IV SA/Gl 948/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-11-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego jest uzasadnione, gdy skarżąca uprawdopodobniła brak środków na spłatę, ale nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją wyjątkową, wymagającą wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sama trudna sytuacja finansowa skarżącej i brak środków na spłatę należności nie stanowi samoistnej przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej, zwłaszcza gdy obowiązek ma charakter odwracalny (zwrot świadczenia w przypadku uwzględnienia skargi) i istnieją mechanizmy prawne łagodzące skutki egzekucji (np. rozłożenie na raty, kwoty wolne od egzekucji).Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji zobowiązującą ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego. W trakcie postępowania skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując swoją trudną sytuacją finansową (brak dochodów i oszczędności), co może spowodować znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Odmówić wstrzymania wykonania decyzji Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...]
Pismem z dnia 14 września 2012 r. B.R. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Wojewody [...], nr [...] z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji zobowiązującą skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego za okres od dnia 15 marca 2010 r. do dnia 14 września 2010 r. w kwocie 5.295,80 zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 12 października 2012 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji w całości z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że skarżąca jest osobą bezrobotną nie posiada aktualnie żadnych dochodów, nie ma również żadnych oszczędności. Zaznaczono, że konsekwencje egzekucji kwoty 5.304,60 zł mogą być trudne do odwrócenia zarówno dla skarżącej, jak i jej rodziny pozbawi bowiem skarżącą płynności finansowej i uniemożliwi pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z życiem codziennym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Zgodnie z przedstawioną regulacją prawną wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Zastosowanie wstrzymania wykonania skarżonego aktu może zatem nastąpić jedynie wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające zastosowanie tej czynności procesowej.
Sąd wydając orzeczenie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winien oprzeć swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy w zakresie zbadania zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania. Konieczność natomiast uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W niniejszej sprawie nie można się dopatrzeć ewentualnych zagrożeń uzasadniających dopuszczalność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zawiera uzasadnienie, jednakże okoliczności wskazane przez skarżącą nie mogą stanowić podstawy jego uwzględnienia. Sąd uznał, że skarżąca uprawdopodobniła, że obecnie nie posiada środków niezbędnych na spłatę całości należności objętej decyzją jednakże nie może to przesądzać o zasadności jej wniosku, a zatem uzasadniać przyjęcia, że wykonie decyzji spowoduje powstanie po jej stronie znacznej szkody, czy niebezpieczeństwa wywołania trudnych do odwrócenia skutków.
Zaznaczyć bowiem przyjdzie, że argumenty powołane we wniosku mogą być podnoszone w toku postępowania egzekucyjnego, nie uzasadniają natomiast wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nawet jeżeli w istocie dojdzie do egzekucji wskazanej kwoty to fakt ten nie pozbawia skarżącej możliwości wnoszenia o rozłożenie na raty dochodzonych należności lub odroczenia terminu ich płatności.
Należy również podkreślić, że skarżona decyzja, której wstrzymania domaga się skarżąca zobowiązuje ją do zwrotu świadczeń o charakterze pieniężnym. W razie więc uwzględnienia skargi organ administracji będzie zobowiązany do przywrócenia stanu poprzedniego, a zatem do zwrotu uiszczonych należności. Obowiązek nałożony na skarżącą ma więc charakter odwracalny, a co się z tym wiąże trudno mówić o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto wbrew argumentacji zawartej w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie ewentualna egzekucja administracja należności wskazanej w decyzji nie pozbawi jej ani jej rodziny środków niezbędnych do życia bowiem przepisy postępowania egzekucyjnego wprowadzają kwoty wolne od egzekucji. Dodatkowo jak podkreśla się w orzecznictwie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji winny dotyczyć takiej szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, czy nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004). Trudna sytuacja finansowa strony nie może stanowić samoistnej przesłanki udzielenia przez Sąd ochrony tymczasowej.
Wobec powyższego nie można stwierdzić zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z art. 61 P.p.s.a. nie wykazano bowiem, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do usunięcia skutków.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 61 § 1, § 3, § 4 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło