IV SA/Gl 95/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-09-30

Skład orzekający: Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, która jest sprawą z zakresu pomocy społecznej, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a tym samym postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawy dotyczące dodatku mieszkaniowego należą do szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, strona skarżąca w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy prawa. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Ponadto, sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, co uzasadniało przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie na podstawie art. 246 §1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący J. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą dodatku mieszkaniowego. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną i rodzinną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata dla skarżącego. Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] nr [...]. W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło skargę kasacyjną od przywołanego wyżej orzeczenia Sądu. Z kolei skarżący w dniu [...] złożył wniosek o uzupełnienie tego wyroku. Następnie, to jest w dniu [...] J. H. nadał do Sądu pismo procesowe datowane na [...], w którym zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wraz z rzeczonym pismem nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni [...] m2 oraz, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych. Jego małżonka jest natomiast właścicielką działki o powierzchni [...] m2 zabudowanej budynkiem gospodarczym. Miesięczny dochód brutto rodziny skarżącego zadeklarowany został w kwocie [...] zł, stanowiącej sumę pobieranej przezeń [...] ([...]zł) oraz [...] jego małżonki ([...]zł). Następnie, to jest w dniu [...] J. H., w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] przedłożył pismo procesowe, w którym wyszczególnił miesięczne koszty utrzymania jego rodziny a także kopie przekazów pocztowych dokumentujące wysokość swej [...] i [...] małżonki oraz dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość opłat za zużycie prądu i gazu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję wydaną w zakresie dodatku mieszkaniowego. Cel, charakter i grono adresatów omawianego świadczenia nie budzi przy tym wątpliwości, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do wniosku J. H. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został w sprawie zachowany. Z oświadczeń zawartych we wniosku oraz z nadesłanych przez J. H. dokumentów źródłowych wynika bowiem, że dochód netto jego dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł (patrz: nadesłane przekazy pocztowe dokumentujące wysokość [...] skarżącego i [...] jego małżonki), co w przeliczeniu na jedną osobę daje zaledwie [...] zł. Nie budzi zaś wątpliwości, że dochód w tej wysokości, uwzględniwszy rozmiar miesięcznych kosztów utrzymania jego rodziny (vide: pismo procesowe z dnia [...]) w zasadzie wyklucza poczynienie przezeń oszczędności mogących wystarczyć na sfinansowanie wydatków związanych z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika. Równocześnie wnioskujący nie posiada majątku, który mógłby zostać w tym celu łatwo i szybko spieniężony. Mając na względzie powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że poniesienie pełnych kosztów związanych z niniejszym postępowaniem przekracza jego możliwości płatnicze. Dlatego, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. ustanowiono dla niego adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło