IV SA/Gl 957/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...] Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną z upoważnienie Prezydenta Miasta S., na podstawie art. 7 ust. 1 i 5 oraz art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734) przyznano A. K. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] do [...] r. Przy obliczeniu przyznanego dodatku mieszkaniowego wzięto pod uwagę zapis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) i obniżono wysokość rzeczywiście ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków mieszkaniowych do ich 90 %. Po otrzymaniu wymienionej decyzji, A. K. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wnosząc o przyznanie mu dodatku mieszkaniowego w wysokości większej. Zdaniem skarżącego organ, obliczając przyznany mu dodatek mieszkaniowy wziął pod uwagę faktycznie płacony obecnie przez odwołującego czynsz, ustalony jako zaliczkowy, a który pomniejszony został o kwotę nadpłaty z tytułu centralnego ogrzewania. Czynsz ten zdaniem skarżącego jest niższy, niż ustalony w stosunku do zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego w obowiązującym go aneksie do umowy najmu i ta wysokość powinna być brana pod uwagę przy obliczeniu należnego dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...] r. wydało decyzję Nr [...] utrzymując w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji jako zgodną z przywołanymi przez organ przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jak wynikało z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., organ uznał, iż żądanie odwołującego przyznania mu świadczenia obliczonego na podstawie aneksu do umowy, w przypadku gdy faktycznie ponoszone wydatki z tytułu płatności czynszu są niższe nie jest zgodne z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego stanowią wydatki za ostatni miesiąc, tj. miesiąc, w którym składany jest wniosek. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. A. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą, w której ponowił swoje żądanie przyznania mu dodatku mieszkaniowego w wysokości wynikającej z opłat czynszowych ustalonych w aneksie do umowy najmu bez uwzględnienia potrąceń dokonanych z tytułu oszczędności w opłatach za centralne ogrzewanie za rok cieplny [...] - [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoją dotychczasowo przedstawioną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak nakazuje art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn dostrzeżonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach jego działania nakreślonego treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Jako podstawę materialną rozstrzygnięcia w zakresie przyznanego skarżącej dodatku mieszkaniowego był § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd musiał zatem uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. P 4/05 publ. 55/5/A/2006, w którym § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) uznano za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10 %, co zostało dokonane w treści wskazanego przepisu rozporządzenia nie znajduje podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności w jej art. 6 ust. 1. Jeżeli nawet przyjąć, że ustawodawca mógłby upoważnić w akcie wykonawczym do odstępstw od regulacji ustawowej, musiałby to jednoznacznie i szczegółowo wskazać w treści ustawy. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych odwołuje się wyłącznie do pojęcia "wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego". Tym samym nie nakazuje uzupełnienia regulacji ustawowej lecz pozwala w swoim upoważnieniu na odmienną niż ustawową, regulację. Stanowi to oczywiste naruszenie określonej konstytucyjnie hierarchii źródeł prawa, a w konsekwencji zachodzi konieczność eliminacji z porządku prawnego przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Należy przeto uznać, że w dacie rozpatrywania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisy, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej już nie obowiązywały. Obowiązywały jednak w chwili wydawania zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu. Zdaniem Sądu bowiem data wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny jest datą przesądzającą o możliwości uznania kontrolowanej normy prawnej jako niezgodnej z Konstytucją RP (w tym wypadku z ustawą) chyba, że wyraźnie zostanie stwierdzone w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, iż orzeka się o utracie mocy obowiązującej badanej normy prawnej z mocą wsteczną lub odracza się utratę mocy obowiązującej badanego przepisu. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP jest związany tylko Konstytucją oraz ustawami. Oznacza to, że w sytuacji, gdy uzna niezgodność podustawowego aktu normatywnego z ustawą, może zdecydować o pominięciu określonej normy prawnej tego aktu podustawowego przy podejmowaniu swego rozstrzygnięcia, które w takim wypadku wydaje wyłącznie na podstawie przepisów ustawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r. sygn. III RN 33/02 publ. OSNP 2004/7/11). Taka sytuacja zaistniała właśnie w rozpoznawanej sprawie. Przesłanki istniejące do odmowy zastosowania § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, jako sprzecznego z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nakazywały zdaniem Sądu, wydanie w sprawie decyzji opartej wyłącznie na akcie prawnym rangi ustawowej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą w oparciu o art. 145 § pkt 1 lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a. W ponownym postępowaniu organ administracji weźmie pod uwagę zaprezentowane przez Sąd stanowisko co do niezgodności z aktem rangi ustawowej przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych wykluczające tym samym wyliczenie przysługującego skarżącemu dodatku mieszkaniowego przy uwzględnieniu 90 % wysokości wydatków za zajmowany przez nią lokal. Odnosząc się natomiast do żądania skarżącego zaprezentowanego w skardze i odwołaniu od decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w pełni podzielił pogląd organu odwoławczego. Zapis zawarty w art. 6 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych pozwala bez wątpienia na przyjęcie, iż wydatkami, które stanowią podstawę do obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego są faktycznie ponoszone okresowe świadczenia w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, a nie, jak twierdzić chce skarżący, świadczenia o ustalonej w umowie najmu wysokości, jednak obniżone z tytułu prawnie dopuszczalnych i akceptowanych przez obie strony umowy najmu odliczeń. Uregulowanie zawarte w przywołanej normie prawnej nie pozwala organowi administracji na dowolność w dokonywaniu obliczeń wysokości świadczeń w postaci dodatku mieszkaniowego, a tym samym czyni zarzuty zawarte w skardze niezasadne. SW