IV SA/Gl 953/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-10-21

Skład orzekający: Andrzej Matan, Beata Kalaga - Gajewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, wydana na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, która wygasła z dniem 31 grudnia 2011 r., może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania o zwrot należności z tytułu tej opłaty po wejściu w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie zwrotu należności z tytułu opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej za okres obejmujący rok 2011, wszczęte po wejściu w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, nie może być prowadzone w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej, które w tym zakresie utraciły moc. Decyzja ustalająca opłatę za rok 2011 wygasła z dniem 31 grudnia 2011 r. i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o zwrocie należności, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania. Przepis art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie ma zastosowania, gdyż dotyczy decyzji, których okres obowiązywania przechodził na rok 2012.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta C. ustalającą wysokość zwrotu należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej za rok 2011 i umorzyła postępowanie jako bezprzedmiotowe. Skarżący kwestionował uzasadnienie decyzji SKO, twierdząc, że art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej powinien mieć zastosowanie, a wygasła decyzja nadal wywołuje skutki prawne. Sąd rozpoznał skargę na uzasadnienie decyzji SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2013 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rodziny zastępczej – zwrotu należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oddala skargę. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ust. 1 i ust. 3, art. 112 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), ustalił wysokość zwrotu należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka W.K. w rodzinie zastępczej w kwocie [...] zł. za okres od [...] do [...] oraz termin zwrotu tej kwoty na [...]. Jak wynika z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia decyzją ww. organu nr [...] z dnia [...] została ustalona opłata za pobyt dziecka W.K. w rodzinie zastępczej w roku 2011 w kwocie [...] zł miesięcznie. Opłat tych strona nie dokonała w wyznaczonym terminie w związku z czym pismem z dnia [...], wszczęto postępowanie o zwrot należności z tytułu opłat wynikających z tej decyzji. Odnosząc się do wniosku strony w kwestii umorzenia postępowania organ wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] jest prawomocna i stanowi podstawę do ustalenia zwrotu należności z niej wynikających. Zdaniem organu brak było także podstaw do zwolnienia strony z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, ponieważ z dniem 1 stycznia 2012 r. zmianie uległ stan prawny i nowa ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie przewiduje zwolnienia z opłaty za rok 2011. Brak jest również możliwości rozpatrzenia wniosku strony o zwolnienie z opłat w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej, ponieważ przepisy te z dniem 1 stycznia 2012 r. zostały uchylone. Odwołanie od powyżej decyzji wniósł pełnomocnik R.K. domagając się uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania w sprawie. Decyzji tej zarzucił naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez jej wydanie w oparciu o decyzję w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, która wygasła na mocy postanowień art. 226 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz naruszenie zasady określonej w art. 8 k.p.a. albowiem strona najpierw decyzją z [...] w sprawie [...] została poinformowana o wygaśnięciu decyzji w sprawie opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, a następnie w niniejszym postępowaniu w oparciu o tę wygasłą decyzję wydane zostało rozstrzygnięcie, przez co strona jest zdezorientowana działaniem władzy publicznej. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego tj.: art. 226 ust. 4 pkt 2 poprzez niezastosowanie tego przepisu i oparcie rozstrzygnięcia w sprawie o decyzję, która zgodnie z tym przepisem wygasła. W motywach odwołania wskazano, że decyzją z dnia [...] została ustalona opłata za pobyt dziecka W.K. w rodzinie zastępczej. Następnie na wniosek strony decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił zmiany wysokości tej opłaty. Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło tę decyzję a ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie o zmianę wysokości opłaty, powołując się na przepis art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej. Organ wskazał, że skoro na mocy tego przepisu decyzje wydane w sprawie opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej tracą moc prawną, to wniosek o zmianę tej decyzji nie może być skuteczny i staje się bezprzedmiotowy. Wobec powyższego pełnomocnik strony wywodził, że decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt W.K. w rodzinie zastępczej na skutek wygaśnięcia nie może stanowić podstawy do wydania decyzji zaskarżonej przedmiotowym odwołaniem. Tym samym zaskarżona decyzja jest bezpodstawna i jako taka podlega uchyleniu, a postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zwrotu należności należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2, art. 105 i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji oparta została o treść art. 104 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej, który w tym zakresie nie ma już zastosowania, ponieważ od 1 stycznia 2012 r. weszła w życie ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. W przepisach końcowych i przejściowych tej ustawy brak jest unormowania umożliwiającego wykorzystanie przepisów ustawy o pomocy społecznej. Następnie Kolegium przybliżyło treść art. 226 ust. 4 pkt 2 tej ustawy wskazując, że wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje w sprawie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej ponoszonej przez rodziców zachowują moc do dnia ich wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy i przedstawiło zasady jego interpretacji. Następnie podkreślono, że decyzja z dnia [...] jest ostateczna i wywołuje skutki w niej określone, czyli obowiązek poniesienia przez R.K. opłat za pobyt córki W. w rodzinie zastępczej za rok 2011. W przypadku nie wywiązania się strony z tego obowiązku organ I instancji dochodzi tych należności w drodze postępowania egzekucyjnego, natomiast nie wydaje w tym zakresie decyzji przewidzianej postanowieniami art. 104 ust. 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, który po wejściu w życie ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej nie ma już zastosowania. Zdaniem organu wyczerpane zatem zostały przesłanki bezprzedmiotowości postępowania przewidziane treścią art. 105 k.p.a., gdyż brak jest podstaw prawnych do orzekania w sprawie zwrotu należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Jednocześnie organ zauważył, że strona w dniu [...] złożyła wniosek o zwolnienie z opłat, który powinien być rozpoznany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że art. 226 ust. 4 pkt. ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ decyzja ustalająca opłatę na okres od [...] do [...] w dacie wejścia w życie tej ustawy już nie obowiązywała, niemniej jednak nadal wywołuje skutki prawne. Wyjaśniono, że kwestionowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa i z tego powodu została wyeliminowana z obrotu prawnego, jednakże decyzja z [...] wyszła z obrotu prawnego, ale wywołuje skutek prawny w niej orzeczony. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w odniesieniu do jej uzasadnienia wniósł pełnomocnik R.K. Zarzucił tej decyzji naruszenie art. 226 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej polegające na nieprawidłowej jego wykładni, następstwem czego wyrażone w uzasadnieniu decyzji stanowisko Kolegium jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja organu odwoławczego jest co do zasady zgodna z żądaniem skarżącego, jednakże jej uzasadnienie uchybia przepisom art. 226 ust. 4 pkt. 2 ww. ustawy, a przyjęta interpretacja jest nieprawidłowa. W szczególności nie podzielono oceny Kolegium, że pomimo wygaśnięcia decyzji wydanych na podstawie ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z wymienionym art. 226 ust. 4 pkt 2, nadal trwają skutki prawne tych decyzji. Organ odwoławczy nie wyjaśnił jakie skutki miał na myśli i w jaki sposób mają one trwać, skoro przedmiotem tych decyzji było ustalenie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępcze. Jeżeli bowiem decyzje wygasły to nie mają one żadnej mocy prawnej, a w zasadzie nie występują już w obrocie prawnym. Tym samym nie mogą być podstawą do podejmowania jakichkolwiek działań wobec skarżącego, nie stanowią źródła żadnych obowiązków dla skarżącego ani uprawnień dla organu, który je wydał. Za niezrozumiały uznano wywód prawny organu odwoławczego w zakresie istnienia skutków prawnych wygasłych decyzji. Decyzje ustalające wysokość opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej ustalają obowiązek zwrotu orzeczonych należności i taki jest ich jedyny skutek. Gdyby więc organ administracji w terminie do 31 marca 2012 r. wyegzekwował od skarżącego określone należności, to taka sytuacja byłaby w zgodzie z przepisami prawa, a skoro tego nie uczynił to nie można obecnie mówić o jakichkolwiek skutkach prawnych z nich płynących. Według pełnomocnika skarżącego nie można podzielić stanowiska, że art. 226 nie ma zastosowania do skarżącego, gdyż decyzja ta nie obowiązywała. Jego zdaniem decyzja ta obowiązywała do 31 marca 2012 r., a organ odwoławczy nie wyjaśnił motywów, jakimi się kierował prezentując stanowisko, że decyzja ta wygasła z dniem 31 grudnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi i przedstawiło argumentację, którą zaprezentowało w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w skrócie P.p.s.a., sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi naruszenia prawa skutkujące koniecznością wzruszenia zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 P.p.s.a.) W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] ustalającą wysokość zwrotu należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka W.K. w rodzinie zastępczej w kwocie [...] zł. za okres od [...] do [...] oraz termin zwrotu tej kwoty, oraz umorzyło postępowanie w sprawie dotyczącej tej decyzji jako bezprzedmiotowe. Kontroli Sądu poddane zostało zatem postępowanie w sprawie ustalenia do zwrotu należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej wszczęte w dniu [...] i zakończone zaskarżoną decyzją. Oznacza to, że z pod kontroli tej wymyka się decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...] oraz decyzje podejmowane przez organy administracji obu instancji w ramach postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie o zmianę decyzji z dnia [...] [...] ustalającej opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. W tym miejscu odnieść należy się do postanowień art. 135 P.p.s.a., zgodnie z tym przepisem sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Mając na uwadze treść tego przepisu przyjdzie stwierdzić, że postępowanie dotyczące zwrotu należności z tytułu pobytu dziecka w rodzinie zastępczej jest autonomicznym postępowaniem prowadzonym przez organy administracji i wyznacza granice prowadzonej sprawy. Zatem postępowania zmierzające do ustalenia należności jak również postępowania zmierzające do rozłożenia ich na raty, odroczenia terminu płatności czy też umorzenia ciążących należności wykracza poza ramy tego postępowania i nie podlega kontroli w ramach tego postępowania przed sądem administracyjnym. Podkreślić należy, że w przypadku wszystkich wymienionych powyżej postępowań stronom ich przysługują prawem przewidziane środki odwoławcze, jak również skarga do sądu administracyjnego. W świetle przeprowadzonych rozważań kontroli tutejszego Sądu poddane zostaną decyzje wydane wyłącznie w ramach postępowania zainicjowanego pismem organu pierwszej instancji z dnia [...] i zakończonego zaskarżoną decyzją. Powracając zatem na grunt niniejszej sprawy przyjdzie wskazać, że organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w sprawie zwrotu należności z tytułu opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej za okres od [...] do [...]. Tymczasem z dniem 1 stycznia 2012 r. zmianie uległ stan prawny, albowiem z dniem tym weszła w życie ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r. Nr 135 ze zm.), która uregulowała kwestie dotyczące pieczy zastępczej oraz odpłatności z nią związanej. W ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zamieszczono szczątkowe unormowania dotyczące okresów przejściowych. W szczególności przyjdzie zwrócić uwagę na treść art. 226 ust. 4 pkt. 2 tej ustawy. Zgodnie z nim wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje w sprawie opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej dziecka lub osoby pełnoletniej, przebywającej w rodzinie zastępczej do czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęła naukę przed osiągnięciem pełnoletniości, ponoszonej przez rodziców - zachowują moc do dnia wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Z treści tego przepisu wynika w sposób jednoznaczny to, że ma on zastosowanie wyłącznie do tych decyzji ustalających opłaty, które obowiązywały w dniu 1 stycznia 2012 r. Istota tego unormowania sprowadzała się do tego, że decyzje takie obowiązywały do dnia wygaśnięcia, czyli upływu terminu na jaki zostały wydane, przy czym nie dłużej niż przez okres 3 miesięcy, czyli do końca 31 marca 2012 r. Oznacza to, że przy wyznaczaniu stanu normatywnego obowiązującego w rozpatrywanej sprawie unormowanie to nie ma zastosowania, ponieważ jak było to powyżej sygnalizowane postępowanie uruchomione przez organ pierwszej instancji w dniu [...] odnosiło się do okresu obejmującego rok 2011. W konsekwencji przyjdzie poruszyć kolejną kwestię związaną ze zmianą stanu prawnego w następstwie przyjęcia nowej ustawy i braku szczegółowego przepisu przejściowego. W takich przypadkach uznaje się, że zastosowanie posiada nowy stan prawny normujący daną problematykę, wychodząc z założenia, że przepis późniejszy uchyla przepis wcześniejszy (lex posterior derogat legi prori) (J. Nowacki, Z. Tobor. Wstęp do prawoznawstwa. Katowice 1999 r. s. 156). W konsekwencji przyjdzie stwierdzić, że dla spraw dotyczących zwrotu należności z tytułu opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zastosowanie będą miały unormowania zamieszczone w tej ustawie. Równocześnie podkreślić należy, że we wskazanej ustawie, inaczej niż miało to miejsce w ustawie o pomocy społecznej, brak jest przepisu szczegółowego wskazującego, że dochodzenie tej należności odbywa się w oparciu o unormowania ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. Nr 1015 ze zm.). Jednakże w przywołanej ustawie w art. 2 § 1 pkt 3 stanowi się, że egzekucji podlegają należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Z takiego brzmienia tego przepisu należy wnioskować, że dochodzenie zwrotu opłat z tytułu pobytu dziecka w rodzinie zastępczej odbywało się będzie w oparciu o postanowienia ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po przedstawieniu stanu normatywnego w zakresie zwrotu opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej przejść należy do zaskarżonej decyzji. Mocą tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] ustalającą wysokość należności do zwrotu z tytułu opłaty za pobyt W.K. w rodzinie zastępczej za okres od [...] do [...], w której powołano się na unormowania zamieszczone w ustawie o pomocy społecznej (art. 104 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 112) i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tej sprawie. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że w sprawie tej nie mają zastosowania przywołane w podstawie prawnej unormowania ustawy o pomocy społecznej, co wyczerpuje przesłankę umorzenia postępowania przewidzianą treścią art. 105 k.p.a., ze względu na jego bezprzedmiotowość. Nadto zaakcentowano, że w sprawie tej nie mają zastosowania unormowania zamieszczone w art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] nie obejmowała swoim zakresem ani jednego dnia z 2012 r., albowiem wygasła z dniem 31 grudnia 2011 r. W skardze do tutejszego Sądu pełnomocnik skarżącego akcentuje, że zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem, natomiast kwestionuje treść uzasadnienia wydanej decyzji, ponieważ w jego ocenie do sprawy tej zastosowanie posiada art. 226 ust. 4 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy, jak również akcentuje brak jasnej wykładni co do skutków wydanego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do treści skargi w pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że kwestionowanie w skardze samego uzasadnienia nie jest w orzecznictwie sądów administracyjnych podważane, zatem skarga sprowadzająca się do kwestionowania treści uzasadnienia jest dopuszczalna, ponieważ uzasadnienie jest integralną częścią wydanej decyzji i wskazuje na motywy, którymi kierował się organ administracji podejmujący dane rozstrzygnięcie, które mogą mieć znaczenie dla oceny prawidłowości innych działań podejmowanych przez organy władzy publicznej. O ile wniesienie skargi na uzasadnienie decyzji jest dopuszczalne, to podnoszone w skardze argumenty nie mogą być uwzględnione. Zdaniem składu orzekającego w sprawie błędny jest pogląd wyrażony w skardze, że do przedmiotowej sprawy zastosowanie posiada art. 226 ust. 4 pkt. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Pogląd ten nie może być uwzględniony, ponieważ wskazany przepis odnosi się wyłącznie do jednej kategorii decyzji i normowanych nimi spraw, a mianowicie takich decyzji, których okres obowiązywania przechodził na rok 2012 r. Przywoływany przepis nie znajduje zastosowania do spraw, które zostały zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. W tym miejscu odnieść należy się do okoliczności podnoszonej w trakcie rozprawy, a sprowadzającej się do tego, że decyzja z dnia [...] nie jest decyzją ostateczną ponieważ nie zostało rozpatrzone od niej odwołanie. Zatem rozważyć należy, czy okoliczność ta posiada znaczenie w kontekście przywołanego art. 226 ust. 4 pkt. 2 powoływanej ustawy. W przypadku uznania, że organ odwoławczy nie rozpatrzył odwołania od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...], to tym samym brak jest ostatecznej decyzji ustalające obowiązek zwrotu za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej, a tym samym brak jest podstaw dla prowadzenia postępowania administracyjnego uruchomionego pismem z dnia [...], czyli wyczerpana jest przesłanka umorzenia postępowania przewidziana treścią art. 105 k.p.a. W przypadku uznania natomiast, że wskazana powyżej decyzja [...] jest ostateczna, to wówczas, także nie istnieje podstawa do prowadzenia postępowania wyznaczonego ramami pisma z dnia [...], ponieważ brak jest już podstaw dla wydawania takiej decyzji, a organ administracji dochodzi zwrotu należnej opłaty w drodze egzekucji administracyjnej. W świetle przeprowadzonej analizy dojść należy do przekonania, że niezależnie od tego jaki jest status prawny decyzji z dnia [...], który w ramach niniejszego postępowania nie może podlegać kontroli, to w ramach postępowania wszczętego przez organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] organ odwoławczy obowiązany był do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie. Nadto przyjdzie zauważyć, że uzasadnienie organu odwoławczego jest adekwatne dla obu przedstawionych sytuacji, ponieważ akcentuje bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania administracyjnego. Nadto organ ten trafnie zinterpretował, że w sprawie tej zastosowania nie mają unormowania przywoływanego art. 226 ust. 4 pkt. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Przeprowadzona powyżej analiza pozwala stwierdzić, że sformułowany w skardze zarzut naruszenia wskazanego powyżej art. 226 ust. 4 pkt. 2 nie znajduje umocowania faktycznego, a tym samym zarzut kierowany przez skarżącego pod adresem uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie może być uwzględniony. W tej sytuacji rozważenia wymaga, czy zachodzą inne przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniesionej skargi, a zatem czy Sąd z urzędu przeprowadzając kontrolę kwestionowanej decyzji dostrzeże uchybienia, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z tej perspektywy nie dała podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi, ponieważ skład orzekający nie stwierdził występowania takich uchybień, które uzasadniałyby jej uwzględnienie. W końcowej części rozważań odnieść należy się do sygnalizowanych w skardze zarzutów i wątpliwości dotyczących obowiązywania decyzji dnia [...] w pierwszych miesiącach 2012 r. Ponownie przyjdzie zauważyć, że przywoływana decyzja z [...] odnosiła się do roku 2011 , a tym samym swoim zakresem obowiązywania nie obejmowała ani jednego dnia z 2012 r. Prezentowany w skardze pogląd, iż decyzja ta obowiązywała do 31 marca 2012 r. nie posiada umocowania w stanie faktycznym i prawnym. Stanowisko takie wynika z tego, że z uwagi na jej treść wygasała ona z dniem 31 grudnia 2011 r., czyli nie mogła jeszcze obowiązywać przez trzy miesiące 2012 r. W tym miejscu należy skarżącemu wyjaśnić, iż czym innym jest obowiązywanie decyzji, a czym innym jest realizacja obowiązków z niej wynikających. Na mocy decyzji z dnia [...] na skarżącego został nałożony obowiązek ponoszenia odpłatności za pobyt córki w rodzinie zastępczej. W przypadku realizacji obowiązku przez adresata takiego rozstrzygnięcia, z upływem terminu przewidzianego w takim rozstrzygnięciu obowiązek ustaje, jednakże sytuacja ulega zmianie wówczas, gdy w terminach wskazanych w decyzji obowiązek taki nie jest realizowany, ponieważ wówczas, pomimo upływu czasokresu na jaki dany obowiązek został ustanowiony, z uwagi na jego niedopełnienie organy administracji uruchamiały będą stosowne postępowania (administracyjne i egzekucyjne) zmierzające do wykonania treści decyzji nakładającej obowiązek. Mocą decyzji z [...] obowiązek ponoszenia odpłatności dotyczył roku 2011 i w przypadku jego niedopełnienia, już po wygaśnięciu decyzji nakładającej obowiązek uprawniony organ będzie dochodził jego realizacji. Na marginesie prowadzonych rozważań dostrzec należy, że z uzasadnienia skargi i zamieszczonej w niej argumentacji można wywnioskować, że skarżący i jego pełnomocnik interpretują unormowania ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w taki sposób, że skarżący nie jest zobowiązany do ponoszenia odpłatności za pobyt W.K. w rodzinie zastępczej. Przyjdzie wyraźnie podkreślić, że zmiana stanu prawnego nie spowodowała, że osoby zobowiązane do wychowywania własnych dzieci oraz do alimentacji na ich rzecz nie są zwolnione z ponoszenia odpłatności za ich pobyt w rodzinach zastępczych. Sygnalizowany obowiązek istnieje i skarżący musi mieć świadomość tego, że jest zobowiązany do jego ponoszenia. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło