystości uznano, że nie jest on w stanie dokonać w zasadzie jakichkolwiek oszczędności, bez uszczerbku dla swoich koniecznych potrzeb życiowych. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło