IV SA/Gl 956/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S., na podstawie art. 7 ust. 1 i 5 oraz art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734) przyznano A. K. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] r. do [...] r. Przy obliczeniu przyznanego dodatku mieszkaniowego wzięto pod uwagę zapis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) i obniżono wysokość rzeczywiście ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków mieszkaniowych do ich 90 %. Po otrzymaniu wymienionej decyzji, A. K. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wnosząc o przyznanie mu dodatku mieszkaniowego w wysokości większej. Zdaniem skarżącego organ, obliczając przyznany mu dodatek mieszkaniowy wziął pod uwagę faktycznie płacony obecnie przez odwołującego czynsz, ustalony jako zaliczkowy, a który pomniejszony został o kwotę nadpłaty z tytułu centralnego ogrzewania. Czynsz ten zdaniem skarżącego jest niższy, niż ustalony w stosunku do zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego w obowiązującym go aneksie do umowy najmu i ta wysokość powinna być brana pod uwagę przy obliczeniu należnego dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] r. wydało decyzję Nr [...] utrzymując w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji, jako zgodną z przywołanymi przez organ przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jak wynikało z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. organ uznał, iż żądanie odwołującego przyznania mu świadczenia obliczonego na podstawie aneksu do umowy, w przypadku gdy faktycznie ponoszone wydatki z tytułu płatności czynszu są niższe nie jest zgodne z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego stanowią wydatki za ostatni miesiąc, tj. miesiąc, w którym składany jest wniosek. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. A. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą, w której ponowił swoje żądanie przyznania mu dodatku mieszkaniowego w wysokości wynikającej z opłat czynszowych ustalonych w aneksie do umowy najmu bez uwzględnienia potrąceń dokonanych z tytułu oszczędności w opłatach za centralne ogrzewanie za rok cieplny [...]-[...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoją dotychczasowo przedstawioną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak nakazuje art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn dostrzeżonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach jego działania nakreślonego treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Jako podstawę materialną rozstrzygnięcia w zakresie przyznanego skarżącemu dodatku mieszkaniowego był § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd musiał zatem uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. P 4/05 publ. 55/5/A/2006, w którym § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) uznano za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10 %, co zostało dokonane w treści wskazanego przepisu rozporządzenia nie znajduje podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności w jej art. 6 ust. 1. Jeżeli nawet przyjąć, że ustawodawca mógłby upoważnić w akcie wykonawczym do odstępstw od regulacji ustawowej, musiałby to jednoznacznie i szczegółowo wskazać w treści ustawy. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych odwołuje się wyłącznie do pojęcia "wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego". Tym samym nie nakazuje uzupełnienia regulacji ustawowej lecz pozwala w swoim upoważnieniu na odmienną niż ustawową, regulację. Stanowi to oczywiste naruszenie określonej konstytucyjnie hierarchii źródeł prawa, a w konsekwencji zachodzi konieczność eliminacji z porządku prawnego przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Należy przeto uznać, że w dacie rozpatrywania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisy, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej już nie obowiązywały. Obowiązywały jednak w chwili wydawania zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu. Zdaniem Sądu bowiem data wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny jest datą przesądzającą o możliwości uznania kontrolowanej normy prawnej jako niezgodnej z Konstytucją RP (w tym wypadku z ustawą) chyba, że wyraźnie zostanie stwierdzone w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, iż orzeka się o utracie mocy obowiązującej badanej normy prawnej z mocą wsteczną lub odracza się utratę mocy obowiązującej badanego przepisu. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP jest związany tylko Konstytucją oraz ustawami. Oznacza to, że w sytuacji, gdy uzna niezgodność podustawowego aktu normatywnego z ustawą, może zdecydować o pominięciu określonej normy prawnej tego aktu podustawowego przy podejmowaniu swego rozstrzygnięcia, które w takim wypadku wydaje wyłącznie na podstawie przepisów ustawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r. sygn. III RN 33/02 publ. OSNP 2004/7/11). Taka sytuacja zaistniała właśnie w rozpoznawanej sprawie. Przesłanki istniejące do odmowy zastosowania § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, jako sprzecznego z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nakazywały zdaniem Sądu, wydanie w sprawie decyzji opartej wyłącznie na akcie prawnym rangi ustawowej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą w oparciu o art. 145 § pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. W ponownym postępowaniu organ administracji weźmie pod uwagę zaprezentowane przez Sąd stanowisko co do niezgodności z aktem rangi ustawowej przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych wykluczające tym samym wyliczenie przysługującego skarżącemu dodatku mieszkaniowego przy uwzględnieniu 90 % wysokości wydatków za zajmowany przez nią lokal. Przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie organ, zwróci uwagę na zamieszczony we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zapis inspektora do spraw czynszów określający wysokość wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc, bowiem zapis ten budzi poważne wątpliwości co do rzetelności osoby sporządzającej go. Odnosząc się natomiast do żądania skarżącego zaprezentowanego w skardze i odwołaniu od decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w pełni podzielił pogląd organu odwoławczego. Zapis zawarty w art. 6 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych pozwala bez wątpienia na przyjęcie, iż wydatkami,. które stanowią podstawę do obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego są faktycznie ponoszone okresowe świadczenia w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, a nie, jak twierdzić chce skarżący, świadczenia o ustalonej w umowie najmu wysokości, jednak obniżone z tytułu prawnie dopuszczalnych i akceptowanych przez obie strony umowy najmu odliczeń. Uregulowanie zawarte w przywołanej normie prawnej nie pozwala organowi administracji na dowolność w dokonywaniu obliczeń wysokości świadczeń w postaci dodatku mieszkaniowego, a tym samym czyni zarzuty zawarte w skardze niezasadne. SW