IV SA/Gl 950/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. W trakcie toczącego się z wniosku A. M. postępowania administracyjnego w przedmiocie zasiłku okresowego, postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy N. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie ze względu na konieczność uzyskania informacji o sytuacji majątkowej strony. Skierowane zostało bowiem wystąpienie do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu ustalenia, czy A. M. jest właścicielem samochodu osobowego marki [...]. W dniu [...]r. postanowieniem Nr [...] organ, działając na mocy art. 97 § 2 k.p.a., podjął zawieszone postępowanie w sprawie wydania decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego na lipiec [...]r. Postanowienie to zawierało pouczenie o terminach i sposobie wniesienia zażalenia i zostało doręczone stronie w dniu [...]r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdując się w aktach sprawy. W dniu 4 maja [...] r. A. M. złożył osobiście, w siedzibie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., zażalenie na postanowienie z dnia [...]r. o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie. W zażaleniu tym A. M. przedstawił kolejno swoje działania podjęte w celu wyjaśnienia mu treści postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, bowiem nie zrozumiał on z zawartych tam sformułowań, a w szczególności nie zrozumiał czy dotyczy ono postępowania w sprawie zasiłku okresowego na lipiec [...]r., którego mu wcześniej odmówiono, czy też dotyczy postępowania w zakresie zasiłku " od miesiąca lipca [...]r." Jednocześnie wskazał, iż wnosił o informacje w kwestii złożonego przez niego zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie. Jak zaznaczył, wyjaśnienie w tych kwestiach otrzymał w dniu 29 kwietnia [...]r. Z treści ich wynikało, iż złożone przez niego zażalenie na postanowienie w kwestii zawieszenia postępowania wysłane zostało do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., a postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania dotyczy postępowania w sprawie zasiłku okresowego za okres na lipiec [...]r. Mając to na względzie odwołujący ocenił prowadzone w jego sprawach postępowanie jako naruszające podstawowe zasady kodeksu postępowania administracyjnego i subiektywne oraz domagał się pełnej jawności i informacji o działaniach organów dotyczących jego uprawnień. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na mocy art. 144 w zw. z art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Z przedstawionego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stanu faktycznego wynikało, iż zaskarżone postanowienie zawierające prawidłowe pouczenie o możliwościach i terminach wniesienia zażalenia doręczone zostało odwołującemu w dniu 25 kwietnia [...] r. Zażalenie jednak wpłynęło dopiero w dniu 4 maja [...] r., a zatem po upływie 7 dniowego terminu do jego wniesienia, który upływał w dniu 2 maja [...]r. Stosownie zatem do treści art. 144 w związku z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy był zobligowany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło nadto, iż strona nie zwróciła się do organu z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. M. zakwestionował słuszność postanowienia wydanego przez organ odwoławczy. Podniósł, iż w dniu 29 kwietnia [...]r. otrzymał dopiero odpowiedź organu na żądane wyjaśnienie, jakiego postępowania dotyczy postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania wydane w dniu [...]r. W tym też dniu poinformowano go w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w N., iż w dniu 2 maja [...]r. Ośrodek ten nie będzie urzędował, a zatem zażalenie można wnieść po majowym weekendzie, 4 maja [...]r. W związku z faktem, iż dzień 29 kwietnia [...]r. był sobotą i przypadał przed długim weekendem kończącym się dopiero w dniu 4 maja [...]r., skarżący oświadczył, iż tego typu "terminowa pułapka" nie jest uczciwa, jak również nie jest uczciwe przypisanie mu winy za uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powoływanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 P.p.s.a.), biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i nie dokonując żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych. Dokonując zatem w oparciu o powołane wyżej normy prawne oceny legalności poddanego kontroli sądowej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż pozostaje ono w pełnej zgodności z obowiązującym prawem, co czyni wniesioną skargę nieskuteczną. Na wstępie należy stwierdzić, iż ustawodawca dokonał ścisłego unormowania problematyki obliczania terminów i ich upływu nie oddając tego zagadnienia organom administracji pod ocenę o charakterze uznania administracyjnego. Regulacja taka zawarta została w treści art. 57 k.p.a. W § 4 przepisu ustalone zostało w sposób jednoznaczny, iż jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Jak z powyższego wynika, bezwzględnie obowiązujący przepis przesądza, że przedłużenie terminu do dokonania czynności procesowej następuje ex lege tylko w wypadku, gdy ostatni dzień terminu do dokonania czynności procesowej przypada na dzień ustawowo wolny od pracy. Ustawodawca również w przypadku pojęcia "dzień ustawowo wolny od pracy" nie pozwolił na swobodną w tym zakresie interpretację, lecz sformułował numerus clausus takich dni. Regulacja w tym zakresie zamieszczona jest w ustawie dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy ( Dz. U. Nr 4, poz. 28 z późn. zm.). Należą do nich : 1 stycznia – Nowy Rok, pierwszy dzień Wielkiej Nocy, drugi dzień Wielkiej Nocy, 1 maja – Święto Państwowe, 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja, pierwszy dzień Zielonych Świątek, dzień Bożego Ciała, 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, 1 listopada – Wszystkich Świętych, 11 listopada – narodowe Święto Niepodległości, 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia, 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia. Nie ma przeto jakichkolwiek podstaw, by jednoznacznie zdefiniowane pojęcie dnia wolnego ustawowo od pracy rozciągać na inne dni, w tym takie, w których nie urzędują pracownicy danego organu, ze względu na przyznany im dzień wolny od pracy. Takim właśnie dniem był 2 maja [...]r., przypadający pomiędzy ustawowo wolnymi od pracy dniami – 1 i 3 maja tego roku. Żądanie skarżącego od organu administracji, by potraktował wniesione przez niego zażalenie, jako terminowe, bowiem w dniu 2 maja [...]r., a zatem w ostatnim dniu terminu do wniesienia zażalenia Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w N. nie urzędował, nie jest zatem możliwe w świetle wskazanych powyżej unormowań. Zgodnie z jedną z podstawowych zasad w procedurze administracyjnej, a to zgodnie z zasadą praworządności, na organach administracji ciąży obowiązek bezwzględnego stosowania prawa. Uwzględnienie spóźnionego środka odwoławczego skierowanego wobec rozstrzygnięcia administracyjnego naruszałoby w sposób istotny zasadę trwałości tych rozstrzygnięć. Przestrzeganie zasady trwałości decyzji administracyjnych, a w tym również postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, ma ogromne znaczenie dla stabilizacji zapadłych orzeczeń i pewności udzielonej stronom na ich podstawie ochrony prawnej. Z tych więc względów zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia środka odwoławczego nie narusza prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby skutkować jego uchylenie. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego zawartych w skardze, zauważyć trzeba, iż fakt uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego poddawany jest wyłącznie ocenie w aspekcie wymienionych wcześniej norm prawnych, a to art. 57 k.p.a. Nie ma tu zatem znaczenia kwestia zawinienia lub przyczyn spóźnienia w dokonaniu określonych czynności, a wyłącznie obiektywny fakt przekroczenia wyznaczonego okresu czasu. Zagadnienia takie jak przyczyna uchybienia i jej zawinienie podlegają natomiast ocenie w sytuacji, gdy osoba uchybiająca ustawowemu terminowi do wniesienia środka odwoławczego wystąpiłaby do organu z wnioskiem o przywrócenie jej uchybionego terminu. Należy jednak zwrócić uwagę, iż skarżący przyczyny uchybienia terminu wykazał dopiero w skardze i nie uczynił tego w postępowaniu przed organami administracji. Organ zatem nie miał podstaw do rozpoznawania kwestii, czy uchybienie ze strony skarżącego nosiło cechy zawinienia. Istotne jest bowiem, iż zgodnie z wolą ustawodawcy instytucja przywrócenia terminu nie może zostać zastosowana ex officio lecz wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej. Ważne jest także, iż przepis art. 58 § 2 k.p.a. określa wyraźnie, iż wniosek o przywrócenie uchybionego terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o uchybieniu terminu. Termin ten, zgodnie z treścią § 3 art. 58 k.p.a. jest terminem nieprzywracalnym. Zgodnie z wywodem skarżącego, świadomość uchybienia terminu miał on już w dniu składania swego zażalenia. Od tego też dnia licząc, przez okres 7 dni miał on możliwość wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do złożenia zażalenia, czego nie uczynił. Powyższe zezwala Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu pominąć rozważania co do słuszności postępowania organów w aspekcie przepisów regulujących instytucję przywrócenia uchybionego terminu, gdyż byłyby to rozważania czysto hipotetyczne, a w konsekwencji bezprzedmiotowe dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji po myśli art. 151 p.p.s.a.