IV SA/Gl 95/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-10-10

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kozicka, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku okresowego z powodu braku współpracy wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym w zakresie przedstawienia pełnej informacji o sytuacji majątkowej jest zgodna z prawem, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku okresowego z powodu braku współpracy wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym w zakresie przedstawienia pełnej informacji o sytuacji majątkowej jest zgodna z prawem, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe. Brak współdziałania, rozumiany również jako powstrzymywanie się od rzetelnego przedstawienia sytuacji majątkowej, stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia na mocy art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. ubiegał się o zasiłek okresowy. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak współpracy skarżącego z pracownikiem socjalnym w celu ustalenia jego sytuacji materialnej, w szczególności odmowę przedstawienia informacji o otrzymanych wyrównaniach świadczenia rehabilitacyjnego z ZUS. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym. Skarżący w skardze do WSA zarzucił naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej i k.p.a., kwestionując uznanie jego zachowania za brak współpracy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. odmówił S. P. przyznania zasiłku okresowego. Z uzasadnienia wynika, że odmowa nastąpiła ze względu brak współpracy z pracownikiem socjalnym w celu zebrania całego materiału dowodowego i ustalenia stany faktycznego sytuacji materialnej rodziny. Odwołując się od tej decyzji S. P. wyraził niezadowolenie z orzeczenia organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie zasady szybkości postępowania, zasady uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania do obywateli. Strona podnosiła, iż nie zgadza się z zarzutem braku współpracy z pracownikiem socjalnym. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając m.in. na podstawie art. 38, art 11 ust. 2, art. 107 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.), art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016r. poz. 23) orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z treścią art.38 ust. 1 pkt 1-2 cytowanej ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zgodnie z treścią art.38 ust.2 cytowanej ustawy, zasiłek okresowy ustala się: w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Jest to maksymalna wysokość zasiłku okresowego w przypadku, gdy świadczeniobiorcą jest rodzina. Natomiast w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Organ zaznaczył, iż jedną z przesłanek od których zależy przyznanie zasiłku jest kryterium dochodowe, które w przypadku osoby samotnie gospodarującej, nie może przekroczyć 634zł; natomiast w przypadku osoby w rodzinie dochód nie może przekroczyć 514zł. Nadto Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 4 w/w ustawy: "Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej." Zgodnie zaś z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Organ nadmienił, iż zgodnie z art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że S.P wnioskiem z dnia 16 września 2016 r. zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że strona prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wraz z synem. Strona posiada lekki stopień niepełnosprawności ważny do dnia 31 lipca 2018 r., jest częściowo niezdolna do pracy do dnia 31 stycznia 2017 r. Dochód rodziny strony stanowi renta inwalidzka w wysokości 702,01 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 118 zł. Stąd też dochód na osobę w rodzinie wynosi 410 zł i nie przekracza kryterium dochodowego. Z analizy materiału dowodowego wynika, że S.P złożył oświadczenie, w którym zaznaczył, że nie będzie się ustosunkowywał do otrzymanych wyrównań świadczenia rehabilitacyjnego z ZUS, gdyż były to kwoty zaległe. Uniemożliwiło to organowi I instancji ustalenie, czy istnieje możliwość, by z posiadanych środków Strona mogła sama zaspokoić zgłaszane potrzeby. Kolegium nadmieniło, iż organ I instancji podjął czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i otrzymał z ZUS informację, że S.P dysponował wyrównaniem świadczenia rehabilitacyjnego wypłaconego w wysokości 23.405,29 zł oraz wyrównaniem świadczenia rentownego w wysokości 4820,88zł. W tej sytuacji organ I instancji uznał zachowanie strony jako brak współpracy z pracownikiem socjalnym oraz odmowę złożenia wymaganego oświadczenia podczas wywiadu środowiskowego. Stwierdził, iż nie ma możliwości prawidłowego ustalenia sytuacji materialnej rodziny S.P, a zachowanie strony wskazuje na brak współpracy z pracownikiem socjalnym. Kolegium wskazało, że przepisy ustawy o pomocy społecznej wprost określają sytuacje, w których organ ma prawo odmówić przyznania świadczenia, pomimo iż zachodzą ustawowe przesłanki uzasadniające przyznanie takiego świadczenia. Przepisem takim jest m.in. art. 11 ust. 2 w/w ustawy. W świetle tego przepisu podstawę do odmowy przyznania świadczenia mogą stanowić m.in. brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Kolegium podkreśliło, że brak współdziałania zachodzi nie tylko wówczas, gdy wnioskodawca odmawia jakiegokolwiek kontaktu z pracownikiem socjalnym, ale również wówczas, gdy wprawdzie utrzymuje on taki kontakt, ale powstrzymuje się od wszechstronnego, rzetelnego przedstawienia pracownikowi socjalnemu swojej sytuacji majątkowej, a także gdy nie informuje o próbach samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji. Wiąże się to bezpośrednio z obowiązkiem przedstawiania organowi rzetelnych i wyczerpujących informacji o aktualnej sytuacji materialnej, wynikającym przez analogię z przepisu art. 98 ustawy, który stanowi, że przedstawienie m.in. nieprawdziwych informacji stanowi przesłankę zwrotu pobranego na ich podstawie świadczenia, a także z obowiązkiem informowania organu o każdej zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, stanowiącej podstawę do przyznania świadczeń (art. 109 ustawy) i z obowiązkiem złożenia - na żądanie pracownika socjalnego -oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym (art. 107 ust. 5). O ile więc organ ustali, że osoba ubiegająca się o pomoc świadomie i celowo uchyla się od współpracy z organem, organ uprawniony jest odmówić przyznania świadczenia, chociażby wnioskodawca spełniał inne kryteria określone w ustawie. Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że konstrukcja przepisu art. 11 ust. 2 ustawy oparta jest na uznaniu administracyjnym, które oznacza przyznanie organowi administracji pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. Przy tym organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy, (wyrok NSA W-wa z dnia 2013.11.08 sygnatura akt II OSK 1291/12 LEX nr 1421792). Zdaniem Kolegium zachowanie S.P wskazuje na brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, nie wykorzystywanie własnych możliwości oraz odmawia rzetelnego przedstawienia pracownikowi socjalnemu swojej sytuacji majątkowej, co wskazuje na wystąpienie przesłanek zawartych w art. 11 ust 2 oraz art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. W opinii Kolegium, w przedmiotowej sprawie organ I instancji przeprowadził należycie postępowanie wyjaśniające, wezwał wszystkich członków rodziny aby złożyli zeznania do protokołu. Swoje stanowisko umotywował w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które oparł na przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym oraz sporządzonych notatkach, protokołach i oświadczeniach. Stąd też, w ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej, a odmowa przyznania pomocy nie narusza granic swobodnego uznania, zatem może ostać się w obrocie prawnym, zaś materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy potwierdza ustalenia organu I instancji zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. które zobowiązują organ do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny zgodnie ze swobodną oceną dowodów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący S.P wyraził niezadowolenie z treści skarżonej decyzji. Zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, polegające na uznaniu, że skarżący nie wypełnił swojego obowiązku współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej; art. 39 w zw z art. 2 ust. 1, art. 7, art. 8 ustawy o pomocy społecznej, polegające na nieprzyznaniu zasiłku celowego w sytuacji, w której skarżący spełnił wymogi stawiane dla osoby ubiegającej się o zasiłek; art. 9 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o obowiązku współdziałania z organami i prawnymi konsekwencjami nie wywiązania się z niego, w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.p.s. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i oparcie się wyłącznie na twierdzeniach organu I instancji. Odnosząc się do spornej sytuacji, z której organ I instancji wywiódł brak współpracy Skarżący podkreślił, iż jego zachowanie nie może zostać uznane za brak współpracy. Zaznaczył, że odmówił złożenia oświadczenia o wysokości otrzymanych skumulowanych świadczeń z ZUS, gdyż wiedział, że zgodnie z u.p.s. wyrównanie świadczeń nie jest wliczane do dochodu. Z tego powodu nie sądził, że brak złożenia tego oświadczenia będzie poczytywany jako brak współdziałania z pracownikiem socjalnym. Ponadto skarżący przedstawił okoliczności sprawy, akcentując, że nikt z MOPS nie twierdził, że wyrównanie renty ma wpływ na przyznanie wnioskowanego zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. W dalszej kolejności wskazać należy, że świadczenia dla osób wymagających wsparcia ze strony pomocy społecznej podlegają regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przy czym skarżący wystąpił do organów pomocy społecznej z wnioskiem o przyznanie zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 38 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego , w przypadku rodziny – rodzinie której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 2). Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 3). Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (ust. 4). Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (ust. 5). Zgodnie z treścią art. 2 i 3 wyżej wskazanej ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie samodzielnie pokonać, umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Cele te osiąga się poprzez wyprowadzenie osoby z systemu pomocy społecznej. W myśl art. 3 powołanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom, czy rodzinom między innymi z powodu ich ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, ciężkiej choroby. Bez wątpienia wyżej opisane warunki przyznania skarżącemu pomocy zostały w sprawie spełnione. Jednakże, choć skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej nie sposób przyjąć, że wszelkie możliwe świadczenia udzielane przez organy pomocy społecznej są mu należne i to niezależnie od spełnienia innych przesłanek od których uzależniono możliwość udzielenia pomocy społecznej. W niniejszej sprawie w toku postępowania administracyjnego organy ustaliły, że skarżący spełnia kryterium dochodowe od którego uzależnione jest przyznanie zasiłku okresowego, występują również dysfunkcje, które uzasadniają udzielenie pomocy. Jednakże ponownie należy wskazać, że stosownie do treści art. 3 omawianej ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i ma na celu umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. W rozpoznawanej sprawie przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia był brak współdziałania skarżącego w rozwiązywaniu trudności życiowych. Zgodnie bowiem z regulacją art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji w sposób prawidłowy dokonały ustalenia stanu faktycznego oraz rozważyły możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia. Motywy rozstrzygnięcia znalazły wyraz w uzasadnieniach poddanych kontroli decyzji organów, które poprzedzone zostały wnikliwym zebraniem i oceną materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organy w swoich decyzjach znaczyły, że choć skarżący spełnia kryteria przyznania wnioskowanego świadczenia to jednak należy odmówić przyznania pomocy z uwagi na brak współpracy w rozwiązywaniu, czy wyjściu z trudnej sytuacji w jakiej się on znalazł. Organy zaznaczyły, że skarżący (co sam przyznaje) odmówił podania pełnej informacji o stanie majątkowym swojej rodziny. Skarżący S.P oświadczył bowiem, że nie będzie się ustosunkowywał do otrzymanych wyrównań świadczenia rehabilitacyjnego z ZUS, gdyż były to kwoty zaległe. Oczywistym zatem jest, że takie postępowanie skarżącego uniemożliwiło organom orzekającym w sprawie ustalenie, czy istnieje możliwość, by z posiadanych środków rodzina skarżącego mogła sama zaspokoić zgłaszane potrzeby. Trafnie zatem organ odwoławczy stwierdził, że brak współdziałania zachodzi nie tylko wówczas, gdy wnioskodawca odmawia jakiegokolwiek kontaktu z pracownikiem socjalnym, ale również wówczas, gdy wprawdzie utrzymuje on taki kontakt, ale powstrzymuje się od wszechstronnego, rzetelnego przedstawienia pracownikowi socjalnemu swojej sytuacji majątkowej, a także gdy nie informuje o próbach samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji. Wiąże się to bezpośrednio z obowiązkiem przedstawiania organowi rzetelnych i wyczerpujących informacji o aktualnej sytuacji materialnej, wynikającym przez analogię z przepisu art. 98 ustawy, który stanowi, że przedstawienie m.in. nieprawdziwych informacji stanowi przesłankę zwrotu pobranego na ich podstawie świadczenia, a także z obowiązkiem informowania organu o każdej zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, stanowiącej podstawę do przyznania świadczeń (art. 109 ustawy) i z obowiązkiem złożenia - na żądanie pracownika socjalnego -oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym (art. 107 ust. 5). O ile więc organ ustali, że osoba ubiegająca się o pomoc świadomie i celowo uchyla się od współpracy z organem, organ uprawniony jest odmówić przyznania świadczenia, chociażby wnioskodawca spełniał inne kryteria określone w ustawie. Na marginesie można wskazać, że analiza akt sprawy wskazuje, iż nie znajduje potwierdzenia zawarte w skardze twierdzenie skarżącego, iż "nikt z MOPS nie twierdził, że wyrównanie renty ma wpływ na przyznanie wnioskowanego zasiłku", skoro już choćby w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyraźnie wskazał, że wyrównanie świadczeń rentowych ma znaczenie dla ogólnego rozeznania sytuacji rodziny skarżącego. Ustawa o pomocy społecznej, nie tylko przyznaje wnioskodawcom określone uprawnienia ale również nakłada określone obowiązki, które przede wszystkim mają doprowadzić do przezwyciężenia trudnej sytuacji w jakiej znalazła się rodzina. Brak wykonania tych obowiązków, jak również brak współpracy z organami pomocy społecznej może skutkować wydaniem decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanej pomocy. Postawa skarżącego prezentowana w toku postępowania administracyjnego (odmowa udzielenia informacji umożliwiającej dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej jego rodziny) potwierdza słuszność postępowania organów oraz w zasadzie brak możliwości należytej oceny sytuacji rodziny. Tym bardziej, że z przepisów ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie wynika, że celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie, na koszt podatników osób, czy rodzin, które nie chcą we własnym zakresie podjąć kroków, które umożliwią im wyjście z trudnej sytuacji w jakiej się znalazły. Dlatego osoby zwracające się z wnioskiem o przyznanie pomocy ze środków publicznych na zaspokojenie własnych potrzeb mają obowiązek współpracowania z pracownikiem socjalnym nałożony na mocy art. 4 ustawy o pomocy społecznej, a w sytuacji gdy takiej współpracy nie podejmują lub nie podejmują tej współpracy w zakresie koniecznym do pełnego wyjaśnienia swojej sytuacji rodzinno-życiowej, muszą liczyć się z możliwością odmowy przyznania im świadczenia z pomocy społecznej. Konkludując przyjdzie wskazać, że Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w sposób dostateczny wykazało, iż wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja odmowy przyznania zasiłku nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Reasumując w rozpoznawanej sprawie organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącego dokonały właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśniły okoliczności, które przesądziły, że wnioskowana przez skarżącego pomoc nie mogła zostać mu przyznana. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło