IV SA/Gl 952/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W treści skargi z dnia 15 września 2017 r. M. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie, w odpowiedzi na stosowne wezwanie skarżący złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdził, iż ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. W treści tego formularza oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i dwojgiem dzieci, posiada oszczędności, w kwocie 20 tysięcy zł, dom o powierzchni 250 m2 (wartość 600 tysięcy zł), grunty rolne o powierzchni 5 ha, dwa traktory, inne maszyny rolnicze, a także samochód osobowy marki [...]. Dodatkowo dzierżawi 50 ha gruntów rolnych, a z prowadzonego gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód netto 7 tysięcy zł. Nadto wnioskujący wymienił obciążające go koszty wymieniając wśród nich między innymi raty leasingowe (2.500 zł), spłatę kredytu hipotecznego (1.100 zł), opłaty za media (1.000 zł), ubezpieczenie (1.000 zł rocznie) oraz czynsz za dzierżawę (15 tysięcy zł rocznie). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli zgodnie z art. 245 § 2 cytowanej regulacji, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Wypada zaakcentować, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.) i dlatego jego zastosowanie powinno sprowadzać się wyłącznie do osób ubogich, czili takich, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8). Tymczasem skarżący nie wykazał, aby zaliczał się do takich osób. Z treści wniosku wynika bowiem, że posiada on znaczny majątek, a mianowicie duży dom o wartości 600 tysięcy zł, dobrej klasy samochód osobowy oraz gospodarstwo rolne przynoszące miesięczny dochód netto w wysokości 7 tysięcy zł. W tym stanie rzeczy nie można się zgodzić, aby miała tu miejsce trudna sytuacja materialna, a tym bardziej ubóstwo. Po drugie, chociaż wnioskodawca powoływał się na znaczne koszty utrzymania, to jednak trzeba zaznaczyć, że - jak wyraźnie podał w rubryce nr 7.2.1 formularza wniosku - posiada zgromadzone oszczędności, w kwocie 20 tysięcy zł. Nie budzi zaś wątpliwości, że już sama ta kwota bez trudu umożliwia pokrycie pełnych kosztów niniejszego postępowania, w tym opłat sądowych jak również ewentualnych należności związanych z ustanowieniem w sprawie radcy prawnego, o ile jego udział w sprawie skarżący uważa za niezbędny, bez ryzyka uszczerbku w koniecznych potrzebach swojej rodziny. Mając na uwadze przywołane wyżej okoliczności uznano, że strona nie spełniła przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.