IV SA/Gl 950/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-11-08
Skład orzekający: Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na działania organu, które nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych zgodnie z art. 3 P.p.s.a., podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu, jeśli jej przedmiot nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 i 2a P.p.s.a., a także gdy brak jest przepisów szczególnych przewidujących sądową kontrolę takich działań. Działania organu polegające na potrąceniach przez ZUS, nawet jeśli dotyczą świadczeń rodzinnych, nie stanowią czynności egzekucyjnych podlegających kognicji sądów administracyjnych.Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej złożył skargę na działania Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS) w D., domagając się zaprzestania czynności egzekucyjnych w postaci zajęć świadczeń emerytalnych dokonywanych bez tytułu prawnego. Skarżąca podnosiła, że MOPS pomimo umorzenia postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, zwrócił się do ZUS o potrącenie kwoty tych świadczeń z emerytury. Pełnomocnik argumentował, że potrącenia te są bezpodstawne, ponieważ postępowanie zostało umorzone, a przepisy, na które powołuje się MOPS, nie mają zastosowania do okresu pobierania świadczeń. Organ wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. G. na działanie Prezydenta Miasta D. p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Pełnomocnik I. G.. pismem z dnia 30 lipca 2018r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na naruszenie prawa przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. i wniosła o właściwe załatwienie sprawy z wniosku skarżącej skierowanego do MOPS w D.i zaprzestanie czynności egzekucyjnych w postaci zajęć świadczeń emerytalnych dokonywanych bez tytułu prawnego oraz ocenę zgodności postępowania pracowników MOPS w D. z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie świadczeń rodzinnych.
Pełnomocnik wskazała, że w dniu 7 grudnia 2017 r. skierowała do Dyrektora MOPS w D.wniosek o zaprzestanie podjętych czynności egzekucyjnych w postaci zajęć świadczeń emerytalnych dokonywanych bez tytułu prawnego, bowiem MOPS w D. decyzją z dnia [...] r. umorzył wszczęte postępowanie w sprawie nienależnie pobranych świadczeń w postaci zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od marca 2007 r. do czerwca 2012 r. Pomimo umorzenia postępowania MOPS w D.pismem z dnia 10 sierpnia 2017 r. zwrócił się do ZUS Inspektorat w D.wskazując, że skarżącej nienależnie wypłacono zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 12.438 zł oraz że zwrotu tej kwoty należy dokonać na rachunek bankowy MOPS.
Zdaniem pełnomocnika dokonywanie comiesięcznych potraceń przez ZUS odbywa się bez podstawy prawnej, bowiem powołany przez MOPS w piśmie z dnia 10 sierpnia 2017 r. art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie Dz.U. z 2017 r. poz. 1952) dodany został ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1302, dalej ustawa nowelizująca), która weszła w życie 4 marca 2016 r. Natomiast świadczenia, których dotyczy to pismo pobierane były przez skarżącą od września 2005 r. do czerwca 2012 r. i mocą prawomocnej i ostatecznej decyzji nie zostały uznane za "nienależne świadczenia", a postępowanie w tej sprawie prowadzone zostało umorzone. Tymczasem zgodnie z art. 7 ustawy nowelizującej do postępowań w sprawie zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego nienależnie pobranego za okres, za który przyznano dodatek pielęgnacyjny, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 2 i art. 3 pkt 2, stosuje się przepisy dotychczasowe.
W konkluzji pełnomocnik podała, że brak jest jakiegokolwiek stanowiska MOPS w D. w tej sprawie (decyzji, postanowienia), które podlegałoby zaskarżeniu
Organ w odpowiedzi na skargę wzniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z regulacją zawartą w 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto zgodnie z art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Zdaniem Sądu skarga jest niedopuszczalna. Niezależnie od tego, czy powołany w skardze art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma zastosowanie w sprawie z uwagi na art. 7 ustawy nowelizującej i czy ZUS jest umocowany do wypłaty emerytury o kwotę pomniejszoną o wypłacony skarżącej zasiłek pielęgnacyjny, nie podlega kognicji sądów administracyjnych kwestia dokonywania takich potrąceń przez ZUS i nie są to czynności egzekucyjne. Tak zakreślony przedmiot postępowania nie mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 i 2a P.p.s.a. oraz brak przepisów szczególnych, które przewidują sądową kontrolę zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a.
Na marginesie należy wskazać, że Sąd nie jest związany zapisem zawartym w § 2 uchwały Rady Miejskiej w D. z dnia [...] r. nr [...], zgodnie z którym Sąd jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi I. G. z dnia 16 lutego 2018 r. na Dyrektora MOPS w D..
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło