IV SA/Gl 947/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant referent – stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi S.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz K. na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 489 ze zm.) odmówił S.D. umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym: D., D. i M.D., za okres od 1 października 2013 r. do 30 września 2014 r., w kwocie 8100 zł wraz z odsetkami za opóźnienie. W motywach decyzji wskazano, że strona została zobowiązana do zwrotu wymienionych należności decyzją z dnia [...] r. Wnioskodawca wystąpił o umorzenie należności pismem z 30 marca 2017 r., w którym powoływał się na swój pobyt w zakładzie karnym, brak zatrudnienia oraz stan zdrowia. Organ orzekający ustalił, że kara pozbawienia wolności kończy się dla wnioskodawcy w dniu 12 czerwca 2017 r. Z uwagi na problemy zdrowotne ma on ograniczone możliwości podjęcia zatrudnienia w jednostce penitencjarnej, jednakże brak zatrudnienia nie przemawia za umorzeniem należności, które są konsekwencją wcześniejszego uchylania się od obowiązku alimentacyjnego. Według orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, obowiązującym do 30 czerwca 2018 r., wnioskodawca może podjąć zatrudnienie w zakładach pracy chronionej. Może zatem poszerzyć swoje kwalifikacje zawodowe i dołożyć wszelkich starań celem podjęcia zatrudnienia i wywiązania się z ciążących na nim obowiązków. Nie jest w każdym razie wykluczona możliwość poprawy jego sytuacji finansowej po opuszczeniu zakładu karnego. Zwracając uwagę na charakter obowiązku alimentacyjnego organ działając w ramach uznania administracyjnego nie dopatrzył się przesłanek do uwzględnienia wniosku o umorzenie przedmiotowych należności. W odwołaniu wnioskodawca wskazał, że jego niepełnosprawność trwa od końca 2005 r. i jest stwierdzona kolejnymi orzeczeniami komisji lekarskich. Zarzucił, że nie jest mu udzielone wsparcie przewidziane w tych orzeczeniach i nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Jego zdaniem obciążenie kosztami utrzymania dzieci powinno obejmować także ich matkę. Zadeklarował gotowość spłaty zadłużenia w jakimś stopniu, a domaga się jedynie częściowego umorzenia należności. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, podzielając w całości jej ustalenia i wnioski. Dodatkowo Kolegium ustaliło, że skarżący został zwolniony z zakładu karnego [...] r. i przy zwolnieniu wypłacono mu 4.091,69 zł. Skarżący zarejestrował się jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Mieszka razem z matką, a łączny dochód rodziny wynosi 1328,43 zł i przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej. W trakcie wywiadu skarżący został poinformowany o możliwości podjęcia pracy w A w K., lecz z możliwości tej nie skorzystał. W świetle tych okoliczności Kolegium stwierdziło brak szczególnych powodów do zastosowania wobec skarżącego wnioskowanej przez niego ulgi w spłacie należności alimentacyjnych. W szczególności Kolegium nie dopatrzyło się w stanowisku I instancji przekroczenia granic uznania administracyjnego, zwłaszcza wobec realnych możliwości zarobkowych skarżącego, nie będącego w podeszłym wieku. Wobec zarzutów odwołania Kolegium zauważyło, że wysokość obowiązku alimentacyjnego jest ustalona przez sąd powszechny. Przewidziana natomiast w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów możliwość udzielenia, na wniosek dłużnika alimentacyjnego, ulgi w spłacie należności wypłaconych tytułem świadczeń alimentacyjnych, stanowi wyjątek od zasady obowiązku zwrotu tych należności. W okolicznościach sprawy Kolegium podzieliło stanowisko organu podstawowego stopnia o braku podstaw do uwzględnienia wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S.D. zarzucił, że nie nadaje się do żadnej pracy, jego stan zdrowia od 2005 r. się pogorszył. Jego mama jest w podeszłym wieku i potrzebuje pomocy. Natomiast jej renta nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich potrzeb, zwłaszcza że zamieszkały przez nich dom jest w fatalnym stanie i wymaga remontu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W istocie nie formułuje ona wobec zaskarżonej decyzji żadnych zarzutów natury prawnej, a więc mogących stanowić podstawę oceny legalności tej decyzji. Tymczasem zgodnie z art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej odbywa się wyłącznie pod względem zgodności z prawem. Skarżący przytacza jedynie niektóre okoliczności faktyczne, które zasadniczo objęte są ustaleniami organów obu instancji, aczkolwiek wydźwięk tych ustaleń nie pokrywa się z intencjami skargi. Mianowicie organy powołały się na dowody wskazujące na możliwość wykonywania przez skarżącego pracy zarobkowej. W tym zakresie nie można podzielić twierdzenia skarżącego, że nie nadaje się do żądnej pracy. Przeczy temu treść orzeczenia o niepełnosprawności, jak i samo zachowanie skarżącego. Skoro zarejestrował się jako osoba bezrobotna, to tym samym wyraził gotowość do pracy i potwierdził zdolność do jej podjęcia. Mając również na uwadze jego wiek, organy miały pełne podstawy do ustalenia, że skarżący dysponuje możliwościami poprawy swojej sytuacji materialnej i podjęcia spłaty obciążających go należności alimentacyjnych. Chybione są również wywody skarżącego dotyczące stanu zdrowia jego matki i stanu technicznego domu mieszkalnego. Jego dotychczasowe postępowanie, związane nawet z popełnieniem przestępstwa, nie wskazuje, by rzeczywiście troszczył się o istotne sprawy życia rodzinnego. Okoliczności te nie mogą zatem stanowić argumentu podważającego prawidłowość rozstrzygnięcia organów administracyjnych. Jak się podkreśla przy tym w orzecznictwie, sama sytuacja materialna, w tym także duże zadłużenie, nie może samo w sobie przesądzać za zasadnością umorzenia należności wypłaconych osobom uprawnionym (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3474/15, zbiór Lex nr 2406441). W końcu należy podkreślić uznaniowy charakter rozstrzygnięcia organu meriti, na co słusznie zwróciło już uwagę Kolegium. Uznaniowość ta ma także konsekwencje w zakresie kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. W ramach uznania administracyjnego organy mają bowiem pewien luz decyzyjny co do wyboru merytorycznego rozstrzygnięcia. Jeżeli zatem sprawa zostanie przez nie należycie wyjaśniona, ustalone zostaną istotne elementy stanu faktycznego, mające odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a podjęta decyzja będzie logicznym następstwem tych ustaleń odniesionym do przesłanek ustawowych, to podważenie tej decyzji w toku sądowej kontroli należy uznać za nieuprawnione. Taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie, w której organy poczyniły ustalenia, które – jak już wcześniej podniesiono – w istocie nie zostały podważone przez skarżącego. W ich świetle organy miały usprawiedliwione przesłanki do przyjęcia, że wniosek skarżącego o częściowe umorzenie przedmiotowych należności nie zasługiwał na uwzględnienie na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zauważyć można, że wyrokiem tut. Sądu z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 949/17 także została oddalona skarga tego samego skarżącego na decyzję odmawiającą umorzenia omawianych należności, przypadających za inny okres wypłacanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Okoliczności faktyczne tamtej sprawy były zasadniczo zabieżne ze stanem faktycznym niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. ec